ปราสาทพนมรุ้งเป็นปราสาทหินทรายสีชมพูส้มที่สร้างบนยอดภูเขาไฟที่ดับแล้ว ผังทั้งหมดเรียงเป็นแนวตรงจากทางเดินราชรถ สะพานนาค บันไดสูง จนถึงปรางค์ประธาน เป็นปราสาทขอมที่บูรณะแล้วและเดินชมได้ครบทั้งผัง และอยู่ในจังหวัดบุรีรัมย์ ไม่ใช่โคราช หลายคนสับสนเพราะเส้นทางจากกรุงเทพฯ ต้องผ่านโคราช แต่ตัวปราสาทอยู่ห่างตัวเมืองบุรีรัมย์ไปทางใต้ราว 65 ถึง 76 กิโลเมตร
หน้านี้รวมสิ่งที่คนวางแผนมักถามไว้ที่เดียว คือเวลาเปิดและค่าเข้า ตั๋วรวมกับเมืองต่ำ ทางขึ้นหน้ากับประตูหลัง ช่วงที่แสงอาทิตย์ลอดช่องประตู 15 ช่อง ปราสาทเมืองต่ำ ปราสาทปลายบัด และเขากระโดงในตัวเมือง วิธีไปทั้งขับเองและไม่มีรถ แผนครึ่งวันและเต็มวัน ที่พักแถวนางรอง และข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย ค่าเข้าและเวลาเปิดเป็นข้อมูล ณ 6 พ.ย. 2569 ภาพรวมของจังหวัดดูที่คู่มือเที่ยวบุรีรัมย์ และถ้าอยากได้แผนที่จัดเวลาให้เสร็จ ดูที่แผนเที่ยวบุรีรัมย์
มีค่าคอมมิชชันเมื่อจองผ่านลิงก์ ราคาที่คุณจ่ายไม่เปลี่ยน วิธีที่เราคัดเลือก
พนมรุ้งและเมืองต่ำโดยสรุป
| ที่ตั้ง | ปราสาทพนมรุ้งอยู่ที่ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ บุรีรัมย์ 31110 ส่วนปราสาทเมืองต่ำอยู่ที่ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย |
|---|---|
| เวลาเปิด | ทุกวัน 06:00 ถึง 18:00 น. รวมวันหยุดราชการ (ตรวจก่อนไป โทร 0 4466 6251) |
| ค่าเข้าพนมรุ้ง | คนไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 200 บาท |
| ค่าเข้าเมืองต่ำ | ถามราคาที่ประตู (ตั๋วรวมกับพนมรุ้งคุ้มกว่า) |
| ตั๋วรวมพนมรุ้งกับเมืองต่ำ | คนไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 250 บาท |
| ค่ารถผ่านประตูหลัง | รถยนต์ 50 บาท มอเตอร์ไซค์ 20 บาท ต่อคัน |
| เดินเข้า | ทางหน้าราว 400 เมตร ทางประตูหลังเหลือราว 100 เมตร |
| ใช้เวลา | พนมรุ้งราว 1.5 ถึง 2 ชั่วโมง เมืองต่ำราว 45 ถึง 60 นาที |
| ระยะห่าง | พนมรุ้งไปเมืองต่ำราว 6 ถึง 8 กม. ปลายบัดห่างเมืองต่ำราว 2 กม. ตัวเมืองบุรีรัมย์ถึงพนมรุ้งราว 65 ถึง 76 กม. |
ถ้ามีเวลาเต็มวัน ลำดับที่ลงตัวที่สุดคือไปพนมรุ้งตอนเปิดประตู 06:00 ถึง 07:00 ก่อนแดดแรงและก่อนรถทัวร์ แล้วไปเมืองต่ำราว 09:30 ถึง 10:00 กินมื้อสายใกล้ประโคนชัยหรือนางรอง และค่อยเติมจุดเสริมตามเวลาที่เหลือ
| จุด | ที่นี่มีอะไร | ใช้เวลา | ควรไปเมื่อ |
|---|---|---|---|
| ปราสาทพนมรุ้ง | ปราสาทหินทรายบนยอดภูเขาไฟ ทางเดินราชรถ สะพานนาค ทับหลังพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ | ราว 1.5 ถึง 2 ชม. | เช้า 06:00 ถึง 08:00 หรือชั่วโมงสุดท้ายก่อนปิด |
| ปราสาทเมืองต่ำ | ปราสาทอิฐห้าหลัง สระน้ำสี่มุมขอบพญานาค ระเบียงคดหินทราย | ราว 45 ถึง 60 นาที | สายถึงบ่าย แสงอุ่นที่สระมุมตะวันตก |
| ปราสาทปลายบัด | ซากปราสาทบนเขาไฟเก่า เดินเท้าขึ้นเนินราว 1 กม. เงียบมาก | ราว 1 ถึง 2 ชม. รวมเดิน | เช้าถึงบ่ายต้น ไม่ใช่วันฝนตก |
| กุฏิฤๅษีและปราสาทบ้านบุ | อาคารศิลาแลงเล็ก ๆ บนถนนเส้นเดียวกัน | ราว 15 ถึง 30 นาทีต่อจุด | ถ้าเหลือเวลา |
| วัดเขาอังคาร | โบสถ์สีแดงอิฐบนภูเขาไฟอีกลูก | ราว 30 ถึง 45 นาที | ต่อท้ายวันเต็ม |
| เขากระโดง (ในเมืองบุรีรัมย์) | ปากปล่องภูเขาไฟ บันไดนาค 297 ขั้น พระพุทธรูปทองบนยอด | ราว 1 ถึง 1.5 ชม. | ช่วงเย็นก่อนค่ำ ตอนอยู่ในเมือง |
เวลาเปิดและค่าเข้า ณ 6 พ.ย. 2569 ช่วงงานประเพณีและวันที่แสงลอดช่องประตู อุทยานอาจประกาศเวลาและวิธีเข้าเป็นพิเศษ ตรวจก่อนไป
12Goกรุงเทพฯ ไป พนมรุ้ง (รถส่วนตัว)
ราคาเริ่มต้น ฿6,900 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 รถคอมฟอร์ต 3 ที่นั่งราว 6,900 บาทต่อคัน เอสยูวีราว 7,015 บาทต่อคัน รถตู้ 9 ที่นั่งราว 7,475 บาทต่อคัน จากสนามบินราคาสูงกว่าเล็กน้อย ราคาเปลี่ยนตามวันและเจ้าของรถ)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569มาจากกรุงเทพฯ ไม่อยากขับเอง จองรถส่วนตัวที่รับถึงโรงแรมหรือสนามบินแล้วไปส่งที่พนมรุ้งได้เลย มีรถตั้งแต่ 3 ที่นั่งถึงรถตู้ 9 ที่นั่ง เหมาะกับกลุ่มที่แบ่งค่ารถ
จองบน 12Goตั๋ว ค่าเข้า ตั๋วรวม และเวลาเปิด
กรมศิลปากรดูแลอุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง และเปิดให้เข้าชมทุกวันตั้งแต่ 06:00 ถึง 18:00 น. ไม่เว้นวันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์ ถ้าตั้งใจมาถึงตอนเปิดประตูพอดี ควรโทรถามอุทยานที่ 0 4466 6251 ก่อน เวลาเข้าชมรอบสุดท้ายยังไม่มีประกาศชัดเจน จึงควรมาถึงก่อนปิดอย่างน้อย 1 ชั่วโมงครึ่ง
| ประเภทตั๋ว | คนไทย | ชาวต่างชาติ |
|---|---|---|
| ปราสาทพนมรุ้ง ตั๋วเดี่ยว | 20 บาท | 200 บาท |
| ปราสาทเมืองต่ำ ตั๋วเดี่ยว | ถามที่ประตู | ถามที่ประตู |
| ตั๋วรวมพนมรุ้งกับเมืองต่ำ | 30 บาท | 250 บาท |
ชาวต่างชาติที่ตั้งใจไปทั้งสองแห่ง ซื้อตั๋วรวมคุ้มกว่า ตั๋วรวมอยู่ที่ 250 บาท ส่วนราคาตั๋วเดี่ยวของเมืองต่ำให้ถามที่ช่องขายตั๋วหน้าประตูก่อนตัดสินใจ ซื้อที่ช่องขายตั๋วของพนมรุ้งตั้งแต่ต้นทาง ถ้าจะเริ่มที่เมืองต่ำก่อน ให้ถามที่ช่องขายว่ามีตั๋วรวมขายที่นั่นหรือไม่ และถ้าไม่แน่ใจก็ซื้อตั๋วรวมที่พนมรุ้งก่อน เก็บตั๋วไว้
ค่ารถผ่านประตูหลัง
ถ้าขับรถเข้าประตู 3 ด้านหลังปราสาท ซึ่งอยู่บนยอดเขา จะมีค่ายานพาหนะเก็บต่างหากตามคัน จักรยานสองล้อ 10 บาท จักรยานยนต์หรือจักรยานสามล้อ 20 บาท จักรยานยนต์สามล้อ 30 บาท และรถยนต์ 50 บาท ค่านี้ไม่ใช่ค่าเข้าชม จึงต้องจ่ายเพิ่มจากตั๋วของแต่ละคน ส่วนลานจอดรถใหญ่ด้านหน้าอุทยานจอดได้ฟรี
ใครเข้าฟรี
- พระภิกษุ สามเณร และนักบวชศาสนาอื่น
- นักเรียน นิสิต นักศึกษา ในเครื่องแบบหรือแสดงบัตรประจำตัวนักเรียนนักศึกษา และหมู่คณะจากสถานศึกษาพร้อมครูที่ควบคุม
- คนพิการและผู้ด้อยโอกาส
- ผู้สูงอายุสัญชาติไทยที่อายุเกิน 60 ปี เมื่อแสดงบัตรประจำตัวประชาชน
- ทหารผ่านศึกที่แสดงบัตรของทางราชการ
- สมาชิกสภาการโบราณสถานและสภาการพิพิธภัณฑ์ระหว่างประเทศที่แสดงบัตรสมาชิก
ประกาศไม่ได้ระบุราคาแยกสำหรับเด็ก เด็กต่างชาติที่เป็นนักเรียนและมีบัตรประจำตัวเข้าฟรีตามข้อสอง ถ้าไม่มีบัตรให้ถามที่ช่องขายตั๋ว พกเงินสดย่อยไว้ เผื่อช่องขายตั๋วไม่รับบัตร
บริการที่ไม่เสียเงิน
ที่ศูนย์ข้อมูลของอุทยานมีบริการนำชมโบราณสถานและห้องน้ำ ซึ่งไม่เก็บค่าบริการ มีสัญญาณไวไฟด้วย จะมีเจ้าหน้าที่นำชมให้หรือไม่ และใช้ภาษาอะไร ขึ้นกับวันและเวลาที่ไป ถามที่ศูนย์ตอนเริ่มเดินได้เลย บริเวณทางเข้ามีร้านขายอาหารและเครื่องดื่ม แต่บนปราสาทไม่มีร้านอาหารจริงจัง ควรพกน้ำขึ้นไปเอง
ปราสาทพนมรุ้ง: ปราสาทบนยอดภูเขาไฟที่ดับแล้ว
ชื่อพนมรุ้งมาจากคำเขมร พนมรุง แปลว่าภูเขาใหญ่ เป็นชื่อเดิมที่ปรากฏในจารึกที่พบบนเขาลูกนี้ ตัวเขาเป็นภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว ยอดสูงราว 350 ถึง 400 เมตรจากระดับน้ำทะเล พื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์ทั้งหมดราว 451 ไร่ ปราสาทตั้งอยู่บนยอดเขา มองลงไปเห็นทุ่งนาและป่าของที่ราบบุรีรัมย์ล้อมรอบ ในวันที่ฟ้าโปร่งมองเห็นทิวทัศน์กว้างไกล

สร้างเพื่ออะไร
ปราสาทหลังนี้สร้างเป็นเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ฮินดูไศวนิกาย ปรางค์ประธานแทนเขาไกรลาส ที่ประทับของพระศิวะ และผังทั้งหมดจำลองจักรวาลตามความเชื่อของขอม ส่วนที่เห็นเป็นปรางค์ประธานสร้างราวพุทธศตวรรษที่ 17 (ราวศตวรรษที่ 12) ตามจารึกที่กล่าวถึงตระกูลของนเรนทราทิตย์ ซึ่งอยู่ร่วมยุคกับช่วงที่นครวัดถูกสร้างในกัมพูชา ต่อมาเมื่ออำนาจขอมอ่อนลง ปราสาทเปลี่ยนมาใช้เป็นพุทธสถานในนิกายมหายานสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 และในบริเวณยังมีพลับพลาที่ประทับแปรพระองค์ของสมัยนั้น
ตัวปราสาทเคยปรักหักพังอยู่หลายร้อยปี กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อ พ.ศ. 2478 และบูรณะระหว่าง พ.ศ. 2514 ถึง 2531 ด้วยวิธีอนัสติโลซิส คือตีเลขหมายหินทุกก้อน รื้อลงมา เสริมฐานรากให้แน่น แล้วประกอบกลับตามตำแหน่งเดิม สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จเปิดอุทยานหลังการบูรณะเมื่อ 21 พฤษภาคม 2531 ซึ่งตรงกับวันอนุรักษ์มรดกไทย ปัจจุบันพนมรุ้ง เมืองต่ำ และปลายบัดอยู่ในบัญชีรายชื่อเบื้องต้นของไทยสำหรับการเสนอเป็นมรดกโลก ยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน
ผู้มาใหม่ควรเข้าใจก่อนเดิน
พนมรุ้งไม่ใช่ซากเมืองกว้าง ๆ แบบเมืองโบราณ แต่เป็นเส้นทางแสวงบุญที่จัดเป็นตอน ตอนแรกคือทางเดินราชรถ ตอนที่สองคือสะพานนาคและบันได ตอนที่สามคือลานระเบียงและสระ ตอนสุดท้ายคือปรางค์ประธาน การเดินตามลำดับนี้ตั้งใจให้ผู้ไหว้ค่อย ๆ ยกระดับขึ้นจากโลกสู่สวรรค์ ถ้าขึ้นประตูหลังไปถึงลานบนยอดเลย จะข้ามประสบการณ์นี้ไป ส่วนถัดไปจึงช่วยเลือกทางขึ้นตามสภาพร่างกายและเวลา
ทางขึ้นหน้ากับประตูหลัง เลือกทางไหนดี
มีสองทางขึ้นปราสาท ทางแรกคือจอดรถที่ลานจอดใหญ่ด้านหน้าอุทยาน ซึ่งจอดฟรี แล้วเดินตามทางเดินราชรถและบันไดขึ้นไป ระยะทางเดินเท้ารวมราว 400 เมตร ทางที่สองคือขับรถผ่านประตู 3 ที่อยู่ด้านหลังปราสาท ขึ้นไปจอดใกล้ยอดเขา เสียค่ายานพาหนะเพิ่ม (รถยนต์ 50 บาท มอเตอร์ไซค์ 20 บาท) แล้วเดินต่ออีกราว 100 เมตรก็ถึงตัวปราสาท
| ทางหน้า (ลานจอดใหญ่) | ประตูหลัง (ประตู 3) | |
|---|---|---|
| ระยะเดินเท้า | ราว 400 เมตร ขึ้นบันไดหลายช่วง | ราว 100 เมตร |
| ค่าที่จอด | จอดฟรี | รถยนต์ 50 บาท มอเตอร์ไซค์ 20 บาท |
| ได้เห็นทางเดินราชรถและสะพานนาค | เห็นครบตามลำดับ | ข้ามไป ไปเห็นตอนเดินลงถ้าอยากได้ |
| เหมาะกับ | คนแข็งแรง ชอบถ่ายรูป อยากได้ความรู้สึกแบบขอม | ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก คนที่กลัวร้อน มาตอนเที่ยง |
| ช่วงงานประเพณีและแสงลอดช่องประตู | คนเต็มตั้งแต่เช้ามืด | ตรวจประกาศอุทยานก่อนไป |
วิธีที่ทำให้ได้ทั้งสองอย่างคือขับขึ้นประตูหลังไปจอด เดินดูปรางค์ประธานและระเบียงคดตอนยังสดชื่น แล้วเดินลงทางหน้าไปจนสุดทางเดินราชรถ ถ่ายรูปจากสะพานนาคแรกมองขึ้นไป ถ้ามากันหลายคนให้คนหนึ่งขับรถลงไปรอที่ลานจอดหน้า จะได้ไม่ต้องเดินย้อนขึ้นมา
ถ้ามาเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม ให้เดินทางหน้าก่อน 08:00 ตอนหินยังไม่ร้อน ถ้ามาถึงหลังราว 09:00 ให้ขับขึ้นประตูหลังแทน และไม่ควรเดินย้อนขึ้นจากทางเดินราชรถตอนสาย
เดินขึ้นพนมรุ้งทีละตอน: ทางเดินราชรถ สะพานนาค บันได
ตอนนี้เล่าตามลำดับที่เดินทางหน้า ถ้าขึ้นประตูหลังก็อ่านตอนนี้ตอนเดินลงมา
1. ทางเดินราชรถและเสานางเรียง
ทางเริ่มด้วยทางเดินราชรถ ปูศิลาแลง สองข้างมีเสาหินทรายปลายเป็นดอกบัวตูมเรียงเป็นแถว เรียกว่าเสานางเรียง ซึ่งมีราว 70 ต้น ชื่อทางเดินราชรถบอกว่าเป็นทางของขบวนแห่เข้าสู่ปราสาท ตรงนี้ไม่มีร่มไม้ใหญ่ ถ้ามาสายหรือบ่ายในหน้าร้อน แดดตรง ๆ และพื้นร้อนจะทำให้เดินช้า
2. สะพานนาคแรกและบันไดขึ้น
สุดทางเดินราชรถคือสะพานนาคแรก เป็นลานหินทรายรูปกากบาท มีพญานาคห้าเศียรอยู่สี่ทิศ กลางลานสลักดอกบัวแปดกลีบ ตามคติว่าสะพานนาคเป็นทางเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์กับสวรรค์ คนที่ถ่ายรูปไว้ที่นี่มักได้รูปที่ดีที่สุดของวัน เพราะมองขึ้นไปเห็นบันไดและปรางค์ซ้อนกัน จากนั้นต้องเดินขึ้นบันไดศิลาแลงที่แบ่งเป็นห้าช่วง มีลานคั่นระหว่างช่วง บางขั้นสูงและหินไม่เสมอกัน จึงควรเดินช้า ๆ ใครที่หัวเข่าไม่ดีควรเลือกประตูหลัง
3. ลานกากบาท สระบัว และสะพานนาคที่สอง
บนลานกากบาทมีสระน้ำสี่สระ ซึ่งบางช่วงของปีมีบัวขึ้นและน้ำสะท้อนเงาปราสาท ถัดไปเป็นสะพานนาคที่สองซึ่งเล็กกว่า แล้วถึงระเบียงคดชั้นนอก ซึ่งปัจจุบันเหลือเพียงพื้นศิลาแลงที่ยกสูง เลยเข้าไปเป็นระเบียงคดชั้นใน มีซุ้มประตูหรือโคปุระทั้งสี่ทิศ และสะพานนาคที่สามนำไปสู่มุขหน้าของปรางค์ประธาน
4. ปรางค์ประธานและสิ่งรอบข้าง
ปรางค์ประธานก่อด้วยหินทรายสีชมพู ผังเป็นสี่เหลี่ยมย่อมุม มีมุขสามด้าน ด้านในห้องครรภคฤหะยังเห็นฐานศิวลึงค์และท่อโสมสูตรสำหรับระบายน้ำสรงองค์เทพ นอกจากปรางค์ประธานยังมีปรางค์อิฐสองหลังซึ่งเป็นหลังเก่าที่สุดของบริเวณ เหลือแต่ฐาน อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ปรางค์น้อยหินทรายหลังเล็กทางตะวันตกเฉียงใต้ สร้างราวพุทธศตวรรษที่ 16 ที่หน้าบันสลักรูปพระกฤษณะยกเขาโควรรธนะ บรรณาลัยสองหลัง และอาคารศิลาแลงประตูเดียวที่ยังไม่ทราบการใช้งาน
12Goกรุงเทพฯ ไป พนมรุ้ง (รถส่วนตัว)
ราคาเริ่มต้น ฿6,900 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 รถคอมฟอร์ต 3 ที่นั่งราว 6,900 บาทต่อคัน เอสยูวีราว 7,015 บาทต่อคัน รถตู้ 9 ที่นั่งราว 7,475 บาทต่อคัน จากสนามบินราคาสูงกว่าเล็กน้อย ราคาเปลี่ยนตามวันและเจ้าของรถ)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถส่วนตัวจากกรุงเทพฯ ไปส่งถึงพนมรุ้งโดยตรง ส่วนการรอระหว่างที่คุณเดินชมหรือการไปเมืองต่ำต่อ ให้ตกลงกับคนขับที่ปลายทางอีกครั้ง
จองบน 12Goภาพสลักบนปรางค์ประธาน: พระศิวะร่ายรำ พระนารายณ์ และฤๅษี
ปรางค์ประธานของพนมรุ้งมีภาพสลักหินทรายเรื่องเทพเจ้าฮินดูและตอนจากรามายณะอยู่หลายจุด หลังการบูรณะมีชิ้นสำคัญกลับไปอยู่ที่เดิม จึงควรเดินช้า ๆ และใช้เวลาอย่างน้อยครึ่งชั่วโมงอยู่รอบปรางค์ประธาน

หน้าบันพระศิวะนาฏราช
บนหน้าบันของมุขหลักมีภาพพระศิวะนาฏราช คือพระศิวะในท่าร่ายรำหลายกร ล้อมด้วยบริวารและลายก้านขดที่ละเอียดมาก ท่ารำนี้ตามคติหมายถึงการร่ายรำสร้างและทำลายจักรวาล เป็นภาพที่ผู้เข้าชมถ่ายรูปกันมาก ถ้ามีกล้องที่ซูมได้ ให้ยืนห่างแล้วซูมเข้าจะเห็นลายละเอียดของมือและเครื่องประดับ

ภาพอื่นที่ควรมองหา
- ทับหลังพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ เหนือประตูทางเข้าด้านตะวันออกของปรางค์ประธาน (เรื่องราวเต็มอยู่ในหัวข้อถัดไป)
- ภาพฤๅษีและเทพต่าง ๆ ตามเสาและกรอบประตู
- ภาพเล่าเรื่องรามายณะบางตอนตามผนัง
- หน้าบันของปรางค์น้อยที่เป็นรูปพระกฤษณะยกเขาโควรรธนะ
- ทวารบาลยืนอยู่ข้างประตูของมุขหน้า
ภาพสลักเหล่านี้เล่าเรื่องในคัมภีร์ฮินดู แต่เมื่อยืนอยู่หน้าประตูอาจไม่รู้ว่าควรเริ่มมองตรงไหน วิธีง่าย ๆ คือมองให้ออกสามอย่าง คือ ท่านั่งหรือท่านอนของเทพ สัตว์พาหนะที่อยู่ใต้ตัวเทพ และหน้ากาลที่คร่อมอยู่เหนือกรอบ เมื่อดูสามอย่างนี้จะแยกพระศิวะ พระนารายณ์ และพระพรหมออกจากกันได้ในหนึ่งรอบ
ทับหลังพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ และเรื่องที่มันกลับมาจากอเมริกา

ทับหลังพระนารายณ์บรรทมสินธุ์อยู่เหนือประตูมุขด้านตะวันออกของปรางค์ประธาน สลักภาพพระนารายณ์เอนกายบนพญานาคอนันตนาคราชกลางมหาสมุทรน้ำนม หรือที่ไทยเรียกว่า พระนารายณ์บรรทมสินธุ์ มีดอกบัวผุดจากพระนาภีและเป็นที่ประทับของพระพรหมในเรื่องการสร้างโลก เป็นงานแกะสลักที่ละเอียดงดงามมาก
ทับหลังนี้เคยถูกขโมยไปจากพนมรุ้งในช่วงทศวรรษ 2500 และถูกซื้อโดยสถาบันศิลปะแห่งชิคาโก (Art Institute of Chicago) ในสหรัฐอเมริกา เมื่อ พ.ศ. 2510 จัดแสดงอยู่กว่า 20 ปี ต้นปี พ.ศ. 2531 ขณะที่การบูรณะพนมรุ้งใกล้เสร็จ คนไทยเรียกร้องให้นำกลับ จนกลายเป็นข่าวใหญ่ พิพิธภัณฑ์ปฏิเสธการคืนแบบไม่มีเงื่อนไขในตอนแรก แต่ในที่สุดเดือนตุลาคม พ.ศ. 2531 ตกลงส่งคืน ทับหลังถึงประเทศไทยเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2531 และถูกนำกลับไปติดที่เดิมเมื่อ 7 ธันวาคม 2531 ซึ่งเป็นการปิดงานบูรณะพนมรุ้งพอดี
ปัจจุบันทับหลังอยู่ที่เดิมเหนือประตูทิศตะวันออกของปรางค์ประธาน เมื่อไปถึงลองเงยหน้ามองสักนาทีก่อนเดินต่อ
พระอาทิตย์ลอดช่องประตู 15 ช่อง: วันไหน ไปกี่โมง และจะเจออะไร
ปรากฏการณ์ที่คนพูดถึงมากที่สุดของพนมรุ้ง คือปีละไม่กี่วันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นหรือตกตรงแนวแกนตะวันออกตะวันตกของปราสาทพอดี แสงจึงลอดผ่านประตูเรียงกันเป็นแนวตรง 15 ช่อง ผ่านทั้งมุขหน้าและห้องในปรางค์ประธานออกไปทางด้านหลัง ผู้ที่ได้เห็นจึงรู้สึกว่าผู้สร้างตั้งใจวางทิศและเวลาไว้เป็นส่วนหนึ่งของสถาปัตยกรรม
| ช่วงใน 1 ปี | ปรากฏการณ์ | ช่วงวันโดยประมาณ | ตัวเลขที่ควรรู้ |
|---|---|---|---|
| ต้นเดือนมีนาคม | พระอาทิตย์ตกลอดประตู | ราววันที่ 5 ถึง 7 มีนาคม | เวลาเข้าชมช่วงเย็นตามประกาศของอุทยาน |
| ต้นเดือนเมษายน | พระอาทิตย์ขึ้นลอดประตู | ราววันที่ 3 ถึง 5 เมษายน | แสงราว 05:50 ถึง 06:10 น. ตรงกับงานประเพณีขึ้นเขาพนมรุ้ง |
| กลางเดือนกันยายน | พระอาทิตย์ขึ้นลอดประตู | ราววันที่ 8 ถึง 10 กันยายน | แสงราว 05:57 น. หน้าฝน เมฆบังได้บ่อย |
| ต้นเดือนตุลาคม | พระอาทิตย์ตกลอดประตู | ราววันที่ 5 ถึง 7 ตุลาคม | ตกราว 17:55 น. ในช่วงต้นเดือน |
วันที่ในตารางเป็นช่วงโดยประมาณ ปีหนึ่งอาจขยับไปหนึ่งวัน ประกาศวันและเวลาที่แน่นอนอยู่ที่อุทยานและสำนักงานจังหวัดบุรีรัมย์ ตรวจก่อนไปจากเพจของอุทยานหรือโทร 0 4466 6251 ปี 2569 เทศกาลขึ้นเขาพนมรุ้งจัด 3 ถึง 5 เมษายน 2569 ซึ่งผ่านไปแล้ว ส่วนวันและกำหนดของเทศกาลปี 2570 ยังไม่ประกาศ ช่วงที่แสงลอดประตูในปี 2570 น่าจะใกล้วันที่ในตาราง ให้รอประกาศอย่างเป็นทางการอีกครั้ง
ภาพที่เห็นจริงเป็นอย่างไร
ช่วงที่แสงลอดเต็มทั้ง 15 ช่องสั้นมาก เพียงไม่กี่นาที แสงจะเลื่อนช้า ๆ ผู้ชมจึงต้องเดินย้ายจากช่องหนึ่งไปอีกช่องหนึ่งตามแสง ถ้าฟ้าไม่มีเมฆก็ได้เห็นแนวส้มพุ่งตรงเข้ามา แต่ถ้ามีเมฆหรือฝนที่ขอบฟ้า อาจไม่ได้เห็นเลย เพราะอย่างนี้วันที่ควรวางแผนคือสองเช้าติดกันในช่วงที่ประกาศ ไม่ใช่เช้าเดียว
ไปกี่โมง จอดที่ไหน
- รอบพระอาทิตย์ขึ้น: ออกจากนางรองหรือบุรีรัมย์ราว 04:00 ถึง 04:30 ให้ถึงลานจอดก่อน 05:00 เพราะที่จอดหน้าอุทยานเต็มเร็ว ในวันที่คนแน่น ลานอาจเต็มตั้งแต่ราว 05:45
- ผู้ชมมักยืนรอที่ลานด้านหลังปราสาททางทิศตะวันตก แล้วมองย้อนไปทางตะวันออก ผ่านช่องประตูเรียงกัน ลานนี้อาจแน่นตั้งแต่ราว 06:00 ถ้าอยากได้ตำแหน่งดีควรไปถึงก่อนนั้น
- รอบพระอาทิตย์ตก: ให้ถึงลานจอดก่อน 16:30 แล้วเดินขึ้นไปล่วงหน้า ไม่ควรเดินลงตอนมืดโดยไม่มีไฟฉาย เพราะแสงสว่างบนทางเดินราชรถมีจำกัด
- เทศกาลตอนเย็นเดือนเมษายนมีขบวนแห่ ระบำอัปสรา และการแสดงแสงเสียงซึ่งอาจสิ้นสุดราว 19:30 ตรวจกำหนดการจริงของปีที่ไป
วิธีเข้าและเสียค่าเข้าในวันพิเศษตามประกาศของอุทยานปีนั้น ไม่ควรเดาจากปีก่อน ขาตั้งกล้องและไม้เซลฟี่ทำให้เกิดการเบียดกันในจุดชมแสง ควรพกกล้องที่ถือด้วยมือหรือมีขนาดเล็กไปจะปลอดภัยกว่า
ถ้าต้องมาตอนที่ฟ้าไม่ช่วย
พนมรุ้งยังคุ้มที่จะมา แม้จะไม่เห็นแสงลอดครบ เพราะวันที่เมฆบางเคลื่อนผ่านปรางค์ก็ได้ภาพที่อุ่นและนุ่มกว่าวันฟ้าเปิด คนที่เดินทางไกลมาจากกรุงเทพฯ ควรมีแผนสำรองสองเช้า และถ้าต้องกลับก่อนก็ไม่เสียเที่ยวหากไปเมืองต่ำต่อในตอนสาย
12Goกรุงเทพฯ ไป พนมรุ้ง (รถส่วนตัว)
ราคาเริ่มต้น ฿6,900 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 รถคอมฟอร์ต 3 ที่นั่งราว 6,900 บาทต่อคัน เอสยูวีราว 7,015 บาทต่อคัน รถตู้ 9 ที่นั่งราว 7,475 บาทต่อคัน จากสนามบินราคาสูงกว่าเล็กน้อย ราคาเปลี่ยนตามวันและเจ้าของรถ)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รอบพระอาทิตย์ขึ้นควรนอนใกล้พนมรุ้งคืนก่อน เพราะรถส่วนตัวจากกรุงเทพฯ ใช้เวลาราว 5 ชม. 10 นาที ถ้าจะใช้รถคันนี้ให้ไปถึงก่อนวันนั้น และถามจุดลงที่ปลายทางในหน้าจอง
จองบน 12Goปราสาทเมืองต่ำ: ปราสาทอิฐห้าหลังและสระนาคสี่มุม
ปราสาทเมืองต่ำอยู่ที่ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย ห่างพนมรุ้งราว 6 ถึง 8 กิโลเมตร ขับราว 10 ถึง 15 นาที และห่างตัวเมืองบุรีรัมย์ราว 45 กิโลเมตร เป็นปราสาทที่เก่ากว่าปรางค์ประธานของพนมรุ้ง สร้างราวครึ่งหลังของพุทธศตวรรษที่ 16 (ราวศตวรรษที่ 11) เป็นเทวสถานศาสนาฮินดูไศวนิกายผสมศิลปะแบบเกลียงกับบาปวน วัสดุเป็นหินทราย อิฐ และศิลาแลง ผังกว้างราว 120 คูณ 127 เมตร

ผังที่ต่างจากพนมรุ้ง
ถ้าพนมรุ้งเป็นเส้นตรงขึ้นเขา เมืองต่ำเป็นผังราบที่เดินวนได้ มีกำแพงศิลาแลงชั้นนอก ซุ้มประตูโคปุระสี่ทิศ แล้วระเบียงคดหินทรายล้อมกลุ่มปรางค์อิฐห้าหลังที่ตั้งบนฐานศิลาแลงเดียวกัน สามหลังอยู่หน้า สองหลังอยู่หลัง ปรางค์ประธานกลางด้านหน้าเหลือแต่ฐาน และมีบรรณาลัยอิฐสองหลังด้านหน้า

สระสี่มุมขอบพญานาค
จุดที่แตกต่างและน่าถ่ายรูปที่สุดคือสระน้ำรูปตัวแอลสี่สระที่มุมทั้งสี่ของระเบียงคด ขอบสระก่อเป็นขั้นศิลาแลง และมีลำตัวพญานาคห้าเศียรเลื้อยเป็นขอบ ส่วนคอยกขึ้นที่มุมสระ เมื่อสระมีน้ำ ผิวน้ำจะสะท้อนปรางค์อิฐสีส้มได้ชัด ช่วงบ่ายแสงอุ่นที่สระมุมตะวันตกให้ภาพที่ดีที่สุด ระดับน้ำในสระขึ้นกับฤดู ตรวจก่อนไปถ้าไปเพื่อภาพนี้โดยเฉพาะ
ภาพสลักที่ควรหา
บนทับหลังของปรางค์เล็กมีภาพพระศิวะกับพระอุมาประทับบนโคนนทิ และพระวรุณบนหงส์ ส่วนหน้าบันมีพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ ภาพสลักของเมืองต่ำออกสีชมพูแดงต่างจากพนมรุ้ง และมีส่วนที่ไม่ผ่านการบูรณะหนักด้านทิศเหนือของระเบียงคด จึงเห็นร่องรอยดั้งเดิมของหิน

เดินอย่างไร ใช้เวลาเท่าไร
เดินทวนเข็มนาฬิกาจากประตูหน้า จะเห็นระเบียงด้านเหนือที่ผ่านการบูรณะน้อยกว่า แล้วจบที่สระมุมตะวันตก เมืองต่ำราบกว่าพนมรุ้งมาก ใช้เวลาราว 45 ถึง 60 นาที ร่มจากต้นไม้ใหญ่ใกล้ประตูหน้าทำให้พักได้ ผู้สูงอายุและเด็กเล็กเดินได้สบายกว่าที่พนมรุ้ง และคนที่ตั้งใจเที่ยวแค่ที่เดียวแต่ไม่ชอบบันได ก็ยังได้เห็นภาพปราสาทขอมที่ครบถ้วน
นอกกำแพงมีบารายเมืองต่ำ ซึ่งเป็นสระน้ำขนาดใหญ่ราว 510 คูณ 1,090 เมตร อยู่ทางทิศเหนือ และกุฏิฤๅษีโคกเมือง อาคารศิลาแลงสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 อยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือ ซึ่งแวะได้ถ้ามีเวลา ใกล้กันยังมีหมู่บ้านท่องเที่ยวโคกเมือง ที่มีรถเกวียน ผ้าไหมลายผักกูด และเสื่อกก เปิดราว 08:00 ถึง 17:00 ตรวจก่อนไป
พนมรุ้งหรือเมืองต่ำ อันไหนสวยกว่า
คำตอบสั้นคือพนมรุ้งตระการตากว่า ด้วยตำแหน่งบนเขา ทางเดินขึ้นเป็นลำดับ และภาพสลักที่ครบ ส่วนเมืองต่ำเงียบกว่า ร่มกว่า และเดินสบายกว่า ใครมีเวลาครึ่งวันและต้องเลือกหนึ่งแห่ง ให้ไปพนมรุ้ง ใครมีเวลาเต็มวัน ไปทั้งสองแห่งคุ้มเพราะตั๋วรวมคุ้มกว่าซื้อแยก และสองแห่งนี้เล่าเรื่องคนละยุคกัน
12Goกรุงเทพฯ ไป พนมรุ้ง (รถส่วนตัว)
ราคาเริ่มต้น ฿6,900 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 รถคอมฟอร์ต 3 ที่นั่งราว 6,900 บาทต่อคัน เอสยูวีราว 7,015 บาทต่อคัน รถตู้ 9 ที่นั่งราว 7,475 บาทต่อคัน จากสนามบินราคาสูงกว่าเล็กน้อย ราคาเปลี่ยนตามวันและเจ้าของรถ)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569จากกรุงเทพฯ ไปถึงพนมรุ้งใช้เวลาราว 5 ชั่วโมงเศษ รถส่วนตัวที่ไปส่งถึงพนมรุ้งโดยตรงช่วยให้ไม่ต้องต่อรถ และกลับมานอนที่นางรองหรือบุรีรัมย์หลังเที่ยวเมืองต่ำได้
จองบน 12Go
KKdayรถรับส่งส่วนตัว กรุงเทพฯ ไป/กลับ บุรีรัมย์
ราคาเริ่มต้น ฿4,217 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 เริ่มต้นราว 4,217 บาทต่อคัน (รถเก๋ง) SUV ราว 4,819 บาท รถตู้ราว 6,627 บาท)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569ถ้าเลือกพักตัวเมืองบุรีรัมย์ก่อน รถที่ KKday จากกรุงเทพฯ ไปส่งถึงเมืองบุรีรัมย์ แล้วค่อยหารถหรือคนขับท้องถิ่นเที่ยวปราสาทอีกวัน
จองบน KKday
Klookเช่ารถในบุรีรัมย์ รับรถที่สนามบินหรือในเมือง
ราคาเริ่มต้น ฿1,268 (ราคาเริ่มต้นต่อวัน รถเล็กระดับ โตโยต้า ยาริส หรือรุ่นใกล้เคียง ณ 13 พ.ย. 2569 สำหรับรับรถ 18 ถึง 21 พ.ย. 2569 ราคาจริงเปลี่ยนตามวันและรุ่นรถ)
ราคา ณ 13 พ.ย. 2569รถเช่าจากผู้ให้บริการในหน้าจอง รับและคืนรถตามจุดที่เลือก ประกันและเงื่อนไขตามหน้าจอง ผู้ขับต้องมีใบขับขี่ที่ใช้ได้ ดูอายุผู้ขับและเงินมัดจำในหน้าจอง
จองบน Klookปราสาทปลายบัด: เนินเขาเงียบ ๆ ที่คนส่วนใหญ่ข้าม
ปราสาทเขาปลายบัด (ปลายบัด 1 และ 2) อยู่บนเขาไฟที่ดับแล้วอีกลูก ห่างเมืองต่ำราว 2 กิโลเมตรไปทางตะวันตกเฉียงใต้ และห่างพนมรุ้งราว 6 กิโลเมตร ที่นี่เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มที่ไทยเสนอบัญชีเบื้องต้นสำหรับมรดกโลกร่วมกับพนมรุ้งและเมืองต่ำ ปลายบัด 1 ตั้งทางด้านตะวันออกของเขา เป็นปราสาทไศวนิกายแผนผังสี่เหลี่ยมมีปรางค์ประธานและบรรณาลัยหนึ่งหลัง ทางเข้าด้านตะวันออกด้านเดียว ไม่มีกำแพงล้อม ส่วนปลายบัด 2 อยู่ด้านตะวันตก ก่ออิฐบนฐานศิลาแลง มีกำแพงศิลาแลงและทางเข้าด้านตะวันออกด้านเดียว
ปลายบัด 2 เป็นที่พบจารึกที่ระบุปี ค.ศ. 925 (พ.ศ. 1468) และชื่อพระเจ้าอีศานวรมันที่ 2 และเป็นที่พบรูปสำริดกลุ่มประโคนชัยที่ถูกขโมยไปในช่วงปี พ.ศ. 2507 ถึง 2508 ปัจจุบันรูปเหล่านั้นอยู่ในพิพิธภัณฑ์ในสหรัฐอเมริกาและยุโรป ที่นั่นไม่มีรูปสำริดให้เห็นแล้ว ที่เห็นคือซากปราสาท บางส่วนของหินยังเป็นก้อนเกลาไม่เสร็จ ซึ่งชวนให้คิดว่าอาจสร้างไม่เสร็จ
วิธีไป เวลา และสภาพทาง
ปราสาทตั้งอยู่ที่บ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก อำเภอประโคนชัย ทางไปคือเดินเท้าขึ้นเนินราว 1 กิโลเมตร (ความชันปานกลาง) จากสำนักวิเวกอาศรมเขาปลายบัด หรือนั่งรถของชุมชนที่ใช้ในไร่เมื่อมีให้ ใช้เวลาราว 1 ถึง 2 ชั่วโมงรวมเดิน เปิดราว 09:00 ถึง 16:00 น. ปกติไม่มีค่าเข้า ทั้งเวลาและค่าเข้าควรตรวจก่อนไป เพราะที่นี่ไม่มีเจ้าหน้าที่ประจำแบบพนมรุ้ง
- ไปช่วงเช้าถึงบ่ายต้น เดินช่วงสายในหน้าร้อนจะเหนื่อย
- ไม่ควรไปวันฝนตก เพราะทางลื่น
- ใส่รองเท้าที่เกาะพื้น พกน้ำ หมวก
- ห้ามปีนหรือขุดรอบซากปราสาท
- ไม่มีร้านอาหารบนเขา ควรกินมื้อสายก่อนหรือหลัง
ปลายบัดไม่ใช่จุดที่สวยเทียบกับพนมรุ้ง ถ้ามีเวลาน้อยหรืออากาศร้อนจัดให้ข้าม ส่วนคนที่ชอบโบราณสถานเงียบ ๆ และไม่รังเกียจการเดินขึ้นเนินจะชอบ เพราะแทบไม่มีนักท่องเที่ยว และได้เห็นว่าพนมรุ้ง เมืองต่ำ และปลายบัดเป็นกลุ่มปราสาทที่ตั้งอยู่ในภูมิทัศน์ภูเขาไฟเดียวกัน เชื่อกันว่ามีร่องน้ำจากปากปล่องไปยังบารายเมืองต่ำ ซึ่งชี้ว่าที่นี่เป็นระบบน้ำของพื้นที่ทั้งหมด
จุดเสริมบนเส้นทางเดียวกัน: กุฏิฤๅษี ปราสาทบ้านบุ วัดเขาอังคาร ผ้าภูอัคนี
ถ้ามีเวลาเหลือหลังเมืองต่ำ จุดเหล่านี้อยู่บนถนนสายเดียวกันและปกติไม่ต้องซื้อตั๋วเพิ่ม ตรวจก่อนไป

- กุฏิฤๅษีหนองบัวราย ห่างพนมรุ้งราว 2.3 กิโลเมตร ศิลาแลงสีเข้ม เป็นหนึ่งใน 102 อโรคยศาลาหรืออาคารโรงพยาบาลที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 สร้างไว้ ใช้เวลาแวะราว 15 ถึง 20 นาที
- ปราสาทบ้านบุ ห่างราว 4.2 กิโลเมตร อยู่ในบริเวณโรงเรียนบ้านบุวิทยาสรรค์ เป็นที่พักคนเดินทางศิลาแลง ควรขออนุญาตครูหรือเจ้าหน้าที่ก่อนเข้า อย่าเข้าในเวลาเรียนโดยไม่แจ้ง
- กุฏิฤๅษีโคกเมือง ใกล้เมืองต่ำ ทางตะวันตกเฉียงเหนือ เป็นอโรคยศาลาของสมัยเดียวกัน
- วัดเขาอังคาร อยู่บนภูเขาไฟอีกลูก ห่างจากพนมรุ้งตามถนนสายเดียวกันต่อไปอีกราว 20 กิโลเมตร ภายในมีโบสถ์สีแดงอิฐ ผนังเป็นภาพชาดกที่มีตัวหนังสือภาษาอังกฤษกำกับ และเคยพบเสาหินเขตสีมาสมัยทวารวดี เปิดราว 08:00 ถึง 17:00
- ชุมชนบ้านเจริญสุข ทำผ้าฝ้ายย้อมด้วยดินภูเขาไฟจากเขาอังคาร เรียกผ้าภูอัคนี สีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลแดง มีศูนย์สาธิต เปิดราว 08:00 ถึง 17:00 ห่างพนมรุ้งราว 15 กิโลเมตร
- เสาหินบะซอลต์ บ้านโคกม่ะค่าโหรน ตำบลสะเดา นางรอง ดูรายละเอียดที่ทะเลสาบและนางรอง

ปราสาทขอมอื่นของบุรีรัมย์ เช่น ปราสาทหนองหงส์ ดูที่ปราสาทขอมและเตาเผาบ้านกรวด ส่วนคนที่พักอยู่สุรินทร์หรือโคราชและอยากเปรียบเทียบดูปราสาทขอมสุรินทร์ กับพิมาย โคราช พิมายเป็นโบราณสถานที่ตั้งอยู่ในตัวเมืองบนที่ราบ ต่างจากพนมรุ้งที่ตั้งอยู่บนเขา
เขากระโดง: ปากปล่องภูเขาไฟกลางเมืองบุรีรัมย์
เขากระโดงเป็นภูเขาไฟที่ดับแล้วอีกลูก อยู่ที่บ้านน้ำทราย ตำบลเสม็ด ห่างใจกลางตัวเมืองบุรีรัมย์ราว 6 กิโลเมตร สูงราว 265 เมตร ชื่อเดิมคือ พนมกระโดง เป็นภาษาเขมรแปลว่า เขาที่เหมือนกระดองเต่า ปากปล่องมีอายุราว 300,000 ถึง 900,000 ปี และตอนนี้เป็นแอ่งน้ำสีเขียวเข้ม มีทางเดินรอบและสะพานแขวนสำหรับมองจากเหนือปากปล่อง คนที่พักในเมืองบุรีรัมย์ไปได้สะดวก แต่อยู่ห่างพนมรุ้งกว่า 60 กิโลเมตร จึงควรนับเป็นทริปในเมือง

บันไดนาค 297 ขั้นและถนนขึ้นยอด
จากตีนเขามีบันไดนาคราชคอนกรีต 297 ขั้นสร้างใน พ.ศ. 2512 ขึ้นไปถึงยอด ใช้เวลาเดินขึ้นราว 15 ถึง 25 นาทีในอากาศร้อน ถ้าไม่อยากเดินมีถนนขึ้นไปถึงยอดเช่นกัน บนยอดมีพระสุภัทรบพิตร พระพุทธรูปนั่งสีทององค์ใหญ่ มีลานชมวิวมองเห็นตัวเมืองบุรีรัมย์ และมีปรางค์หินเก่าที่ก่อซ้อนขึ้นใหม่ในยุครัตนโกสินทร์ มีมณฑปสีขาวครอบ


เวลา ค่าเข้า และช่วงที่ดี
เวลาเปิดราว 08:00 ถึง 18:00 น. ทุกวัน โทร 0 4463 7349 ส่วนค่าเข้าให้ถามที่หน้าทางขึ้นก่อน ใช้เวลารวมราว 1 ถึง 1.5 ชั่วโมงถ้าเดินรอบปากปล่องและชมวิว ช่วงที่ดีที่สุดคือเย็นก่อนค่ำ แสงทองส่องตัวเมือง และอากาศเย็นลงพอจะเดินบันได ประเพณีขึ้นเขากระโดงจัดในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 ตามปฏิทินจันทรคติ ซึ่งคนในพื้นที่ขึ้นไปทำบุญกันหนาแน่น
ไปพนมรุ้งอย่างไร: ขับรถเอง รถส่วนตัว และเมื่อไม่มีรถ
| ออกจาก | ระยะทางและเวลาโดยประมาณ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ตัวเมืองบุรีรัมย์ | ราว 65 ถึง 76 กม. ขับราว 1 ชม. ถึง 1 ชม. 15 นาที | เส้นทางผ่านประโคนชัยสั้นกว่า ผ่านนางรองยาวกว่า |
| นางรอง | ราว 26 กม. ขับราว 30 นาที | ฐานที่ใกล้ที่สุดสำหรับที่พัก |
| เมืองต่ำ | ราว 6 ถึง 8 กม. ขับราว 10 ถึง 15 นาที | อยู่ทางเดียวกัน |
| สุรินทร์ | ราว 1 ชม. 20 นาที | ขับรถ |
| โคราช | ถึงตัวเมืองบุรีรัมย์ราว 127 กม. ราว 2 ชม. ส่วนไปพนมรุ้งโดยตรงราว 2 ชม. ตรวจเส้นทางก่อนไป | ควรวางเป็นวันเต็ม |
| กรุงเทพฯ (หมอชิต) | ถึงบุรีรัมย์ราว 380 กม. ราว 4 ชม. 50 นาที รถส่วนตัวไปพนมรุ้งราว 5 ชม. 10 นาที | ขับวันเดียวไปกลับจะยาวมาก ควรนอนค้างคืน |
ขับรถเอง
จากตัวเมืองบุรีรัมย์มีสองเส้นทาง เส้นทางแรกใช้ทางหลวงหมายเลข 218 ไปนางรองราว 50 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 24 ราว 14 กิโลเมตรถึงบ้านตะโก แล้วเลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2117 ผ่านบ้านตาเป๊กราว 12 กิโลเมตร รวมราว 76 กิโลเมตร เส้นทางที่สองใช้ทางหลวงหมายเลข 219 ไปประโคนชัยราว 44 กิโลเมตร เข้าทางหลวงหมายเลข 2075 ราว 21 กิโลเมตร และต่อด้วย 2117 รวมราว 65 กิโลเมตร เส้นทางผ่านประโคนชัยมักผ่านทางแยกไปเมืองต่ำ
ถ้าไม่มีรถ
ไม่มีรถประจำทางเข้าถึงประตูอุทยาน สิ่งที่ทำได้จริงมีสี่ทาง ราคาเป็นตัวเลขโดยประมาณและควรตกลงก่อนขึ้นรถ
| วิธี | ทำอย่างไร | ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ |
|---|---|---|
| สองแถวหรือรถกระบะจากนางรอง | นั่งรถโดยสารมานางรองก่อน แล้วเหมารถกระบะหรือสองแถวขึ้นเขา ตกลงเวลารอรับกลับ | ราว 200 ถึง 300 บาทต่อคัน (ตกลงราคาก่อนขึ้นรถ) |
| รถรับจ้างหรือโรงแรมจัดให้ | ให้โรงแรมที่นางรองหรือบุรีรัมย์เรียกรถพร้อมคนขับไปพนมรุ้งและเมืองต่ำ | ราว 1,000 บาทขึ้นไปต่อวันสำหรับสองแห่ง (ต่อรองตามจุดและเวลา) |
| เช่ามอเตอร์ไซค์ที่นางรอง | เช่าเป็นวัน ขี่ขึ้นประตูหลังได้ เสียค่าที่จอดมอเตอร์ไซค์ 20 บาท | ราว 250 บาทต่อวัน ต้องมีใบขับขี่ ถ้าไม่เคยขี่ในไทยไม่ควรลองบนถนนเขา |
| รถประจำทางสายบุรีรัมย์ ถึง จันทบุรี ไปลงบ้านตะโก | นั่งจากสถานีขนส่งบุรีรัมย์ ลงที่บ้านตะโก แล้วต่อสองแถวหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างเข้าปราสาท | ตกลงราคาก่อนขึ้น ตรวจเที่ยวรถ |
สถานีรถไฟบุรีรัมย์อยู่ห่างตัวเมืองประมาณ 1 กิโลเมตร และไม่มีสถานีรถไฟนางรอง ดังนั้นคนมาทางรถไฟลงที่บุรีรัมย์ แล้วต้องหารถต่อไปนางรองหรือไปพนมรุ้งเอง สถานีขนส่งบุรีรัมย์เป็นคนละที่กับสถานีรถไฟ ดูรายละเอียดเที่ยวรถและเวลาที่เดินทางไปบุรีรัมย์
ถ้าไม่มีรถและเวลาน้อย การเหมารถพร้อมคนขับหนึ่งวันจากนางรองคุ้มกว่าการต่อรถหลายต่อ เพราะคนขับรอได้ และพาไปเมืองต่ำกับจุดเสริมในวันเดียวกัน
จากกรุงเทพฯ ไปพนมรุ้งโดยตรง
ถ้าไม่ต้องการเปลี่ยนรถหลายต่อ มีรถส่วนตัวที่รับจากโรงแรมในกรุงเทพฯ หรือจากสนามบินสุวรรณภูมิและดอนเมือง แล้วไปส่งที่พนมรุ้งโดยตรง ใช้เวลาราว 5 ชั่วโมงเศษ ราคาและขนาดรถดูในปุ่มจอง เหมาะกับครอบครัวและกลุ่มที่แบ่งค่ารถ ถ้ามาเป็นกลุ่ม 4 ถึง 9 คน ลองหารค่ารถเทียบกับตั๋วรถทัวร์และค่าจ้างรถต่อแยกกันดู
12Goกรุงเทพฯ ไป พนมรุ้ง (รถส่วนตัว)
ราคาเริ่มต้น ฿6,900 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 รถคอมฟอร์ต 3 ที่นั่งราว 6,900 บาทต่อคัน เอสยูวีราว 7,015 บาทต่อคัน รถตู้ 9 ที่นั่งราว 7,475 บาทต่อคัน จากสนามบินราคาสูงกว่าเล็กน้อย ราคาเปลี่ยนตามวันและเจ้าของรถ)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถส่วนตัวจากโรงแรมหรือสนามบินในกรุงเทพฯ ถึงพนมรุ้ง ไม่ต้องต่อรถ เลือกขนาดรถตามจำนวนคน
จองบน 12Goถ้าไปพักที่บุรีรัมย์ก่อน
อีกวิธีคือไปส่งที่ตัวเมืองบุรีรัมย์ก่อน แล้วค่อยเช่ารถหรือจ้างคนขับท้องถิ่นไปพนมรุ้งในวันถัดไป รถส่วนตัวของ KKday จากกรุงเทพฯ ไปส่งถึงในเมืองบุรีรัมย์ (ไม่ใช่ถึงพนมรุ้ง) มีทั้งแบบเลือกทิศไปหรือกลับ และแบบเที่ยวเดียว ส่งถึงที่ ถ้าพักหรือเที่ยวมาจากพัทยา มีรถส่วนตัวพัทยาไปบุรีรัมย์เช่นกัน
KKdayรถรับส่งส่วนตัว กรุงเทพฯ ไป/กลับ บุรีรัมย์
ราคาเริ่มต้น ฿4,217 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 เริ่มต้นราว 4,217 บาทต่อคัน (รถเก๋ง) SUV ราว 4,819 บาท รถตู้ราว 6,627 บาท)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถส่วนตัวพร้อมคนขับกรุงเทพฯ ไป/กลับบุรีรัมย์ รับที่โรงแรมในกรุงเทพฯ ส่งที่โรงแรมในเมืองบุรีรัมย์ ปลายทางอยู่ในเมือง ต้องต่อรถไปปราสาทเอง
จองบน KKday
KKdayรถรับ-ส่งส่วนตัว กรุงเทพฯ - บุรีรัมย์ (เที่ยวเดียว door to door)
ราคาเริ่มต้น ฿4,666 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 เริ่มต้นราว 4,666 บาทต่อคัน)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถส่วนตัวเที่ยวเดียวแบบ ส่งถึงที่ จากกรุงเทพฯ ไปบุรีรัมย์ รวมทางด่วนและน้ำมัน เหมาะถ้าจะต่อรถไปเที่ยวเองหลังถึง
จองบน KKday
KKdayรถรับส่งส่วนตัว พัทยา ไป/กลับ บุรีรัมย์
ราคาเริ่มต้น ฿4,819 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 เริ่มต้นราว 4,819 บาทต่อคัน (รถเก๋ง) SUV ราว 5,422 บาท รถตู้ราว 7,229 บาท)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถส่วนตัวจากพัทยาไป/กลับบุรีรัมย์ สำหรับคนที่เที่ยวชายทะเลแล้วอยากต่อมาขอม
จองบน KKday
Klookเช่ารถในบุรีรัมย์ รับรถที่สนามบินหรือในเมือง
ราคาเริ่มต้น ฿1,268 (ราคาเริ่มต้นต่อวัน รถเล็กระดับ โตโยต้า ยาริส หรือรุ่นใกล้เคียง ณ 13 พ.ย. 2569 สำหรับรับรถ 18 ถึง 21 พ.ย. 2569 ราคาจริงเปลี่ยนตามวันและรุ่นรถ)
ราคา ณ 13 พ.ย. 2569รถเช่าจากผู้ให้บริการในหน้าจอง รับและคืนรถตามจุดที่เลือก ประกันและเงื่อนไขตามหน้าจอง ผู้ขับต้องมีใบขับขี่ที่ใช้ได้ ดูอายุผู้ขับและเงินมัดจำในหน้าจอง
จองบน Klook| ต้นทาง | วิธี | จอง |
|---|---|---|
| กรุงเทพฯ ไปบุรีรัมย์ (รถไฟ รถทัวร์ เครื่องบิน รถยนต์) | ดูทุกวิธีในหน้าเดียว แล้วต่อรถไปนางรองหรือพนมรุ้ง | จองบน 12Go |
| โคราช ไปบุรีรัมย์ (รถไฟ) | ต่อแท็กซี่ไปปราสาทเป็นวันเต็ม | จองบน 12Go |
| กรุงเทพฯ ไปพนมรุ้งโดยตรง (รถส่วนตัว) | รับที่โรงแรมหรือสนามบิน ส่งถึงพนมรุ้ง | จองบน 12Go |
ใช้เวลาเท่าไร และลำดับเที่ยวที่ลงตัว
อุทยานไม่ได้กำหนดเวลาเที่ยวที่แน่นอน ตัวเลขข้างล่างเป็นค่าประมาณสำหรับคนที่เดินสบาย ๆ ถ้ามาช่วงร้อนจัดหรือไปกับผู้สูงอายุให้เผื่อเพิ่มอีกราวหนึ่งในสี่
| แผน | เวลา | จุดที่ไป |
|---|---|---|
| ครึ่งวัน | 4 ถึง 5 ชม. | 06:30 ถึง 07:00 พนมรุ้ง (ทางหน้า) ราว 1.5 ถึง 2 ชม. แล้ว 09:30 ถึง 10:00 เมืองต่ำราว 1 ชม. กินมื้อสายแถวบ้านโคกเมืองหรือประโคนชัย กลับ |
| เต็มวัน | ราว 8 ถึง 9 ชม. | 06:30 พนมรุ้ง 09:30 เมืองต่ำ 10:45 ปลายบัดหรือกุฏิฤๅษีและปราสาทบ้านบุ 12:30 มื้อกลางวันแถวนางรองหรือประโคนชัย 14:00 วัดเขาอังคารหรือเสาหินบะซอลต์ แล้วกลับ |
| วันพระอาทิตย์ขึ้น | ราว 10 ชม. | ออกจากนางรองหรือบุรีรัมย์ 04:00 ถึง 04:30 ถึงลานจอดก่อน 05:00 ชมแสงช่วง 05:50 ถึง 06:10 แล้วเดินชมปราสาทต่อ ไปเมืองต่ำตอนสาย |
| วันพระอาทิตย์ตก (มีนาคมหรือตุลาคม) | ราว 5 ถึง 6 ชม. | ถึงเมืองต่ำราว 14:30 แล้วขึ้นพนมรุ้งก่อน 16:30 เตรียมไฟฉายสำหรับตอนลง |
ในเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคมให้เดินหินให้เสร็จก่อนราว 11:00 เพราะหลังจากนั้นพื้นและแดดจะแรงมาก (ช่วงนี้ให้ตัดปลายบัดออกจากแผนเต็มวัน) ถ้ามาจากกรุงเทพฯ ในวันเดียว วันจะยาวมาก ออกตี 3 กลับค่ำ ควรนอนที่นางรอง 1 คืน แล้วเที่ยวเช้าเต็ม ๆ จะได้แสงดีและไม่เหนื่อยกับการขับรถ
ลำดับที่ควรเลือก
ตามความร้อนและฝูงคน ลำดับที่ดีที่สุดคือพนมรุ้งก่อน เมืองต่ำทีหลัง ถ้าเริ่มวันสายหรืออากาศมีเมฆครึ้ม ให้สลับ เริ่มที่เมืองต่ำเพราะราบและมีร่ม แล้วขึ้นพนมรุ้งตอนบ่ายแก่ แสงจะอุ่นขึ้น อย่าเดินพนมรุ้งตอนเที่ยงวันในเดือนเมษายน
ไปเดือนไหนดี ร้อนแค่ไหน และเตรียมตัวอย่างไร
| ช่วงเวลา | อากาศ | คำแนะนำ |
|---|---|---|
| พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ | เย็นถึงสบาย ราว 20 ถึง 28 องศา | ดีที่สุดสำหรับเดินทั้งวัน ท้องฟ้าโปร่ง |
| มีนาคมถึงพฤษภาคม | ร้อนมาก ราว 30 ถึง 38 องศา | ไปเช้ามากหรือเย็น เดินหินให้เสร็จก่อนราว 11:00 มีร่มน้อย |
| มิถุนายนถึงตุลาคม | ฝนตกหนักบางวัน หินลื่น | ทุ่งนาเขียว เตรียมรองเท้าเกาะพื้นและเสื้อกันฝน |
บนปราสาทแทบไม่มีร่มไม้ และหินทรายกับศิลาแลงเก็บความร้อนไว้ แสงยูวีสูงมากช่วงเมษายนถึงสิงหาคม จึงควรพกน้ำอย่างน้อยหนึ่งขวดใหญ่ต่อคน หมวก แว่นกันแดด และครีมกันแดด รองเท้าควรเป็นแบบปิดและมีดอกยาง เพราะหินแต่ละก้อนไม่เสมอกัน
แต่งตัวอย่างไร
ไม่มีข้อกำหนดการแต่งกายที่ประกาศอย่างเป็นทางการ แต่ที่นี่เป็นที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับคนท้องถิ่น ควรปิดไหล่และเข่า ถอดรองเท้าเฉพาะที่อาคารที่มีพระพุทธรูปประดิษฐาน ไม่ควรปีนหรือนั่งบนหินสลัก และไม่ควรแตะภาพสลัก
เดินยากแค่ไหน ผู้สูงอายุ เด็ก วีลแชร์
ทางหน้ามีบันไดหลายช่วงและหินไม่เสมอ ใช้เวลาเดินช้าสำหรับผู้สูงอายุ และไม่เหมาะกับรถเข็นเด็กหรือวีลแชร์ในช่วงบันได ประตูหลังช่วยได้มาก เพราะเดินเพียงราว 100 เมตร แต่ตัวปราสาทเองยังมีบันไดหินและพื้นขรุขระ ไม่เหมาะกับวีลแชร์หลังลานด้านบน ถ้าต้องการข้อมูลเฉพาะบุคคล โทรถามอุทยานที่ 0 4466 6251 ก่อนไป
การถ่ายรูป
- ทางเดินราชรถดูสวยที่สุดจากสะพานนาคแรกมองขึ้นไป
- ในระเบียงคดให้ใช้ช่องประตูเป็นกรอบ ถ่ายปรางค์ประธานผ่านประตู
- ชั่วโมงแรกหลังเปิดและชั่วโมงสุดท้ายก่อนปิดมีแสงอุ่นและคนน้อย
- ภาพมุมสูงอย่างในหัวข้อพนมรุ้งต้องใช้โดรน ควรสอบถามอุทยานก่อนนำโดรนขึ้น
- ในวันแสงลอดประตูไม่ควรใช้ขาตั้งกล้องหรือไม้เซลฟีในที่แออัด
กินอะไร ที่ไหน: ก่อนและหลังเดินปราสาท
ที่ทางเข้าอุทยานมีร้านขายอาหารและเครื่องดื่มตามประกาศของอุทยาน แต่บนยอดไม่มีร้านอาหารให้นั่งกินจริงจัง การวางมื้อจึงควรเป็นมื้อเช้าก่อนขึ้น และมื้อสายหรือกลางวันที่ตีนเขา
- นางรอง: ขาหมูนางรองเป็นอาหารที่ขึ้นชื่อ รวมถึงหมูกระทะและไก่ย่างตามถนนสายบุรีรัมย์ มื้อเย็นที่นางรองเหมาะถ้าพักที่นี่
- ประโคนชัยและโคกเมือง: ร้านส้มตำแบบตำแหลกมีสาขาที่ประโคนชัย นางรอง และบ้านกรวด เปิดราว 10:00 ถึง 17:30 ตรวจก่อนไป
- ตาเป๊กใกล้ทางขึ้นพนมรุ้งมีร้านกุนเชียงและร้านอาหารพื้นถิ่น เหมาะซื้อของฝากก่อนกลับ ตรวจเวลาก่อนไป
- หมู่บ้านโคกเมือง: มีร้านอาหารและของฝากระหว่างเข้าชมหมู่บ้านผ้าไหมและรถเกวียน ราว 08:00 ถึง 17:00
- ถนนคนเดินนางรอง: ตลาดช่วงบ่ายถึงค่ำวันศุกร์และเสาร์ ตรวจวันก่อนไป
ถ้ากลับเข้าตัวเมืองบุรีรัมย์ ร้านและตลาดอยู่ที่ตัวเมืองและช้างอารีนา ส่วนรอบนางรองและเขื่อนลำนางรองดูที่ทะเลสาบและนางรอง
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย
- ไปกลางวันเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม ร้อนเกินกว่าจะชื่นชมภาพสลัก
- ใส่รองเท้าแตะที่ไม่เกาะพื้นขึ้นหินเปียกหรือบันไดสูง
- คิดว่าพนมรุ้งอยู่โคราช แล้วจองที่พักผิดจังหวัด พนมรุ้งอยู่บุรีรัมย์
- คิดว่ามีรถประจำทางขึ้นถึงประตู ไม่มี ต้องหารถเอง
- ซื้อตั๋วเดี่ยวสองใบ ทั้งที่ตั๋วรวมคุ้มกว่า (ชาวต่างชาติ 250 บาท)
- ไปวันแสงลอดประตูโดยไม่วางแผนที่จอดรถ ที่จอดเต็มก่อน 06:00
- ขึ้นประตูหลังแล้วข้ามทางเดินราชรถทั้งหมด ได้ภาพสวย แต่เสียส่วนที่เป็นประสบการณ์ของพนมรุ้งไป
ถ้าอยากเลี่ยงคนและความร้อน
ไปวันธรรมดา มาถึงตอนเปิด และอย่าไปในสุดสัปดาห์ที่เทศกาลหรือวันแสงลอด นอกวันพิเศษคนจะน้อยกว่ามาก
นอนที่ไหน: นางรองใกล้ที่สุด ตัวเมืองบุรีรัมย์ถ้ารวมกับสนามและเมือง
ที่พักที่ใกล้พนมรุ้งที่สุดอยู่ที่ตัวเมืองนางรอง ห่างพนมรุ้งราว 26 กิโลเมตร ขับราว 30 นาที ถ้าจะไปชมแสงตอนเช้า การนอนที่นางรองทำให้ออกเดินทาง 04:30 ได้ ส่วนตัวเมืองบุรีรัมย์อยู่ไกลออกไปอีกราว 55 กิโลเมตรจากนางรอง และเหมาะถ้าแผนมีช้างอารีนาหรือสนามช้างด้วย ดูที่ที่พักบุรีรัมย์
| ตัวเลือก | เหมาะกับ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| นางรอง | ไปพนมรุ้งและเมืองต่ำตอนเช้า ไปชมแสงลอดประตู | ขับถึงพนมรุ้งราว 30 นาที โรงแรมมีไม่มาก เทศกาลเต็มเร็ว |
| ตัวเมืองบุรีรัมย์ (ใกล้ช้างอารีนา) | รวมพนมรุ้งกับสนามช้างหรือฟุตบอล | ขับไปพนมรุ้ง 1 ชม. ถึง 1 ชม. 15 นาที |
| สุรินทร์ | รวมปราสาทสุรินทร์หรือเที่ยวช้าง | ขับไปพนมรุ้งราว 1 ชม. 20 นาที |

Phanomrungpuri Hotel
ถนนประจันตเขต อำเภอนางรอง
โรงแรมในตัวเมืองนางรอง มีสระว่ายน้ำ ร้านอาหารและที่จอดรถฟรี เหมาะเป็นฐานสำหรับออกไปพนมรุ้งตอนเช้า
ดูราคาและห้องว่างในหน้าจอง

The Park Nangrong Resort
ถนนประดิษฐ์พานา อำเภอนางรอง
รีสอร์ตสวนที่นางรอง มีที่จอดรถฟรีและอาหารเช้า เหมาะกับคนที่ขับรถเอง และต้องการที่เงียบหลังเที่ยวปราสาท
ดูราคาและห้องว่างในหน้าจอง

Goodview Nangrong Guesthouse
หมู่ 3 อำเภอนางรอง (ฝั่งสถานีขนส่งนางรอง)
เกสต์เฮาส์งบประหยัดที่ขอบเมืองนางรอง มีที่จอดรถและห้องครอบครัว ใกล้สถานีขนส่งนางรองราว 1 กิโลเมตร ถ้าไม่มีรถใช้เป็นจุดตั้งต้นเหมารถขึ้นพนมรุ้ง
ดูราคาและห้องว่างในหน้าจอง
ช่วงเทศกาลขึ้นเขาพนมรุ้งและวันแสงลอดประตู ห้องแถวนางรองและตัวเมืองบุรีรัมย์เต็มเร็ว และวันแข่งโมโตจีพีที่บุรีรัมย์ก็แย่งห้องเช่นกัน ควรจองก่อนอย่างน้อยหลายสัปดาห์ แล้วเลือกที่ยกเลิกฟรีไว้ก่อน
ข้อควรรู้ด้านพื้นที่และความปลอดภัย
พนมรุ้งและเมืองต่ำอยู่ภายในจังหวัดบุรีรัมย์ ด่านชายแดนทางบกปิดชั่วคราวและมีคำแนะนำการเดินทางให้เลี่ยงพื้นที่ใกล้ชายแดน ตรวจประกาศของทางการและปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทางทุกครั้ง ข้อมูลเวลาเปิดและค่าเข้าในหน้านี้เป็นข้อมูลปกติ ถ้าอุทยานประกาศปิดหรือเปลี่ยนเวลาให้ถือตามประกาศนั้น
คำถามที่พบบ่อย
ปราสาทพนมรุ้งเปิดกี่โมง ค่าเข้าเท่าไร
เปิดทุกวัน 06:00 ถึง 18:00 น. รวมวันหยุดราชการ ค่าเข้าคนไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 200 บาท ตั๋วรวมพนมรุ้งกับเมืองต่ำคนไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 250 บาท ถ้าขับรถเข้าประตูหลังต้องเสียค่ารถเพิ่ม รถยนต์ 50 บาท มอเตอร์ไซค์ 20 บาท โทร 0 4466 6251 ถ้าต้องการยืนยันเวลาของวันที่ไป
ปราสาทพนมรุ้งอยู่จังหวัดอะไร
อยู่ในจังหวัดบุรีรัมย์ ที่อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ไม่ใช่นครราชสีมา ห่างตัวเมืองบุรีรัมย์ราว 65 ถึง 76 กิโลเมตร และห่างนางรองราว 26 กิโลเมตร
ไปพนมรุ้งโดยไม่มีรถได้ไหม
ได้ แต่ไม่มีรถประจำทางเข้าถึงประตูอุทยาน ทางที่ทำได้คือนั่งรถโดยสารมาที่นางรองแล้วเหมาสองแถวหรือรถกระบะราว 200 ถึง 300 บาทต่อคัน จ้างรถพร้อมคนขับจากนางรองหรือบุรีรัมย์ราว 1,000 บาทขึ้นไปต่อวันสำหรับพนมรุ้งกับเมืองต่ำ หรือเช่ามอเตอร์ไซค์ที่นางรองราว 250 บาทต่อวัน ถ้ามาจากกรุงเทพฯ มีรถส่วนตัวไปส่งถึงพนมรุ้งโดยตรง ราคาตามปุ่มจอง
พระอาทิตย์ลอดช่องประตู 15 ช่องที่พนมรุ้งเกิดเมื่อไร
ปีละสี่ช่วง คือพระอาทิตย์ขึ้นราววันที่ 3 ถึง 5 เมษายนและ 8 ถึง 10 กันยายน และพระอาทิตย์ตกราววันที่ 5 ถึง 7 มีนาคมและ 5 ถึง 7 ตุลาคม วันที่ขยับได้ไม่เกินหนึ่งวัน ประกาศวันที่แน่นอนอยู่ที่อุทยานและสำนักงานจังหวัด ปี 2570 ยังไม่ประกาศ ตรวจก่อนไป
ไปดูพระอาทิตย์ลอดประตูต้องไปกี่โมง
รอบพระอาทิตย์ขึ้นให้ถึงลานจอดก่อน 05:00 เพราะที่จอดเต็มเร็ว แสงอยู่ราว 05:50 ถึง 06:10 ในเดือนเมษายน และราว 05:57 ในเดือนกันยายน รอบพระอาทิตย์ตกให้ถึงก่อน 16:30 แสงช่วงต้นตุลาคมอยู่ราว 17:55 ควรมีแผนสองเช้าติดกัน เพราะเมฆบังได้
ใช้เวลาเที่ยวพนมรุ้งและเมืองต่ำกี่ชั่วโมง
พนมรุ้งราว 1.5 ถึง 2 ชั่วโมง เมืองต่ำราว 45 ถึง 60 นาที รวมการขับระหว่างสองที่ราว 10 ถึง 15 นาที ครึ่งวันพอสำหรับสองแห่งถ้าเริ่ม 06:30 ถ้าเพิ่มปลายบัดและจุดเสริมให้ใช้ทั้งวัน
ผู้สูงอายุ เด็ก หรือคนเดินไม่สะดวกไปได้ไหม
ได้ถ้าเลือกประตูหลัง ซึ่งขับรถขึ้นไปจอดใกล้ยอดแล้วเดินเพียงราว 100 เมตร เสียค่ารถเพิ่ม ส่วนตัวปราสาทมีบันไดหินและพื้นขรุขระ จึงไม่เหมาะกับวีลแชร์เมื่อเลยลานด้านบนไป ถ้าต้องการยืนยันเรื่องการเข้าถึง โทรถามอุทยานก่อนไป
เมืองต่ำกับพนมรุ้ง ควรไปทั้งสองที่ไหม
ถ้ามีเวลาควรไปทั้งสอง เพราะตั๋วรวมถูกกว่า และสองที่เล่าเรื่องคนละยุค พนมรุ้งอยู่บนเขาและตระการตากว่า ส่วนเมืองต่ำอยู่บนที่ราบ เงียบ ร่มกว่า และมีสระพญานาคสี่มุม ถ้าเลือกที่เดียวให้ไปพนมรุ้ง
ควรแต่งตัวอย่างไรไปพนมรุ้ง
ปิดไหล่และเข่า สวมรองเท้าปิดที่เกาะพื้น เพราะหินไม่เสมอและลื่นเมื่อเปียก พกน้ำ หมวก และครีมกันแดดเพราะแทบไม่มีร่มไม้ ถอดรองเท้าเฉพาะอาคารที่มีพระพุทธรูป ไม่ปีนหรือแตะภาพสลัก
เขากระโดงอยู่ใกล้พนมรุ้งไหม
ไม่ใกล้ เขากระโดงอยู่ในตัวเมืองบุรีรัมย์ ห่างใจกลางเมืองราว 6 กิโลเมตร และห่างพนมรุ้งกว่า 60 กิโลเมตร จึงเหมาะกับทริปในเมือง ปากปล่อง บันไดนาค 297 ขั้น และพระพุทธรูปทองบนยอดใช้เวลาราว 1 ถึง 1.5 ชั่วโมง เวลาที่ดีที่สุดคือช่วงเย็น
ที่มาของข้อมูล
- กรมศิลปากร อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง: การบริการ เวลา และอัตราค่าเข้า
- กรมศิลปากร อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง: การติดต่อและการเดินทาง
- Bangkok Post: ปรากฏการณ์แสงอาทิตย์ลอดช่องประตูพนมรุ้ง
- ไทยโพสต์: ประเพณีขึ้นเขาพนมรุ้ง 2569 และอาทิตย์ขึ้นส่อง 15 ช่องประตู
- กรุงเทพธุรกิจ: ตารางเวลาพระอาทิตย์ขึ้นและตกส่องประตูพนมรุ้ง
- Wikipedia: Phanom Rung
ดูต่อ
เที่ยวบุรีรัมย์: พนมรุ้ง สนามช้าง ปราสาทขอมภาพรวมจังหวัด แบ่งตามโซน พร้อมค่าเข้าชม ฤดูที่เหมาะ การเดินทางและที่พัก
เที่ยวบุรีรัมย์ 1 ถึง 2 วันแผนเที่ยวพนมรุ้ง 1 วัน แผน 2 วัน 1 คืน สุดสัปดาห์แข่งรถและฟุตบอล
ปราสาทขอมและเตาเผาโบราณปราสาทหนองหงส์ เตาบ้านกรวด กุฏิฤๅษี และข้อควรรู้เรื่องพื้นที่ชายแดน
เมืองบุรีรัมย์ สนามช้าง และช้างอารีนาสนามแข่งรถ ฟุตบอลบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ศาลหลักเมือง ถนนคนเดินและอาหาร
อ่างเก็บน้ำและนางรองเขื่อนลำนางรอง นกกระเรียน เสาหินบะซอลต์ และนางรองเป็นฐานเที่ยวพนมรุ้ง
เดินทางไปบุรีรัมย์รถไฟ รถทัวร์ เครื่องบิน และรถยนต์ จากกรุงเทพฯ โคราช สุรินทร์
ที่พักบุรีรัมย์ใกล้สนามช้าง ในเมือง ใกล้สถานีรถไฟ และนางรอง พร้อมวิธีจองช่วงแข่งขัน
ดีลบุรีรัมย์เดือนนี้ตั๋วเดินทาง รถส่วนตัว โรงแรม และวิธีซื้อบัตรแข่งรถ