โฆษณา: บางลิงก์จองและซื้อตั๋วในเว็บนี้เป็นลิงก์พันธมิตร (affiliate) อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันโดยคุณไม่เสียเพิ่ม ส่วนปุ่มอื่นเป็นลิงก์ธรรมดาที่เราไม่ได้ค่าตอบแทน รายละเอียด
ภาพอุทัยธานี: เมืองเล็กริมน้ำสะแกกรัง มีบ้านแพ วัดสวย และป่ามรดกโลกอยู่ทางตะวันตก
คู่มือจุดหมาย

เที่ยวอุทัยธานี: บ้านแพสะแกกรัง วัดท่าซุง หุบป่าตาด

เมืองเล็กริมน้ำสะแกกรัง มีบ้านแพ วัดสวย และป่ามรดกโลกอยู่ทางตะวันตก

ภาพ: Hansa Tangmanpoowadol, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

อุทัยธานีเป็นจังหวัดเล็กที่คนมักขับผ่านระหว่างกรุงเทพฯ กับภาคเหนือ แต่ถ้าแวะจะเจอเมืองริมแม่น้ำที่ยังมีบ้านแพจริง ๆ ให้ดู วัดเก่าที่มีภาพจิตรกรรมสมัยรัชกาลที่ 3 ภูเขาเล็กกลางเมืองที่มีบันไดขึ้นไปดูวิวทั้งเมือง และทางตะวันตกของจังหวัดมีป่าห้วยขาแข้งซึ่งเป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ วิกิพีเดียระบุว่าอุทัยธานีอยู่ตอนล่างของภาคเหนือ ห่างกรุงเทพฯ ราว 200 กิโลเมตร และค่อนข้างอยู่นอกเส้นทางหลักระหว่างกรุงเทพฯ กับเชียงใหม่ ซึ่งแปลว่าที่นี่เงียบกว่าเมืองดังหลายแห่ง

คู่มือนี้เรียบเรียงจากหน้าของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (TAT) วิกิพีเดีย วิกิท่องเที่ยว และเว็บไซต์ทางการของที่พักที่เราเปิดอ่านได้เมื่อ 16 ต.ค. 2569 ข้อมูลไหนที่แหล่งต่าง ๆ ไม่ตรงกันเราจะบอกไว้ทั้งสองค่า และเรื่องที่ตรวจไม่ได้ เช่น ค่าเข้าและเวลาเปิดบางแห่ง เราจะบอกตรง ๆ ให้คุณเช็กก่อนไป

วัดจันทาราม หรือวัดท่าซุง วิหารที่ประดับกระจกสีทองและสีม่วง
วัดจันทาราม หรือวัดท่าซุง วิหารที่ประดับกระจกสีทองและสีม่วง ภาพ: Meneerke bloem, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

อุทัยธานีเป็นจังหวัดแบบไหน

วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าจังหวัดอยู่ระหว่างที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนบนกับภูเขาที่ปกคลุมด้วยป่าทางตะวันตก แม่น้ำสายหลักของจังหวัดคือแม่น้ำสะแกกรัง ซึ่งเป็นสาขาของเจ้าพระยา และพื้นที่ป่าคิดเป็นราวครึ่งหนึ่งของจังหวัด วิกิพีเดียภาษาอังกฤษให้พื้นที่จังหวัด 6,647 ตารางกิโลเมตร ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยให้ราว 6,730 ตารางกิโลเมตร ตัวเลขต่างกันตามปีและหน่วยงานที่ใช้อ้างอิง ให้ถือว่าราว 6,600 ถึง 6,700 ตารางกิโลเมตร

วิกิพีเดียภาษาไทยเล่าว่าแม่น้ำสะแกกรังยาวประมาณ 225 กิโลเมตร ไหลไปบรรจบแม่น้ำเจ้าพระยาที่บ้านท่าซุง และบริเวณหน้าตลาดวัดอุโปสถารามมีชุมชนชาวแพอยู่อาศัยกันมาหลายชั่วอายุคน ทำสวนต้นเตยและเลี้ยงปลาแรดในกระชัง ปลาแรดเป็นสัตว์น้ำประจำจังหวัด คำขวัญจังหวัดพูดถึงทั้งปลาแรดรสดี ประเพณีเทโว ส้มโอบ้านน้ำตก มรดกโลกห้วยขาแข้ง และตลาดนัดโคกระบือ

ด้านประวัติศาสตร์ วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าอุทัยธานีเป็นบ้านเกิดของบิดาของรัชกาลที่ 1 และพระองค์ทรงเปลี่ยนชื่อเมืองจากอุไทยเป็นอุทัยธานี ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยเล่าว่าบ้านสะแกกรังเคยเป็นตลาดค้าข้าวริมน้ำที่พ่อค้าจีนมาตั้งยุ้งฉาง เมืองเก่าอยู่ห่างเข้าไปในแผ่นดิน แล้วผู้คนจึงย้ายมาตั้งบ้านเรือนริมแม่น้ำมากขึ้น นี่คือที่มาของเมืองริมน้ำที่เราเห็นในวันนี้

เดินทางไปอุทัยธานี

วิกิพีเดียระบุว่าอุทัยธานีห่างกรุงเทพฯ ราว 200 กิโลเมตร เส้นทางส่วนใหญ่ที่คนใช้คือขับรถ เพราะจังหวัดไม่มีสนามบินพาณิชย์ที่เราพบในแหล่งข้อมูลที่ตรวจ

ออกจากไปด้วยแหล่งข้อมูลระบุว่า
กรุงเทพฯ ขับรถรถยนต์ส่วนตัววิกิพีเดียระบุระยะราว 200 กม. เราไม่พบเวลาขับที่ระบุในแหล่งทางการ ให้เช็กด้วยแผนที่ในวันเดินทาง
กรุงเทพฯ รถแท็กซี่หรือรถรับส่งแท็กซี่ที่ขายผ่าน 12Goหน้า 12Go แสดง 9 เที่ยว ทั้งหมดเป็นแท็กซี่ ราคา 2,990 ถึง 5,625 บาท เมื่อเราเปิดดู 16 ต.ค. 2569
กรุงเทพฯ รถโดยสารรถทัวร์จากหมอชิตวิกิท่องเที่ยวระบุว่านั่งรถไปลงที่อุทัยธานี ใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมง แต่ข้อความนั้นเป็นข้อมูลสั้น ๆ ที่เราไม่สามารถยืนยันผู้ให้บริการหรือเวลาได้
จากจังหวัดใกล้เคียงรถยนต์จังหวัดติดนครสวรรค์ ชัยนาท สุพรรณบุรี กาญจนบุรี และตาก ตามวิกิพีเดีย วิกิท่องเที่ยวแนะนำนครสวรรค์และชัยนาทเป็นทางไปต่อ

หน้ากรุงเทพฯ-อุทัยธานีบน 12Goแสดง 9 เที่ยวเมื่อเราเปิดดูในเบราว์เซอร์จริง 16 ต.ค. 2569 สำหรับวันเดินทางวันอาทิตย์ที่ 18 ต.ค. และผู้โดยสาร 2 คน ทั้งหมดเป็นแท็กซี่ ราคาตั้งแต่ 2,990 ถึง 5,625 บาท ผู้ให้บริการที่เห็นคือ Kim Transfers Thailand และ Than Car Service ในหน้านั้นไม่มีรถโดยสารและรถไฟ ตัวเลขนี้คือสิ่งที่หน้าเว็บแสดง ณ วันที่เราดู ไม่ใช่ราคาที่รับประกัน และเรายังไม่ยืนยันตารางของบริษัทรถโดยสารหรือการรถไฟ ถ้าคุณอยากไปด้วยขนส่งสาธารณะ ให้ตรวจจากเว็บไซต์ของผู้ให้บริการรถโดยสารและการรถไฟแห่งประเทศไทยโดยตรง ลิงก์บางลิงก์ในเว็บนี้อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชัน ซึ่งไม่เปลี่ยนเวลาหรือราคาที่คุณเห็น

หมายเหตุ

ถ้าไม่มีรถส่วนตัว การเที่ยวนอกเมืองอย่างหุบป่าตาด วัดถ้ำเขาวง และห้วยขาแข้งจะยากมาก เพราะอยู่ไกลจากตัวเมืองหลายสิบกิโลเมตร (TAT ระบุหุบป่าตาดห่างจากตัวเมืองราว 50 กม.) การเช่ารถหรือเหมารถท้องถิ่นเป็นทางที่สมเหตุสมผลที่สุด แต่เราไม่ได้ตรวจราคาเช่ารถของผู้ให้บริการรายใด จึงไม่ขอระบุตัวเลข

บ้านแพริมแม่น้ำสะแกกรัง มองจากสะพานเห็นป่าไม้อีกฝั่ง
บ้านแพริมแม่น้ำสะแกกรัง มองจากสะพานเห็นป่าไม้อีกฝั่ง ภาพ: ::::=UT=::::, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

สิ่งที่น่าไปในตัวเมือง

ชุมชนชาวแพสะแกกรัง

TAT เรียกชุมชนนี้ว่าชุมชนบ้านแพหลังสุดท้ายของไทย อยู่ในเขตเทศบาลเมืองอุทัยธานี มีเรือนแพที่จดทะเบียนไว้กว่าร้อยหลังลอยอยู่ในแม่น้ำ ชาวบ้านหาเลี้ยงชีพด้วยการเลี้ยงปลาในกระชัง เช่น ปลาสวาย ปลาแรด และปลาอีกชนิดที่ TAT เอ่ยถึง จับปลาไปทำปลาแห้งหรือปลาเค็มขายในตลาด และมีเกษตรกรรมบนน้ำ โดยเฉพาะการปลูกต้นเตยหอม นักท่องเที่ยวนั่งเรือชมบ้านแพได้ เดินเที่ยวถนนในเมืองเก่า หรือเดินขึ้นเขาสะแกกรังเพื่อดูวิวรอบทิศ

วิกิท่องเที่ยวอธิบายว่าปี 1906 (พ.ศ. 2449) ตอนรัชกาลที่ 5 เสด็จหัวเมืองเหนือและประทับที่สะแกกรัง พระครูอุทัยธรรมนิเทศ (จันทร์) ให้สร้างแพคู่สองลำเพื่อรับเสด็จ แพนั้นกลายเป็นโบสถ์น้ำที่ชาวแพยังใช้ทำพิธีทางศาสนา เรายังไม่ได้ตรวจราคาเรือชมบ้านแพหรือเวลาเรือจากแหล่งทางการ จึงควรถามที่ท่าเรือหรือที่พักก่อนจอง

วัดสังกัสรัตนคีรีและเขาสะแกกรัง

TAT ระบุว่าวัดอยู่บนถนนท่าช้าง ที่เชิงเขาสะแกกรัง ในวิหารประดิษฐานพระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์องค์หนึ่งของจังหวัด เป็นพระปางมารวิชัยหน้าตักกว้าง 1.5 เมตร ฝีมือช่างสุโขทัยตามข้อมูลของ TAT ติดลานวัดมีบันไดขึ้นสู่ยอดเขา TAT ระบุว่ามี 449 ขั้น ที่ยอดมีพระพุทธบาทจำลองที่ย้ายมาจากวัดจันทารามเมื่อ พ.ศ. 2448 และมีระฆังใหญ่ที่สร้างเมื่อ พ.ศ. 2443 ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าบันไดที่พระสงฆ์เดินลงในพิธีตักบาตรเทโวมี 339 ขั้น สองแหล่งให้ตัวเลขต่างกัน เป็นไปได้ว่านับคนละช่วง จึงไม่ควรยึดตัวเลขใดตัวเลขหนึ่ง

จากยอดเขามองเห็นทั้งตัวเมืองอุทัยธานี ภาพที่เห็นในหน้านี้ถ่ายจากมุมสูงบริเวณวัดสังกัสรัตนคีรี TAT ระบุว่ามีพิธีสักการะพระราชานุสาวรีย์พระราชบิดารัชกาลที่ 1 ทุกวันที่ 6 เมษายน ซึ่งตรงกับช่วงที่ดอกสุพรรณิการ์ ดอกไม้ประจำจังหวัดบานบนเขาสะแกกรัง

มุมมองเมืองอุทัยธานีจากเขาสะแกกรังบริเวณวัดสังกัสรัตนคีรี
มุมมองเมืองอุทัยธานีจากเขาสะแกกรังบริเวณวัดสังกัสรัตนคีรี ภาพ: Jiafei Slay Queen, CC0 / Wikimedia Commons

วัดอุโปสถาราม

วัดอยู่ริมแม่น้ำสะแกกรัง TAT ระบุว่ามีประวัติย้อนไปถึงต้นสมัยรัตนโกสินทร์ โบสถ์ก่ออิฐถือปูนประดิษฐานพระปางมารวิชัยแบบสุโขทัย ผนังมีจิตรกรรมที่ช่างวาดสมัยรัชกาลที่ 3 เล่าพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติถึงตรัสรู้ วิหารมีจิตรกรรมผนังด้านหน้าเล่าเหตุการณ์พุทธประวัติและวิถีชีวิตผู้คนต้นรัตนโกสินทร์ จุดที่คนมักถ่ายรูปคือมณฑปแปดเหลี่ยมริมน้ำ ที่ TAT บรรยายว่าผสมสถาปัตยกรรมตะวันตกกับไทย ลวดลายปูนปั้นคล้ายเถาวัลย์ที่หน้าต่าง สร้างราว พ.ศ. 2442 โดยหลวงพิทักษ์ภาษา และใช้เป็นที่เก็บศพและศาลเก็บอัฐิของเจ้าอาวาสเดิมเมื่อสร้างไม่ทันเสร็จ

วิกิพีเดียภาษาไทยบันทึกว่าในน้ำท่วมปี 2554 น้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยาหนุนเข้าสะแกกรังและท่วมมณฑปแปดเหลี่ยมสูงราว 50 เซนติเมตร ซึ่งเป็นเครื่องเตือนว่าเมืองนี้ผูกกับแม่น้ำจริง ๆ และระดับน้ำเปลี่ยนตามฤดู

มณฑปแปดเหลี่ยมริมแม่น้ำสะแกกรังของวัดอุโปสถาราม
มณฑปแปดเหลี่ยมริมแม่น้ำสะแกกรังของวัดอุโปสถาราม ภาพ: Hansa Tangmanpoowadol, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

เกาะเทโพ

TAT ระบุว่าเกาะเทโพเป็นเกาะน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดของไทย เดิมเป็นแหลมที่กั้นระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำสะแกกรัง ต่อมามีการขุดคลองเชื่อมด้านเหนือ ทำให้เจ้าพระยาช่วยเติมน้ำให้สะแกกรังช่วงหน้าแล้ง และกลายเป็นเกาะอย่างที่เห็น มีสะพานแขวนเชื่อมตลาดสดเทศบาลกับวัดอุโปสถาราม ผู้มาเยือนมักปั่นจักรยานบนเส้นทางรอบเกาะ ผ่านป่าไผ่ ไร่ข้าวโพด และนาข้าว ส่วนวิกิท่องเที่ยวระบุว่าส้มโอปลูกกันมากบนเกาะเทโพ

ตรอกโรงยา

ถนนคนเดินตรอกโรงยาอยู่ในตำบลอุทัยใหม่ TAT เล่าว่าเดิมเป็นย่านที่อยู่อาศัยของชาวจีนอพยพและเคยเป็นเขตสูบฝิ่นที่ควบคุม ชาวบ้านจึงเรียกว่าตรอกโรงยา ปัจจุบันเป็นถนนคนเดินยาวกว่า 150 เมตร สองข้างเป็นบ้านไม้เก่า มีขนมและอาหารพื้นถิ่น เช่น ขนมตังเม ข้าวเกรียบปากหม้อ ขนมเบื้องญวน ลูกชิ้นปลากราย หมูสะเต๊ะ และของสะสม TAT ระบุว่าเปิดวันเสาร์ 16.00 ถึง 20.00 น. ถ้าคุณวางแผนมาแค่วันธรรมดาจะไม่เจอบรรยากาศนี้ จึงควรจัดทริปให้ตรงกับวันเสาร์

วัดท่าซุงและวัดอื่นนอกตัวเมือง

วัดจันทาราม (วัดท่าซุง)

TAT ระบุว่าวัดอยู่ในตำบลน้ำซึม ริมถนนอุทัยธานี-มโนรมย์ เป็นวัดเก่าสมัยอยุธยาที่ถูกพัฒนาต่อโดยหลวงพ่อฤๅษีลิงดำ จุดเด่นคือวิหารแก้ว 100 เมตร ซึ่งมีโลงแก้วเก็บสังขารของอดีตเจ้าอาวาส เสาแกะสลักประดับกระจกขาว และโคมระย้ากว่า 119 โคม รวมทั้งพระอุโบสถหลังใหม่ที่รัชกาลที่ 9 ทรงเปิดและวิหารสมเด็จองค์ปฐมที่ประดิษฐานพระพุทธรูปทองเหลืองน้ำหนัก 87 กิโลกรัม

TAT ระบุเวลาเข้าชมวิหารแก้ว 09.00 ถึง 11.30 น. และ 14.00 ถึง 16.00 น. และพักช่วง 11.30 ถึง 14.00 น. เพื่อการปฏิบัติสมาธิ ส่วนวิหารสมเด็จองค์ปฐมมีเวลาแยกตามวันธรรมดาและวันเสาร์อาทิตย์ ให้ตรวจโทรศัพท์วัดที่ TAT ให้ไว้ (+66 5650 2655) ก่อนไป วัดนี้เป็นสถานที่ทางศาสนา แต่งกายสุภาพ

วัดถ้ำเขาวง (บ้านไร่)

TAT บรรยายวัดถ้ำเขาวงว่าเป็นอาคารไม้สักแบบไทยสี่ชั้นในอำเภอบ้านไร่ ใช้ไม้สักและไม้มะค่า รวมทั้งไม้เก่าจากบ้านไทยในอยุธยาและอ่างทอง ชั้นหนึ่งเป็นที่พักผ่อนและร้านของที่ระลึก ชั้นสองเป็นห้องโถงหลัก ชั้นสามเป็นที่พักพระ และชั้นสี่เป็นอุโบสถ ด้านหลังเป็นเนินหินปูนที่มีถ้ำ 7 ถึง 8 ถ้ำ บางถ้ำมีหินงอกหินย้อย และในบริเวณวัดมีสะพานไม้ธรรมชาติข้ามอ่างเก็บน้ำที่เป็นจุดชมความงามของอาคารไม้สัก

อาคารไม้ทรงไทยหลายชั้นของวัดถ้ำเขาวง ตั้งอยู่เชิงเขาและมีสวนไม้ดอกล้อม
อาคารไม้ทรงไทยหลายชั้นของวัดถ้ำเขาวง ตั้งอยู่เชิงเขาและมีสวนไม้ดอกล้อม ภาพ: Meneerke bloem, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

วัดอื่นที่วิกิท่องเที่ยวและวิกิพีเดียกล่าวถึง

วิกิท่องเที่ยวยังบันทึกวัดทัพทัน ที่มีประตูแกะสลักรูปเทวดา และตลาดซื้อขายควายที่ทัพทัน รวมทั้งวัดธรรมโฆษก และเมืองโบราณบึงคอกช้างที่มีคูน้ำและกำแพงดินล้อม เราไม่ได้ตรวจสถานที่เหล่านี้กับแหล่งทางการ จึงขอให้ถือเป็นรายการที่น่าลองถามคนท้องถิ่น ไม่ใช่จุดที่ยืนยันเวลาเปิดแล้ว

ธรรมชาติและป่าทางตะวันตก

หุบป่าตาด

TAT ระบุว่าหุบป่าตาดอยู่ในตำบลป่าอ้อ อำเภอลานสัก ห่างจากตัวเมืองอุทัยธานีราว 50 กิโลเมตร ถ้ำนี้พระครูสันติธรรมโกศล (หลวงพ่อทองยศ) เจ้าอาวาสวัดถ้ำทอง ค้นพบเมื่อ พ.ศ. 2522 ท่านลงไปในหุบและพบต้นตาดจำนวนมาก (ต้นไม้สกุลเดียวกับปาล์ม) จึงเจาะถ้ำเปิดทางเข้าเมื่อ พ.ศ. 2527 ต่อมากรมป่าไม้ประกาศเป็นพื้นที่อนุรักษ์เพราะลักษณะภูมิประเทศและพืชหายาก เช่น เต่าร้าง (ปาล์มชนิดหางปลา) และพืชอื่นที่ TAT เอ่ยชื่อไว้ ทางเดินเข้าค่อนข้างมืด แต่เดินไม่นานจะเห็นช่องเปิดขนาดใหญ่ด้านบนที่แสงส่องลงมายังป่าตาดด้านล่าง TAT บอกว่าแสงลงถึงพื้นเฉพาะช่วงเที่ยง เพราะรอบด้านเป็นภูเขาหินปูนสูงชัน และที่นี่ร่มรื่นเหมาะแก่การชมธรรมชาติ

วิกิท่องเที่ยวบันทึกว่าทางขึ้นถ้ำผ่านป่าสะเดา และหุบเขามีความชื้นสูงกว่าบริเวณรอบ ๆ ซึ่งทำให้มีพรรณไม้หนาแน่น เมื่อเราตรวจ เราไม่พบค่าเข้าหรือเวลาเปิดจากหน้าทางการ ควรเช็กกับเจ้าหน้าที่ก่อนไป ส่วนภาพนกที่ใช้ในหน้านี้ ซึ่ง Commons ระบุชื่อว่า Limestone wren-babbler ถ่ายที่หุบป่าตาด ตามคำอธิบายบน Wikimedia Commons

นก Limestone wren-babbler ที่หุบป่าตาด ตามคำอธิบายบน Wikimedia Commons
นก Limestone wren-babbler ที่หุบป่าตาด ตามคำอธิบายบน Wikimedia Commons ภาพ: lonelyshrimp, CC0 / Wikimedia Commons

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง

TAT ระบุว่าห้วยขาแข้งครอบคลุมสามจังหวัด คืออุทัยธานี กาญจนบุรี และตาก ประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเมื่อ พ.ศ. 2515 และขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2534 เป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติแห่งแรกของไทย TAT ให้พื้นที่ 6,427.34 ตารางกิโลเมตร ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษให้ 2,780 ตารางกิโลเมตร สองตัวเลขต่างกันมากเพราะอาจอ้างถึงพื้นที่ต่างขอบเขต เช่นเฉพาะเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทียบกับพื้นที่มรดกโลกรวมทุ่งใหญ่นเรศวร เราจึงแสดงทั้งสองค่า

TAT บรรยายว่าป่านี้มีป่าห้าในเจ็ดประเภทของป่าเขตร้อน เช่น ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา ป่าทุ่งหญ้า ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง สัตว์ที่ TAT เอ่ยถึงมีควายป่า เลียงผา เสือดาว หมาไน ไก่ป่า นกยูงไทย และแมลงอีกมาก จุดพักที่ TAT ระบุเพื่อให้คนเข้าชมธรรมชาติมีสามแห่ง คือที่ทำการเขตรักษาพันธุ์ฯ ในอำเภอลานสัก หน่วยพิทักษ์ป่าสบเบาในอำเภอห้วยคต และหน่วยพิทักษ์ป่าห้วยแม่ดีในอำเภอบ้านไร่ ในที่ทำการมีนิทรรศการมรดกโลกทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้ง และอนุสรณ์สืบ นาคะเสถียร

ถ้าคุณหวังจะเห็นเสือ ให้ลดความคาดหวัง ภาพเสือโคร่งอินโดจีนในหน้านี้เป็นภาพจาก Wikimedia Commons ที่ถ่ายในทุ่งหญ้าของเขตรักษาพันธุ์ฯ ซึ่งเป็นผลงานของช่างภาพ ไม่ได้บอกว่านักท่องเที่ยวทั่วไปจะเห็น การเข้าพื้นที่ลึกมักต้องขออนุญาตและมีข้อกำหนดของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ซึ่งเราไม่ได้ตรวจกฎล่าสุด จึงให้สอบถามที่ทำการก่อนวางแผน

เสือโคร่งอินโดจีนเดินในทุ่งหญ้าของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
เสือโคร่งอินโดจีนเดินในทุ่งหญ้าของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ภาพ: Pailoolom, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons
วิวป่าและเทือกเขาในเขตห้วยขาแข้ง จุดชมวิวเขาภักดี
วิวป่าและเทือกเขาในเขตห้วยขาแข้ง จุดชมวิวเขาภักดี ภาพ: Teeradondon, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

สถานที่อื่นในวิกิท่องเที่ยว

วิกิท่องเที่ยวยังรวบรวมสถานที่ธรรมชาติอื่นของจังหวัด เช่น น้ำพุร้อนบ้านสมอทอง น้ำตกไซเบอร์ และน้ำตกผาร่มเย็น ซึ่งบรรยายว่าเป็นน้ำตกหินปูนที่ตกจากหน้าผาและมองเห็นได้จากถนน กับภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ที่เขาปลาร้า ยาวราว 9 เมตร แสดงรูปคนและสัตว์สีแดงและดำ วิกิพีเดียภาษาไทยก็กล่าวถึงภาพเขียนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่เขาปลาร้า และระบุว่ามีหลักฐานมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์ในพื้นที่ราว 3,000 ปี เรายังไม่ตรวจเวลาเข้าชมหรือสภาพทางเข้าของสถานที่เหล่านี้

ประเพณีและเทศกาล

ตักบาตรเทโว

งานตักบาตรเทโวที่วัดสังกัสรัตนคีรีเป็นประเพณีที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัด วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าจัดวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 หลังออกพรรษา พระสงฆ์ที่จำพรรษาในอำเภอเมืองประมาณ 200 ถึง 300 รูปเดินลงบันไดจากยอดเขาสะแกกรังมารับบิณฑบาตที่ลานวัด โดยสมมติว่าเป็นการเสด็จลงจากสวรรค์ วิกิท่องเที่ยวบอกว่าจัดราวเดือนตุลาคม ดังนั้นถ้าคุณวางแผนมาช่วงนี้ ให้เช็กวันที่จริงของปีนั้นจากปฏิทินของจังหวัดหรือ TAT เพราะวันขึ้นแรมเปลี่ยนไปทุกปี และควรหาที่พักล่วงหน้า

งานไหว้พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์และงานอื่น

วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่างานไหว้พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์จัดวันขึ้น 3 ถึง 8 ค่ำ เดือน 4 ของทุกปี และวันขึ้น 5 ค่ำเป็นวันที่คนมาไหว้พระและขึ้นยอดเขาปิดทองพระพุทธบาทจำลองมากที่สุด นอกจากนี้ยังมีการละเล่นพื้นบ้านช่วงสงกรานต์ที่บ้านท่าโพ อำเภอหนองขาหย่าง และงานแห่เจ้าของชาวจีนในตัวเมือง ที่ศาลเจ้าสี่แห่งผลัดกันเป็นเจ้าภาพ

ของกินและของฝาก

วิกิท่องเที่ยวระบุว่าของฝากที่มีชื่อมีข้าวกุ้งกรอบ ซึ่งทำจากข้าวผสมกุ้งแล้วทอด และอาหารจานเด่นในร้านท้องถิ่นมักทำจากปลาน้ำจืดที่จับในแม่น้ำ นอกจากนี้ยังมีผ้าทอพื้นเมืองและเครื่องจักสานจากไม้ไผ่และผักตบชวา บ้านโคกหม้อเป็นหมู่บ้านทอผ้าของชาวไทย-ลาวที่ทอผ้าซิ่นตีนจกและผ้ามัดหมี่ตามที่วิกิท่องเที่ยวบรรยาย ส่วน TAT เล่าถึงอาหารริมทางที่ตรอกโรงยาที่กล่าวไปแล้ว เราไม่ได้ตรวจชื่อร้านหรือราคา จึงไม่แนะนำร้านเจาะจง

เที่ยวช่วงไหนดี

เราไม่พบแหล่งทางการที่สรุปฤดูท่องเที่ยวของอุทัยธานีโดยตรง แต่มีเหตุการณ์ที่เกี่ยวกับน้ำและงานบุญที่ควรรู้ ประเพณีตักบาตรเทโวจัดราวเดือนตุลาคม วิกิพีเดียภาษาไทยบันทึกว่าน้ำท่วมใหญ่ปี 2554 เริ่มช่วงเดือนกันยายนและทำให้ชุมชนริมสะแกกรังและโบราณสถานถูกน้ำท่วม แสดงว่าช่วงปลายฝนระดับน้ำริมแม่น้ำเปลี่ยนได้มาก ถ้าอยากเดินป่าและชมถ้ำ ให้ตรวจสภาพอากาศและถนนก่อนไป ดูพยากรณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยาตามวันที่จะเดินทาง และหุบป่าตาดที่แสงลงถึงพื้นช่วงเที่ยงตามที่ TAT บอก ควรไปช่วงสาย ๆ ถึงเที่ยง

แผนเที่ยวตัวอย่าง

คู่มือนี้ไม่ได้ลอกแผนของใคร ต่อไปนี้คือการจัดลำดับสถานที่ที่แหล่งข้อมูลระบุไว้ตามที่ตั้ง เพื่อให้เดินทางไม่ย้อนไปมา

  • วันที่ 1 ในเมือง: เช้าไปวัดสังกัสรัตนคีรีและเดินขึ้นเขาสะแกกรัง สายไปวัดอุโปสถารามและเกาะเทโพ บ่ายนั่งเรือชมบ้านแพ ถ้าเป็นวันเสาร์ให้เก็บเวลา 16.00 ถึง 20.00 น. ไว้เดินตรอกโรงยา
  • วันที่ 2 วัดและป่า: เช้าไปวัดท่าซุงในช่วงเปิดเข้าชม (เช็กช่วงพัก 11.30 ถึง 14.00 น.) แล้วขับต่อไปอำเภอลานสักเพื่อหุบป่าตาดและที่ทำการห้วยขาแข้ง
  • ถ้ามีวันที่สาม: วัดถ้ำเขาวงที่อำเภอบ้านไร่ หรือย้อนไปดูบ้านโคกหม้อและตลาดควายที่ทัพทัน

เราไม่ได้ตรวจเวลาขับรถระหว่างจุดเหล่านี้ ใช้แผนที่วางเวลาจริงก่อนออกเดินทาง และอย่าลืมว่า TAT ระบุหุบป่าตาดห่างจากตัวเมืองราว 50 กิโลเมตร

ที่พักอุทัยธานี

เราค้นเว็บไซต์ทางการของที่พักในอุทัยธานีแล้ว พบว่าที่พักส่วนใหญ่มีแค่เพจโซเชียลหรือรายการบนเว็บจองห้อง ไม่ใช่เว็บไซต์ของโรงแรมเอง ซึ่งเราใช้ยืนยันข้อมูลไม่ได้ เราจึงยังไม่เปิดหน้าเปรียบเทียบที่พักเต็มรูปแบบ แต่มีที่พักสามแห่งที่เปิดเว็บทางการอ่านได้ และข้อมูลต่อไปนี้ตรวจกับหน้าเว็บของแต่ละแห่งเมื่อ 16 ต.ค. 2569 เรายังไม่ใส่ราคา เพราะไม่ได้ตรวจ

  • Uthai Heritage Hotel เว็บระบุว่าเป็นโรงเรียนเอกชนเก่าในอุทัยธานีที่เปิดให้เข้าพัก ออกแบบเป็นการคารวะอาคารเรียนอายุ 70 ปี มี 17 ห้อง 8 ประเภท และมีคาเฟ่ อาหารท้องถิ่น และบาร์
  • 101 Space Station เว็บระบุว่าเป็นรีสอร์ตแบบแกลมปิง ตั้งอยู่หมู่ 3 ตำบลเขาบางแกรก อำเภอหนองฉาง และเสนอบ้านส่วนตัวหนึ่งห้องนอนเตียงคิงพร้อมอ่างจากุซซี่กลางแจ้ง
  • Aunya Villa Resort Uthai Thani หน้าที่เราอ่านได้เป็นหน้าจองทางการ แสดงประเภทห้อง Villa, Garden Double, Garden Twin และ Garden Family 2 Bedroom และรับชำระด้วยการโอนเงิน เราไม่พบเว็บอื่นที่อธิบายที่ตั้งและสิ่งอำนวยความสะดวก

เรื่องย่านที่พัก คำแนะนำที่ตรวจได้คือ ถ้าจะเที่ยวตัวเมืองและบ้านแพเป็นหลัก ให้พักในเมืองอุทัยธานีใกล้แม่น้ำสะแกกรัง เพราะวัดอุโปสถาราม ตลาด และเรือชมบ้านแพอยู่ในระยะสั้น ๆ ตามที่ TAT บรรยาย ถ้าจะเข้าหุบป่าตาดและห้วยขาแข้ง การพักฝั่งตะวันตกในอำเภอหนองฉาง ลานสัก หรือบ้านไร่จะลดเวลาเดินทางตอนเช้า ส่วนคำถามว่านอนแพได้ไหม เราไม่ได้พบเว็บไซต์ทางการของแพที่รับแขกเพื่อยืนยัน ถ้าคุณสนใจให้ถามที่พักโดยตรงก่อนจอง และเรายินดีเพิ่มหน้าที่พักเมื่อมีโรงแรมที่มีเว็บทางการอ่านได้ครบอย่างน้อยแปดแห่ง

เมืองใกล้เคียง

  • กำแพงเพชร: เมืองมรดกโลกอุทยานประวัติศาสตร์ ติดอุทัยธานีทางเหนือผ่านนครสวรรค์
  • กาญจนบุรี: ติดกับอุทัยธานีทางใต้ และห้วยขาแข้งอยู่ต่อเนื่องกับป่าฝั่งกาญจนบุรี
  • อยุธยา: เมืองเก่าที่ไปได้ในวันเดียวจากกรุงเทพฯ และอ่านต่อที่ทริปอยุธยา
  • ตาก: ติดกับอุทัยธานีทางตะวันตก ผ่านผืนป่าห้วยขาแข้ง
  • สุโขทัย: เมืองมรดกโลกอีกแห่ง ไปต่อทางเหนือ
  • กรุงเทพฯ: ต้นทางที่ห่างราว 200 กม.
  • เที่ยวไทย ภาพรวม

คำถามที่พบบ่อย

อุทัยธานีอยู่ภาคไหน

วิกิพีเดียภาษาอังกฤษจัดให้อยู่ตอนล่างของภาคเหนือ ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยบอกว่าราชบัณฑิตยสถานและกรมอุตุนิยมวิทยาจัดให้อยู่ภาคกลางตอนบน แต่บางหน่วยงานจัดให้อยู่ตอนล่างของภาคเหนือ ทั้งสองถูกต้องตามหน่วยงานที่ใช้

จากกรุงเทพฯ ไปอุทัยธานีไกลแค่ไหน

วิกิพีเดียระบุว่าห่างราว 200 กิโลเมตร เราไม่พบเวลาขับรถจากแหล่งทางการ ให้เช็กด้วยแผนที่ในวันเดินทาง

ไปอุทัยธานีด้วยรถโดยสารหรือรถไฟได้ไหม

หน้า 12Go เมื่อเราเปิดดู 16 ต.ค. 2569 แสดงเฉพาะแท็กซี่ (9 เที่ยว ราคา 2,990 ถึง 5,625 บาท) ไม่มีรถโดยสารหรือรถไฟ วิกิท่องเที่ยวบอกว่ามีรถโดยสารจากหมอชิตถึงอุทัยธานี ใช้เวลาราว 3 ชั่วโมง แต่เรายืนยันผู้ให้บริการไม่ได้ ให้เช็กเว็บไซต์ของผู้ให้บริการเองก่อนวางแผน

เที่ยวอุทัยธานีกี่วันดี

วันเดียวพอดูเมือง วัด และบ้านแพ ถ้าจะไปหุบป่าตาดและห้วยขาแข้งด้วย ควรมีอย่างน้อยสองวัน เพราะ TAT ระบุหุบป่าตาดห่างจากตัวเมืองราว 50 กิโลเมตร

ตรอกโรงยาเปิดวันไหน

TAT ระบุว่าเปิดวันเสาร์ 16.00 ถึง 20.00 น. ควรเช็กกับเทศบาลหรือ TAT อีกครั้งก่อนไป เพราะเวลาอาจเปลี่ยน

วัดท่าซุงเปิดกี่โมง

TAT ระบุว่าวิหารแก้ว 100 เมตร เปิดให้เข้าชม 09.00 ถึง 11.30 น. และ 14.00 ถึง 16.00 น. พักช่วง 11.30 ถึง 14.00 น. ให้โทรเช็กกับวัดที่เบอร์ในหน้า TAT ก่อนไปเพราะเวลาอาจเปลี่ยน

บ้านแพสะแกกรังยังมีคนอยู่จริงไหม

TAT ระบุว่าเป็นชุมชนบ้านแพที่จดทะเบียนกว่าร้อยหลัง และชาวบ้านหาเลี้ยงชีพจากการเลี้ยงปลากระชังและปลูกต้นเตยหอม ถือเป็นชุมชนบ้านแพหลังสุดท้ายของไทยตามที่ TAT เรียก

ไปห้วยขาแข้งต้องขออนุญาตไหม

เราไม่ได้ตรวจกฎล่าสุดของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช TAT ระบุแค่ว่ามีสามจุดพักสำหรับชมธรรมชาติ คือที่ทำการเขตรักษาพันธุ์ฯ หน่วยสบเบา และหน่วยห้วยแม่ดี ให้สอบถามที่ทำการก่อนวางแผนเข้าพื้นที่

อุทัยธานีมีที่พักให้เลือกไหม

มี แต่ที่พักที่เราเปิดเว็บทางการอ่านและตรวจได้ครบมีสามแห่ง ดูรายชื่อในหัวข้อที่พักด้านบน เราจะเพิ่มหน้าเปรียบเทียบที่พักเมื่อมีโรงแรมที่ยืนยันได้ครบอย่างน้อยแปดแห่ง

แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.

เช็กตั๋วกรุงเทพฯ–อุทัยธานีบน 12Go