โฆษณา: บางลิงก์จองและซื้อตั๋วในเว็บนี้เป็นลิงก์พันธมิตร (affiliate) อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันโดยคุณไม่เสียเพิ่ม ส่วนปุ่มอื่นเป็นลิงก์ธรรมดาที่เราไม่ได้ค่าตอบแทน รายละเอียด
ภาพกาฬสินธุ์: เมืองน้ำดำในอีสานตอนกลาง มีแหล่งไดโนเสาร์ เมืองโบราณทวารวดี อ่างเก็บน้ำใหญ่ และผ้าไหมแพรวา
คู่มือจุดหมาย

เที่ยวกาฬสินธุ์: ไดโนเสาร์ ฟ้าแดดสงยาง เขื่อนลำปาว

เมืองน้ำดำในอีสานตอนกลาง มีแหล่งไดโนเสาร์ เมืองโบราณทวารวดี อ่างเก็บน้ำใหญ่ และผ้าไหมแพรวา

ภาพ: ::::=UT=::::, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

กาฬสินธุ์เป็นจังหวัดในอีสานตอนกลางถึงตอนบน ชื่อแปลว่า น้ำดำ ตามวิกิพีเดีย และเป็นที่รู้จักเรื่องไดโนเสาร์ ผ้าไหมแพรวาของชาวผู้ไท และโปงลางเครื่องดนตรีอีสาน แต่ในจังหวัดมีพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์แห่งแรกของประเทศไทย เมืองโบราณสมัยทวารวดีที่มีคูน้ำคันดินสองชั้น อ่างเก็บน้ำลำปาวที่ผ่ากลางพื้นที่ตอนเหนือ และเทือกเขาภูพานที่เป็นรอยต่อกับสกลนคร

คู่มือนี้ใช้เฉพาะข้อมูลที่เราตรวจกับแหล่งที่ระบุไว้ท้ายหน้าเมื่อ 16 ต.ค. 2569 ได้แก่ วิกิพีเดียภาษาไทยและภาษาอังกฤษ วิกิท่องเที่ยว และหน้า 12Go ที่เราเปิดดูในเบราว์เซอร์ ที่ใดแหล่งข้อมูลไม่ตรงกันเราแสดงทั้งสองตัวเลข เราไม่ใส่ค่าเข้าชมและเวลาเปิดเพราะยังไม่ได้ตรวจกับหน่วยงานเจ้าของสถานที่ และเว็บไซต์ท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยบล็อกการเปิดอ่านอัตโนมัติ เราจึงไม่ได้ใช้ข้อมูลจากหน้านั้น ส่วนที่พัก เรายังไม่พบโรงแรมที่เปิดเว็บไซต์ทางการและตรวจข้อมูลซ้ำได้ครบ จึงยังไม่มีหน้าโรงแรมของกาฬสินธุ์ ดูเหตุผลในหัวข้อที่พักด้านล่าง

ไดโนเสาร์จำลองขนาดใหญ่ในอาคารพิพิธภัณฑ์สิรินธร เป็นหุ่นจำลอง ไม่ใช่ซากที่ขุดพบในจังหวัด
ไดโนเสาร์จำลองขนาดใหญ่ในอาคารพิพิธภัณฑ์สิรินธร เป็นหุ่นจำลอง ไม่ใช่ซากที่ขุดพบในจังหวัด ภาพ: ::::=UT=::::, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

กาฬสินธุ์เป็นเมืองแบบไหน

วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าตัวเมืองตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2336 โดยเจ้าโสมพะมิตร ซึ่งอพยพข้ามมาจากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงมาตั้งบ้านเรือนริมแม่น้ำปาว แล้วได้รับพระราชทานนามว่า เมืองกาลสิน หมายถึงเมืองที่มีน้ำท่าอุดมสมบูรณ์ ต่อมาเขียนเป็น กาฬสินธุ์ กาฬ แปลว่า ดำ สินธุ์ แปลว่า น้ำ ผู้ตั้งเมืองได้เป็นพระยาไชยสุนทรคนแรก ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าจังหวัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2490 และเคยถูกยุบไปรวมกับมหาสารคามช่วงหนึ่ง โดยบทความภาษาไทยให้ปีที่ยุบคือ พ.ศ. 2474 (วันที่ 18 กุมภาพันธ์) ส่วนบทความภาษาอังกฤษใช้ปี 1932 ซึ่งต่างกันหนึ่งปีตามการนับปี จึงขอให้ถือเป็นประมาณ

จังหวัดมีเนื้อที่ราว 6,946.75 ตารางกิโลเมตร แบ่งเป็น 18 อำเภอ ตามวิกิพีเดียภาษาไทย ติดกับสกลนคร อุดรธานี มุกดาหาร ร้อยเอ็ด มหาสารคาม และขอนแก่น ตัวเมืองอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลราว 152 เมตร วิกิท่องเที่ยวระบุประชากรของตัวเมืองราว 34,000 คน (ปี 2558) ซึ่งเล็กพอที่จะเดินดูวัดสำคัญได้ในครึ่งวัน แต่สถานที่เด่นของจังหวัดกระจายอยู่ในอำเภอรอบนอก จึงควรมีรถหรือจ้างรถทั้งวัน วิกิพีเดียภาษาไทยให้สถิติปี พ.ศ. 2566 ว่ามีผู้มาเยือนจังหวัด 919,202 คน

อ่างเก็บน้ำลำปาวและสะพานยาวทอดข้ามน้ำ
อ่างเก็บน้ำลำปาวและสะพานยาวทอดข้ามน้ำ ภาพ: Kaoavi, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

เดินทางไปกาฬสินธุ์

วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่ากาฬสินธุ์ใช้การขนส่งทางถนนเป็นหลักและไม่มีระบบรางในจังหวัด ทางหลวงสายสำคัญคือหมายเลข 12, 213, 214, 227 และ 299 ส่วนวิกิท่องเที่ยวบอกเส้นทางขับรถว่าออกจากกรุงเทพฯ ทางหลวงหมายเลข 2 ผ่านสระบุรีและนครราชสีมา ไปจนถึงบ้านไผ่ (ขอนแก่น) แล้วต่อทางหลวงหมายเลข 23, 213 และ 209 (มหาสารคาม-กาฬสินธุ์)

ออกจากไปด้วยแหล่งข้อมูลระบุว่า
กรุงเทพฯขับรถวิกิพีเดียภาษาไทยและวิกิท่องเที่ยวระบุระยะราว 519 กม.
กรุงเทพฯรถโดยสารตรงวิกิท่องเที่ยวระบุว่า บขส. (Transport Co.) มีรถปรับอากาศและรถธรรมดาจากหมอชิต 2 ทุกวัน ส่วนหน้า 12Go แสดงรอบและผู้ให้บริการ (ดูหัวข้อจองการเดินทาง)
กรุงเทพฯรถไฟต่อรถวิกิท่องเที่ยวแนะนำให้นั่งรถไฟไปขอนแก่น แล้วต่อรถโดยสารไปกาฬสินธุ์ ระยะราว 75 กม. และระบุรถตู้จากสถานีขนส่งขอนแก่นราว 1 ชั่วโมง
ในจังหวัดสามล้อเครื่อง ตุ๊กตุ๊กวิกิท่องเที่ยวแนะนำให้ตกลงราคาก่อนขึ้นรถ

ตัวเลขค่ารถตู้จากขอนแก่นที่วิกิท่องเที่ยวให้ไว้เป็นข้อมูลเก่า เราไม่ได้ตรวจกับผู้ให้บริการ จึงไม่ลงราคา เส้นทางรถไฟและเวลาเดินรถให้เช็กกับการรถไฟแห่งประเทศไทยก่อนวางแผน เราไม่พบสนามบินพาณิชย์ในจังหวัดจากแหล่งที่ตรวจ ถ้าบินมาให้วางแผนต่อรถจากจังหวัดข้างเคียง และตรวจเที่ยวบินกับสายการบินเอง

สามล้อเครื่องบนถนนในเมืองกาฬสินธุ์ ภาพจากคลังวิกิมีเดียคอมมอนส์
สามล้อเครื่องบนถนนในเมืองกาฬสินธุ์ ภาพจากคลังวิกิมีเดียคอมมอนส์ ภาพ: Marshall Astor, CC BY-SA 2.0 / Wikimedia Commons

จองการเดินทาง

หน้ากรุงเทพฯ-กาฬสินธุ์บน 12Goแสดงผลดังนี้เมื่อเราเปิดดูในเบราว์เซอร์ 16 ต.ค. 2569 สำหรับวันที่ 18 ต.ค. ผู้เดินทาง 2 คน คือ 15 เที่ยว ราคาตั้งแต่ 565 ถึง 17,850 บาท เป็นรถโดยสาร 3 เที่ยว เริ่มที่ 565 บาท และแท็กซี่ 12 เที่ยว เริ่มที่ 6,296 บาท รถโดยสารที่เห็นคือ Transport Co. จากหมอชิต ใช้เวลาราว 12 ชั่วโมง 54 นาที และ Nakhonchai Air ที่ใช้เวลาราว 7 ชั่วโมง 50 นาทีถึง 8 ชั่วโมง 5 นาที ผู้ให้บริการแท็กซี่ที่เห็นคือ Than Car Service (ราว 5 ชั่วโมง 55 นาที) Glassflower และ Thailand Limo by Datum ส่วนตารางเวลาที่อยู่ล่างหน้าเดียวกันแสดงค่าโดยสารรถโดยสารต่ำกว่าตัวเลขข้างต้น และหน้าระบุระยะทาง 296 กม. ซึ่งไม่ตรงกับ 519 กม. ในวิกิพีเดีย เราจึงถือเป็นตัวเลขของหน้านั้นเท่านั้น ไม่ใช่ราคาที่รับประกัน ไม่เห็นเที่ยวรถไฟหรือเครื่องบินในหน้านี้ ราคาจะเปลี่ยนตามวันและที่นั่ง บางลิงก์ในเว็บนี้อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชัน ซึ่งไม่เปลี่ยนราคาที่คุณเห็น ก่อนจ่ายเงินให้ดูจุดขึ้นรถ เวลาออก และผู้ให้บริการอีกครั้ง

ข้อควรระวัง

ไม่มีรถไฟในจังหวัด การเดินทางทางถนนจากกรุงเทพฯ ใช้เวลาหลายชั่วโมง ถ้าจะใช้เวลาน้อย ให้ดูแท็กซี่หรือรถยนต์ส่วนตัว และเผื่อเวลาเดินทางไปยังพิพิธภัณฑ์หรือเมืองโบราณซึ่งอยู่นอกตัวเมือง

ฤดูกาลและงานประจำปี

ในแหล่งข้อมูลที่ตรวจ เราไม่พบตัวเลขอุณหภูมิหรือปริมาณฝนเฉพาะจังหวัดกาฬสินธุ์ จึงไม่ฟันธงว่าเดือนไหนดีที่สุด ให้ดูพยากรณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยาตามวันที่ไปและเลือกวันที่ฟ้าโปร่งสำหรับแหล่งกลางแจ้งอย่างเมืองฟ้าแดดสงยางและเขื่อนลำปาว สิ่งที่แหล่งข้อมูลระบุเป็นเรื่องงานตามเดือน ได้แก่ งานมหกรรมโปงลาง แพรวา และกาชาด จัดทุกปีเดือนกุมภาพันธ์ที่หน้าศาลากลางตามวิกิท่องเที่ยว งานมหกรรมวิจิตรแพรวาราชินีแห่งไหม วันที่ 12 สิงหาคม พิธีสรงน้ำพระพุทธรูปที่ภูค่าวเดือนเมษายน และประเพณีที่ประชาชนขึ้นไปสรงน้ำพระในถ้ำพระช่วงสงกรานต์ ข้อมูลเหล่านี้มาจากวิกิท่องเที่ยวซึ่งอาจเก่า วันจัดงานปีนี้ควรเช็กกับประกาศของจังหวัดก่อนไป

พิพิธภัณฑ์สิรินธรและแหล่งไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว

จุดที่คนส่วนใหญ่มากาฬสินธุ์เพื่อดูคือศูนย์ศึกษาวิจัยและพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว หรือพิพิธภัณฑ์สิรินธร ตั้งอยู่ที่ภูกุ้มข้าว ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ วิกิพีเดียภาษาไทยเรียกว่าพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์แห่งแรกของประเทศไทย ตามบทความ ภูกุ้มข้าวเป็นเขาโดดสูงราว 300 เมตร ซากดึกดำบรรพ์พบครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2537 โดยเจ้าอาวาสวัดสักกะวัน และกรมทรัพยากรธรณีเริ่มขุดค้นอย่างเป็นระบบตั้งแต่ปลายปีเดียวกัน พิพิธภัณฑ์ได้รับพระราชทานนามจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ตัวเลขของแหล่งซากดึกดำบรรพ์ต่างกันเล็กน้อยตามแหล่งข้อมูล วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าขุดพบกระดูกมากกว่า 700 ชิ้นในชั้นหินยุคครีเทเชียสตอนต้น อายุราว 130 ล้านปี เป็นไดโนเสาร์กินพืชไม่น้อยกว่า 7 ตัว และพบฟันของไดโนเสาร์กินพืชและกินเนื้ออย่างละ 2 ชนิด ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษให้อายุราว 120 ล้านปี และระบุว่าส่วนใหญ่เป็นซอโรพอด บทความภาษาไทยระบุว่าซากที่พบเป็นสกุลภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน วิกิท่องเที่ยวระบุเช่นกันว่าพบกระดูกมากกว่า 700 ชิ้นจากไดโนเสาร์เจ็ดตัว และว่าเป็นแหล่งที่รวมซากไดโนเสาร์ได้สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของไทย แหล่งซากไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าวขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งซากดึกดำบรรพ์ตามกฎหมายเมื่อ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2557

ชิ้นส่วนซากดึกดำบรรพ์วางบนโต๊ะในอาคารที่ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ ตามชื่อไฟล์ภาพ
ชิ้นส่วนซากดึกดำบรรพ์วางบนโต๊ะในอาคารที่ตำบลโนนบุรี อำเภอสหัสขันธ์ ตามชื่อไฟล์ภาพ ภาพ: ::::=UT=::::, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

ภายในพิพิธภัณฑ์ วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าแบ่งเป็น 8 โซนนิทรรศการ ตั้งแต่กำเนิดโลกและจักรวาล กำเนิดสิ่งมีชีวิต มหายุคพาลีโอโซอิก มหายุคมีโซโซอิกและไดโนเสาร์ในประเทศไทย ไปจนถึงยุคซีโนโซอิกและมนุษย์ รูปไดโนเสาร์ที่ลงไว้ในหน้านี้เป็นหุ่นจำลองในอาคารเท่านั้น ค่าเข้าชม เวลาเปิด และวันปิด เราไม่ได้ตรวจกับกรมทรัพยากรธรณีเจ้าของพิพิธภัณฑ์ ควรเช็กก่อนไปโดยเฉพาะช่วงวันหยุดนักขัตฤกษ์ วิกิพีเดียภาษาไทยยังระบุว่าอำเภอสหัสขันธ์เป็นที่ตั้งของศูนย์นี้ จึงเหมาะกับการพักหรือแวะระหว่างทางจากตัวเมืองไปมหาสารคามหรือมุกดาหาร

เมืองโบราณฟ้าแดดสงยางและพระธาตุยาคู

เมืองฟ้าแดดสงยางอยู่ในอำเภอกมลาไสย ริมแม่น้ำปาว วิกิพีเดียภาษาอังกฤษเรียกว่าแหล่งโบราณคดีที่มีคูน้ำล้อมใหญ่ที่สุดบนที่ราบสูงโคราช กินพื้นที่ราว 171 เฮกตาร์ ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยให้ผังเมืองกว้าง 1,000 เมตร ยาว 1,800 เมตร มีคูน้ำคันดินสองชั้น คันดินสูงราว 2 ถึง 3 เมตร ตัวเลขสองแหล่งวัดต่างกันจึงใช้เป็นภาพรวม ไม่ใช่ขนาดที่เป๊ะ ผลการขุดค้นระบุว่ามีคนอยู่อาศัยตั้งแต่ราว 2,200 ปีก่อน และรุ่งเรืองที่สุดในสมัยทวารวดี พุทธศตวรรษที่ 12 ถึง 16 บทความภาษาไทยประมาณว่ามีประชากรราว 3,000 คนในช่วงนั้น

พระธาตุยาคูที่เมืองฟ้าแดดสงยาง มีใบเสมาปักอยู่ด้านหน้า
พระธาตุยาคูที่เมืองฟ้าแดดสงยาง มีใบเสมาปักอยู่ด้านหน้า ภาพ: Archaeologyinasia, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

พระธาตุยาคูอยู่ทางเหนือของเมืองโบราณ ตำบลหนองแปน วิกิพีเดียภาษาไทยอธิบายว่าเป็นฐานอิฐสี่เหลี่ยมยกเก็จก่อด้วยอิฐก้อนใหญ่ไม่สอปูนตามแบบทวารวดี ด้านบนเป็นฐานแปดเหลี่ยมและเจดีย์แบบอยุธยาที่สร้างซ้อนทับ มีหลักฐานบูรณะในสมัยรัตนโกสินทร์ รวมความสูงราว 15 เมตร กว้าง 16 เมตร กรมศิลปากรขุดแต่งและบูรณะช่วง พ.ศ. 2510 ถึง 2522 และประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545 ตามบทความ ชาวบ้านเล่าว่าเจดีย์บรรจุอัฐิของพระยาคูง่อม แต่ผลขุดค้นบอกว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยทวารวดี จึงไม่น่าใช่เจดีย์บรรจุอัฐิพระรูปนั้น และพระธาตุยาคูเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดตามวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ

พระธาตุยาคู มองเห็นเจดีย์ทรงสูงบนฐานอิฐหลายชั้น
พระธาตุยาคู มองเห็นเจดีย์ทรงสูงบนฐานอิฐหลายชั้น ภาพ: Andromeda Oscar, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

เสมาหินทรายคืออีกสิ่งที่เมืองนี้มีชื่อ วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าที่ขึ้นทะเบียนกับกรมศิลปากรมี 130 แผ่น ขณะที่วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่ามีมีอุโบสถและใบเสมามากกว่า 170 แผ่น เราไม่ทราบว่าตัวเลขสองแหล่งต่างกันเพราะวิธีนับหรือปีที่สำรวจ ภาพสลักบนใบเสมาบางแผ่นเล่าชาดกและมีรูปพระพุทธเจ้าอยู่ข้างอินทราและพรหม วิกิท่องเที่ยวบอกว่าวัดโพธิ์ชัยเสมาราม (วัดบ้านก้อม) เก็บใบเสมาขนาดใหญ่จำนวนมาก และวัดศรีบุญเรือง (วัดเหนือ) ในตัวเมืองเก็บใบเสมาที่สวยที่สุดแผ่นหนึ่งซึ่งสลักรูปนางฟ้าบินเหนือปราสาทและกษัตริย์กับราชินี เราไม่ได้ตรวจเวลาเปิดของวัดและโบราณสถาน ให้ถามก่อนไปและแต่งกายสุภาพ

ใบเสมาสลักภาพนูนต่ำที่เมืองฟ้าแดดสงยาง
ใบเสมาสลักภาพนูนต่ำที่เมืองฟ้าแดดสงยาง ภาพ: Archaeologyinasia, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons
ซากโบราณสถานอิฐที่เมืองฟ้าแดดสงยาง ชื่อไฟล์ในคอมมอนส์ระบุว่าน่าจะเป็นสถูป อายุราวพุทธศตวรรษที่ 14 ถึง 15
ซากโบราณสถานอิฐที่เมืองฟ้าแดดสงยาง ชื่อไฟล์ในคอมมอนส์ระบุว่าน่าจะเป็นสถูป อายุราวพุทธศตวรรษที่ 14 ถึง 15 ภาพ: Archaeologyinasia, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

เขื่อนลำปาวและพื้นที่ริมน้ำ

เขื่อนลำปาวอยู่ห่างตัวเมืองราว 36 กม. ตามวิกิพีเดียภาษาไทย เริ่มก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2506 เสร็จเมื่อ พ.ศ. 2511 เพื่อกั้นลำน้ำปาวและห้วยยาง เพื่อบรรเทาอุทกภัยและใช้ในการเกษตร วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าเก็บน้ำได้ 1,430 ล้านลูกบาศก์เมตร และอ่างผ่ากลางพื้นที่ตอนเหนือของจังหวัด สะพาน Thesuda ตามชื่อในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ ยาว 2.4 กม. สร้างเมื่อ พ.ศ. 2549 เชื่อมอำเภอสหัสขันธ์ด้านตะวันออกกับอำเภอหนองกุงศรีด้านตะวันตก ช่วยลดเวลาเดินทางลงได้ถึงหนึ่งชั่วโมงตามบทความ

วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าเขื่อนเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาและแหล่งท่องเที่ยว มีหาดดอกเกดอยู่ริมฝั่งทางทิศตะวันออกของเรือนรับรองโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาลำปาว ซึ่งปรับเป็นที่พักผ่อนและมีศาลาพักร้อน เหตุที่ชื่อหาดดอกเกดเพราะมีต้นการะเกดปลูกเป็นกลุ่ม ๆ เรายังไม่ได้ตรวจเวลาเข้าถึง ค่าใช้จ่าย และบริการเรือหรือร้านอาหารริมอ่าง ถ้าสนใจให้สอบถามที่โครงการชลประทานหรือผู้ให้บริการก่อนไป

อ่างเก็บน้ำลำปาวกับท้องฟ้าเมฆมากและสะพานด้านซ้ายของภาพ
อ่างเก็บน้ำลำปาวกับท้องฟ้าเมฆมากและสะพานด้านซ้ายของภาพ ภาพ: Kaoavi, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

ในเขตอำเภอเมือง วิกิท่องเที่ยวระบุสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าลำปาว หรือสวนสะออน เป็นป่าเต็งรังที่มีสวนสัตว์เปิดและเส้นทางเดินธรรมชาติ วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าสถานีนี้เป็นแห่งเดียวในจังหวัด เนื้อที่ราว 1,500 ไร่ ส่วนเขตห้ามล่าสัตว์ป่าลำปาวครอบคลุมพื้นที่ราว 200,000 ไร่เศษ ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่น้ำของเขื่อน

ภูพาน ผาเสวย และธรรมชาติ

เทือกเขาภูพานเป็นแนวกั้นเขตกับสกลนคร วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่าอุทยานแห่งชาติภูพานมีเนื้อที่ 665 ตารางกิโลเมตร ส่วนวิกิพีเดียภาษาไทยให้ 664.70 ตารางกิโลเมตร และบอกว่าส่วนที่อยู่ในกาฬสินธุ์อยู่ในอำเภอสมเด็จและห้วยผึ้ง ราว 57,500 ไร่ อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก 404 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมอำเภอคำม่วงและสมเด็จบางส่วนด้วย จังหวัดมีเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูสีฐานในอำเภอกุฉินารายณ์และเขาวง และวนอุทยานภูพระ ภูแฝก และภูผาวัว ตามรายการของวิกิพีเดียภาษาไทย

ผาเสวยเป็นหน้าผาบริเวณรอยต่อกาฬสินธุ์กับสกลนคร วิกิพีเดียภาษาไทยเล่าว่าเมื่อ พ.ศ. 2498 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เสด็จมาที่อำเภอสมเด็จ ประทับเสวยพระกระยาหารกลางวันที่หน้าผานี้ จึงเรียกว่าผาเสวย วิกิท่องเที่ยวระบุถ้ำและหน้าผาในวนอุทยานภูพระ เช่น ถ้ำพระรอด ถ้ำเสียมสับ และผาหินแยก และระบุวนอุทยานภูแฝกที่อำเภอนาคู มีรอยเท้าไดโนเสาร์ที่เห็นชัดสี่รอย วิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุว่ารอยเท้าที่ภูแฝกค้นพบเมื่อ พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) น้ำตกผานางคอยและน้ำตกตาดทองเป็นอีกสองแห่งที่วิกิท่องเที่ยวกล่าวถึง เราไม่ได้ตรวจถนน ค่าเข้า หรือช่วงที่มีน้ำ จึงใช้เป็นรายการให้รู้ว่ามีอะไรบ้าง ไม่ใช่คำแนะนำเส้นทาง

ผ้าไหมแพรวา และโปงลาง

วิกิพีเดียภาษาไทยอธิบายผ้าแพรวาว่าเป็นผ้าทอมือเอกลักษณ์ของชาวผู้ไท ใช้ลายขิดและจก ผืนยาวราว 1 วา ใช้คลุมไหล่หรือห่มสไบเฉียงในงานบุญประเพณี และระบุว่าหญิงสาวผู้ไทตามธรรมเนียมต้องเย็บเสื้อดำ ทอแพรวา และซิ่นไหม วิกิท่องเที่ยวบอกว่ากลุ่มทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพนแบ่งลายเป็นลายหลักและลายแถบ วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าคำสอน สระทอง ผู้นำกลุ่มทอผ้าไหมแพรวา เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2559 เรายังไม่ได้ตรวจราคาผ้า เวลาเปิดกลุ่มทอผ้า หรือว่าต้องนัดล่วงหน้าหรือไม่

โปงลางไม้บนโครง วางข้างกลองและเครื่องดนตรีอีสานอื่น ภาพจากคลังวิกิมีเดียคอมมอนส์ ไม่ได้ถ่ายที่กาฬสินธุ์โดยเฉพาะ
โปงลางไม้บนโครง วางข้างกลองและเครื่องดนตรีอีสานอื่น ภาพจากคลังวิกิมีเดียคอมมอนส์ ไม่ได้ถ่ายที่กาฬสินธุ์โดยเฉพาะ ภาพ: Ross Robinson, CC BY-SA 2.0 / Wikimedia Commons

โปงลางเป็นเครื่องดนตรีตีทำนองของอีสาน วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าพัฒนามาจากเกราะลอโดยเปลื้อง ฉายรัศมี ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีพื้นบ้าน) ปี พ.ศ. 2529 ชาวกาฬสินธุ์ วิกิท่องเที่ยวระบุว่าบ้านพ่อครูเปลื้องใช้กระท่อมเป็นโรงเรียนดนตรีพื้นบ้านและแสดงเครื่องดนตรีอย่างพิณ ขลุ่ยแคน ซอ และโปงลาง คำขวัญจังหวัดก็มีคำว่าโปงลางเลิศล้ำ และผ้าไหมแพรวา อยู่ด้วย

ในตัวเมืองกาฬสินธุ์

วิกิท่องเที่ยวรวมสถานที่ในและรอบตัวเมืองไว้หลายแห่ง ได้แก่ อนุสาวรีย์พระยาชัยสุนทร (เจ้าโสมพะมิตร) วัดกลางที่มีพระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์สีดำซึ่งชาวบ้านเคยอัญเชิญแห่ขอฝนในยามแล้ง พิพิธภัณฑ์ของดีจังหวัดกาฬสินธุ์ พุทธสถานภูปอที่มีพระนอนสมัยทวารวดีสลักบนหน้าผาสององค์ พุทธสถานภูสิงห์ที่มีพระพุทธรูปปางมารวิชัยกว้าง 10.5 เมตร และวัดพุทธนิมิตที่ภูค่าว ซึ่งมีภาพสลักพระพุทธไสยาสน์บนหินยาวราว 2 เมตร ข้อมูลนี้เป็นการสรุปจากวิกิท่องเที่ยว ซึ่งไม่ระบุวันตรวจล่าสุดของแต่ละรายการ ก่อนไปให้เช็กว่ายังเปิดและเดินทางได้

แผนเที่ยว 1 ถึง 3 วัน

แผนต่อไปนี้เป็นข้อเสนอของเรา จัดจากสถานที่และอำเภอที่แหล่งข้อมูลระบุ ไม่ใช่ตารางเวลาจริงของสถานที่ และเรายังไม่ได้ตรวจระยะขับระหว่างจุด ให้เปิดแผนที่ดูก่อน

  • 1 วัน: เช้าไปพิพิธภัณฑ์สิรินธรที่สหัสขันธ์ ตอนบ่ายกลับเข้าตัวเมืองแวะวัดกลางหรือวัดศรีบุญเรืองดูใบเสมา แล้วเดินดูเมืองช่วงเย็น
  • 2 วัน: วันแรกตามแผน 1 วัน วันที่สองไปเมืองโบราณฟ้าแดดสงยางและพระธาตุยาคูที่กมลาไสย และแวะวัดโพธิ์ชัยเสมาราม
  • 3 วัน: เพิ่มครึ่งวันที่เขื่อนลำปาวหรือสวนสะออน และอีกครึ่งวันทางภูพานหรือผาเสวยถ้ามีรถ หรือแวะดูการทอผ้าแพรวาและโปงลางที่บ้านพ่อครูเปลื้อง

ที่พักกาฬสินธุ์

คู่มือที่พักของเว็บนี้ลงเฉพาะโรงแรมที่เปิดเว็บไซต์ทางการได้และตรวจข้อมูลซ้ำกับเว็บนั้นได้ครบสองรอบ สำหรับกาฬสินธุ์ เราลองหาเว็บไซต์ทางการของโรงแรมที่ชื่อปรากฏในรายการค้นหา และพบว่าโดเมนของโรงแรมใหญ่แห่งหนึ่งที่วิกิท่องเที่ยวลงไว้ตอนนี้เป็นหน้าขายโดเมน และโรงแรมอื่นที่ลองไม่มีเว็บไซต์ที่เปิดได้ เราจึงไม่ลงชื่อโรงแรมและไม่ทำหน้าที่พักของกาฬสินธุ์ในตอนนี้ ไม่ได้แปลว่าไม่มีที่พัก เพียงแต่เรายังตรวจข้อมูลจากเว็บทางการไม่ได้ ถ้าจะจองให้ดูรายละเอียดที่ผู้พักเปิดเผยบนแพลตฟอร์มจองที่คุณใช้เอง

ในแง่ทำเล คำแนะนำของเราเป็นเพียงแนวคิด ถ้าจะเดินดูวัดและตลาดช่วงเย็นให้เลือกใกล้ตัวเมืองและสถานีขนส่ง ถ้าตั้งใจไปพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์เป็นหลักให้ดูทำเลฝั่งอำเภอสหัสขันธ์ และถ้าสนใจเมืองโบราณให้ดูทำเลฝั่งอำเภอกมลาไสย ส่วนระยะห่างจริงให้เปิดแผนที่ตรวจเอง

ปลายทางใกล้เคียง

คำถามที่พบบ่อย

กาฬสินธุ์มีสนามบินหรือรถไฟไหม

วิกิพีเดียภาษาไทยระบุว่าจังหวัดไม่มีการขนส่งระบบรางและใช้ถนนเป็นหลัก เราไม่พบสนามบินพาณิชย์ในจังหวัดจากแหล่งที่ตรวจ วิกิท่องเที่ยวแนะนำให้ไปรถไฟถึงขอนแก่นแล้วต่อรถ

ไปกาฬสินธุ์จากกรุงเทพฯ ยังไง

ส่วนใหญ่ไปรถโดยสารหรือขับรถ ระยะราว 519 กม. ตามวิกิพีเดีย หน้า 12Go แสดง 15 เที่ยวเมื่อเราเปิดดู 16 ต.ค. 2569 เป็นรถโดยสาร 3 เที่ยวและแท็กซี่ 12 เที่ยว หรือจะนั่งรถไฟไปขอนแก่นแล้วต่อรถไปกาฬสินธุ์

กาฬสินธุ์เที่ยวกี่วันพอ

เที่ยวพิพิธภัณฑ์และในเมืองได้ใน 1 วัน เพิ่มเมืองโบราณฟ้าแดดสงยางเป็น 2 วัน และถ้าจะไปเขื่อนลำปาวหรือภูพานด้วยควรเผื่อ 3 วัน ตามแผนที่เราเสนอด้านบน

พิพิธภัณฑ์สิรินธรเปิดกี่โมง ค่าเข้าเท่าไร

เราไม่ได้ตรวจเวลาเปิดและค่าเข้ากับกรมทรัพยากรธรณี จึงไม่ใส่ตัวเลข ควรเช็กกับพิพิธภัณฑ์ก่อนไป โดยเฉพาะช่วงวันหยุด

ไดโนเสาร์ที่ภูกุ้มข้าวอายุเท่าไร

แหล่งข้อมูลต่างกัน วิกิพีเดียภาษาไทยระบุราว 130 ล้านปี ส่วนวิกิพีเดียภาษาอังกฤษระบุราว 120 ล้านปี และทั้งสองระบุว่าเป็นชั้นหินยุคครีเทเชียส พบกระดูกมากกว่า 700 ชิ้น

เมืองฟ้าแดดสงยางคืออะไร

เป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดีในอำเภอกมลาไสย มีคูน้ำล้อมสองชั้น พระธาตุยาคู และใบเสมาหินทราย แหล่งข้อมูลระบุจำนวนใบเสมาไม่ตรงกัน (130 แผ่นที่ขึ้นทะเบียนตามบทความไทย และมากกว่า 170 แผ่นตามบทความอังกฤษ)

ผ้าแพรวาคืออะไร และซื้อที่ไหน

เป็นผ้าทอมือของชาวผู้ไท ใช้ลายขิดและจก วิกิท่องเที่ยวระบุกลุ่มทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพน ราคาและเวลาเปิดเราไม่ได้ตรวจ จึงควรโทรถามก่อนไป

ต้องมีรถไหม

ในตัวเมืองเดินและนั่งสามล้อได้ แต่พิพิธภัณฑ์ที่สหัสขันธ์ เมืองโบราณที่กมลาไสย เขื่อนลำปาว และภูพานอยู่กระจายกัน ควรเช่ารถหรือจ้างรถทั้งวัน และตกลงราคาก่อนขึ้นรถ

ทำไมไม่มีหน้าที่พักกาฬสินธุ์

เราลงเฉพาะโรงแรมที่เปิดเว็บไซต์ทางการและตรวจข้อมูลซ้ำได้ครบ สำหรับกาฬสินธุ์ยังหาโรงแรมที่ผ่านเกณฑ์ไม่ถึงจำนวนขั้นต่ำ จึงให้เป็นคำแนะนำเรื่องทำเลแทน

แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.

เช็กตั๋วกรุงเทพฯ–กาฬสินธุ์บน 12Go

จุดหมายใกล้เคียง

ภาพเลย: เมืองไม้เก่าริมโขง ภูเขา และอุทยานแห่งชาติ ห่างตัวเมืองเลยราวหนึ่งชั่วโมงเลยเมืองไม้เก่าริมโขง ภูเขา และอุทยานแห่งชาติ ห่างตัวเมืองเลยราวหนึ่งชั่วโมงภาพขอนแก่น: เมืองมหาวิทยาลัยของอีสาน ที่มีซากไดโนเสาร์ ผ้าไหมทอมือ และอ่างเก็บน้ำใหญ่อยู่ในระยะขับรถวันเดียวขอนแก่นเมืองมหาวิทยาลัยของอีสาน ที่มีซากไดโนเสาร์ ผ้าไหมทอมือ และอ่างเก็บน้ำใหญ่อยู่ในระยะขับรถวันเดียวภาพอุดรธานี: เมืองอีสานตอนบนที่มีมรดกโลกสองแห่ง ทะเลบัวแดง และงานพืชสวนโลกในหน้าหนาวนี้อุดรธานีเมืองอีสานตอนบนที่มีมรดกโลกสองแห่ง ทะเลบัวแดง และงานพืชสวนโลกในหน้าหนาวนี้ภาพอุบลราชธานี: เมืองใหญ่ของอีสานตอนล่างฝั่งตะวันออก ตั้งแต่เทียนพรรษาแกะสลักในเมืองไปจนถึงแม่น้ำโขงที่สุดชายแดนด้านตะวันออกอุบลราชธานีเมืองใหญ่ของอีสานตอนล่างฝั่งตะวันออก ตั้งแต่เทียนพรรษาแกะสลักในเมืองไปจนถึงแม่น้ำโขงที่สุดชายแดนด้านตะวันออกภาพหนองคาย: เมืองชายแดนริมโขงของอีสาน มีสะพานไปเวียงจันทน์ สวนประติมากรรม และตำนานพญานาคหนองคายเมืองชายแดนริมโขงของอีสาน มีสะพานไปเวียงจันทน์ สวนประติมากรรม และตำนานพญานาคภาพสุรินทร์: เมืองช้างและปราสาทขอมในอีสานตอนล่าง ห่างชายแดนกัมพูชาราว 50 กิโลเมตรสุรินทร์เมืองช้างและปราสาทขอมในอีสานตอนล่าง ห่างชายแดนกัมพูชาราว 50 กิโลเมตร