ลพบุรีเป็นเมืองที่เคยเป็นศูนย์กลางของรัฐละโว้ ต่อมาเป็นเมืองที่ขอมเข้ามามีอำนาจ และในสมัยอยุธยาสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงใช้เป็นที่ประทับถึงปีละ 8 ถึง 9 เดือน ร่องรอยของสามยุคนี้อยู่ปนกันในย่านเดียวที่เดินถึงกันได้ ทั้งปรางค์ศิลาแลง วิหารที่มีหน้าต่างแบบฝรั่ง และกำแพงอิฐของพระราชวัง นี่คือเหตุผลที่เมืองนี้ต่างจากเมืองเก่าแห่งอื่นในภาคกลาง และยังมีลิงแสมที่เดินเล่นตามหลังคา สายไฟ และกำแพง เป็นภาพที่คนจำลพบุรีได้ทันที
หน้านี้เรียงสถานที่ตามลำดับที่เดินต่อกันง่ายจากสถานีรถไฟลพบุรี พร้อมเวลาเปิด ค่าเข้า วิธีเก็บของไม่ให้ลิงแย่ง งานเลี้ยงลิงประจำปี และข้อควรรู้เรื่องวันปิด ข้อมูล ณ 13 พ.ย. 2569 เวลาเปิดและค่าเข้าอาจเปลี่ยนตามวันหยุดและประกาศของกรมศิลปากร ควรตรวจก่อนไปอีกครั้ง ถ้ายังไม่ได้วางแผนการเดินทาง ดูเดินทางไปลพบุรี และแผนเที่ยวลพบุรี 1 ถึง 2 วัน
มีค่าคอมมิชชันเมื่อจองผ่านลิงก์ ราคาที่คุณจ่ายไม่เปลี่ยน วิธีที่เราคัดเลือก
สถานที่ในเมืองเก่าโดยสรุป
| สถานที่ | ไฮไลต์ | เวลาเปิดโดยประมาณ | ค่าเข้า (ชาวต่างชาติ) |
|---|---|---|---|
| วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ | ปรางค์ศิลาแลงขนาดใหญ่ พระนาคปรกในวิหารหลวง | 08:00 ถึง 17:00 ทุกวัน | ราว 50 ถึง 80 บาท หรือตั๋วรวม |
| พระปรางค์สามยอด | ปรางค์ขอมสามองค์ติดกัน มีลิงอยู่มาก | 08:30 ถึง 18:00 ทุกวัน | ราว 50 ถึง 80 บาท หรือตั๋วรวม |
| ศาลพระกาฬ | เทวสถานขอมเก่า ศาลคู่เมือง | 05:30 ถึง 17:30 ทุกวัน | ฟรี ใส่บริจาคตามศรัทธา |
| พระนารายณ์ราชนิเวศน์ | พระราชวังและพิพิธภัณฑ์ กำแพงอิฐ 11 ประตู | อาคารพิพิธภัณฑ์ 09:00 ถึง 16:00 พุธถึงอาทิตย์ | ราว 150 ถึง 200 บาท |
| บ้านวิชาเยนทร์ | บ้านรับราชทูตและที่พักของคอนสแตนติน ฟอลคอน | ราว 08:30 ถึง 16:30 น่าจะพุธถึงอาทิตย์ ตรวจก่อนไป | ราว 50 ถึง 80 บาท หรือตั๋วรวม |
| วัดเสาธงทอง | หลวงพ่อโต วิหารสมัยพระนารายณ์ | 08:00 ถึง 16:30 | ไม่มีค่าเข้า |
| วัดกวิศราราม | พระอุโบสถเก่าแบบมหาอุด จิตรกรรมผนัง | ตรวจก่อนไป | ไม่มีค่าเข้า |
| วัดนครโกษา | เจดีย์อิฐสมัยทวารวดี และปรางค์สมัยลพบุรี | เปิดตลอดวัน | ไม่มีค่าเข้า |
ตั๋วรวมของกรมศิลปากรสำหรับชาวต่างชาติราว 150 ถึง 200 บาท (ชาวไทย 30 บาท) ใช้เข้าพระปรางค์สามยอด วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ บ้านวิชาเยนทร์ และพระที่นั่งไกรสรสีหราช ถามที่ช่องขายตั๋วว่าตั๋วรวมครอบคลุมที่ไหนบ้างก่อนซื้อ พระนารายณ์ราชนิเวศน์ขายตั๋วแยก อัตราของชาวต่างชาติเป็นไปตามตารางค่าเข้าของกรมศิลปากร จึงเป็นช่วงราคาและควรยืนยันที่หน้างาน เวลาเปิดและค่าเข้าเป็นค่าโดยประมาณ ณ 13 พ.ย. 2569
เดินอย่างไรให้ครบโดยไม่เหนื่อยเกินไป
เมืองเก่าลพบุรีไม่ใหญ่ แต่แดดแรงและทางเดินมีลิงคอยแย่งของ ลำดับที่เดินสบายที่สุดคือเริ่มจากฝั่งสถานีรถไฟแล้วไล่ไปทางพระราชวัง เพราะพระปรางค์สามยอดกับศาลพระกาฬอยู่ติดกันและลิงอยู่หนาแน่นที่สุด ควรผ่านช่วงนั้นตอนเช้าที่อากาศยังเย็น ส่วนพระราชวังและบ้านวิชาเยนทร์มีหลังคาและร่มเงาให้พักได้มากกว่า เหมาะกับช่วงสายถึงบ่าย
| ลำดับ | สถานที่ | เวลาที่ควรใช้ | เหตุผล |
|---|---|---|---|
| 1 | วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ | ราว 45 นาที | อยู่ตรงข้ามสถานีรถไฟ เริ่มได้ทันทีหลังลงรถ |
| 2 | พระปรางค์สามยอดและศาลพระกาฬ | ราว 1 ชั่วโมง 30 นาที | ใกล้กัน ลิงเยอะ ควรไปตอนยังเช้า |
| 3 | วัดนครโกษา | ราว 20 นาที | อยู่ทางเหนือของสถานี ใกล้ศาลพระกาฬ |
| 4 | พักกินข้าวกลางวัน | ราว 1 ชั่วโมง | เลี่ยงช่วงแดดจัดและให้เท้าได้พัก |
| 5 | พระนารายณ์ราชนิเวศน์ | ราว 1 ชั่วโมง 30 นาที | พื้นที่กว้าง มีหญ้าและร่มไม้บางส่วน เปิดพุธถึงอาทิตย์ |
| 6 | วัดกวิศรารามและวัดเสาธงทอง | ราว 45 นาที | อยู่ใกล้พระราชวัง เดินต่อได้ |
| 7 | บ้านวิชาเยนทร์ | ราว 40 นาที | อยู่ทางเหนือของพระราชวัง ปิดก่อนพระปรางค์สามยอดและวัดพระศรีรัตนมหาธาตุเล็กน้อย |
ถ้ามาวันจันทร์หรืออังคาร อาคารพิพิธภัณฑ์ในพระราชวังและบ้านวิชาเยนทร์ปิด (บริเวณพระราชวังเปิดทุกวันราว 09:00 ถึง 16:30 เดินดูกำแพงและลานได้) ให้ใช้วันนั้นกับวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ พระปรางค์สามยอด ศาลพระกาฬ วัดเสาธงทอง และวัดกวิศราราม แล้วเก็บพระราชวังไว้วันพุธถึงอาทิตย์
ถ้ายังไม่ได้จัดการเรื่องการเดินทาง ดูรายละเอียดเพิ่มที่เดินทางไปลพบุรี

12Goกรุงเทพฯ ไป ลพบุรี
ราคาเริ่มต้น ฿156 (ราคา ณ 6 พ.ย. 2569 รถทัวร์เริ่มราว 156 บาท รถตู้ราว 170 ถึง 240 บาท รถไฟเริ่มราว 90 บาท ราคาเปลี่ยนตามวันและเจ้าของรถ)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถตู้และรถทัวร์กรุงเทพฯ ไปลพบุรี รถตู้ออกจากท่ารถตู้หมอชิตใหม่ ใช้เวลาราว 2 ชั่วโมง 30 นาที
จองบน 12Goรูป ราคา และรีวิวจาก Klook
ทัวร์รถไฟเต็มวันจากกรุงเทพฯ พบไกด์ที่สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ รวมตั๋วรถไฟไปกลับ โปรแกรมครอบคลุมพระปรางค์สามยอด วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ และพระนารายณ์ราชนิเวศน์
จองบน Klookวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ปรางค์ขอมตรงข้ามสถานี
วัดพระศรีรัตนมหาธาตุตั้งอยู่ตรงข้ามสถานีรถไฟลพบุรี จึงเป็นจุดแรกของคนมาด้วยรถไฟแทบทุกคน ไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าวัดสร้างในสมัยใด แต่ปรางค์องค์ใหญ่ทางด้านตะวันตกก่อด้วยศิลาแลงโบกปูน ซุ้มโคปุระหรือซุ้มประตูเป็นศิลปะละโว้ที่ลายปูนปั้นงดงามมาก ลวดลายบนหน้าบันเป็นพระพุทธรูปและเรื่องพุทธประวัติ แสดงอิทธิพลของพุทธศาสนามหายาน ปรางค์องค์นี้ผ่านการซ่อมแซมหลายรัชสมัย ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระราเมศวร สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ และสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ลวดลายจึงมีหลายยุคปนกัน

เมื่อเดินเข้าไปจะพบศาลาเปลื้องเครื่อง ซึ่งเป็นที่ที่พระเจ้าแผ่นดินเปลื้องเครื่องทรงก่อนเข้าพิธีในพระวิหารหรือพระอุโบสถ ปัจจุบันเหลือเพียงเสาที่เอน ถัดไปเป็นวิหารหลวงที่สร้างในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ประตูทำเป็นเหลี่ยมแบบไทย แต่หน้าต่างเจาะเป็นช่องแบบโกธิกของฝรั่งเศส ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางนาคปรกแกะจากหินทราย หน้าตักกว้าง 1.5 เมตร สูง 3 เมตร พระสังฆราชทรงพระราชทานนามว่าพระพุทธลวบุรารักษ์ ซึ่งแปลว่าพระพุทธเจ้าทรงปกปักรักษาเมืองลพบุรี ทางทิศใต้ของวิหารมีพระอุโบสถหลังเล็กที่ประตูหน้าต่างเป็นแบบฝรั่งทั้งหมด
- เวลา: ราว 08:00 ถึง 17:00 ทุกวัน ค่าเข้าชาวต่างชาติราว 50 ถึง 80 บาท หรือใช้ตั๋วรวมราว 150 ถึง 200 บาท
- จุดน่าดู: ปรางค์ใหญ่ด้านตะวันตก ซุ้มโคปุระ วิหารหลวงที่มีหน้าต่างแบบฝรั่ง และปรางค์รายมุมกลีบมะเฟืองที่ปั้นเป็นรูปเทพพนมหันออกรอบทิศ
- ถ่ายรูป: ช่วงเช้าและบ่ายแก่แสงอ่อน ปรางค์ไม่โดนแสงจ้าจนหน้าซีด
- รถไฟ: วัดอยู่ติดทางรถไฟ ขบวนที่ผ่านทำให้ได้ภาพรถไฟกับซากปรางค์ในเฟรมเดียวกัน
พระปรางค์สามยอด สัญลักษณ์ของลพบุรี
พระปรางค์สามยอดตั้งอยู่บนเนินดินทางทิศตะวันตกของทางรถไฟ ห่างสถานีรถไฟไปทางเหนือราว 200 เมตร เป็นปรางค์สามองค์เรียงติดกัน มีฉนวนทางเดินเชื่อมถึงกัน สร้างด้วยศิลาแลงตกแต่งด้วยปูนปั้น เป็นศิลปะเขมรแบบบายน อายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 เสาประดับกรอบประตูแกะเป็นรูปฤๅษีนั่งชันเข่าในซุ้มเรือนแก้ว ซึ่งเป็นแบบเฉพาะของศิลปะบายน ปรางค์องค์กลางมีฐานที่เคยประดิษฐานพระพุทธรูป และเพดานไม้เดิมเขียนลายดอกจันสีแดง

ปรางค์นี้เคยเป็นเทวสถานของขอมในพุทธศาสนามหายาน ต่อมาดัดแปลงเป็นเทวสถานของศาสนาฮินดู มีฐานศิวลึงค์อยู่ในปรางค์ทั้งสามองค์ จนถึงรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชจึงบูรณะให้เป็นวัดในพุทธศาสนา และสร้างพระวิหารก่ออิฐที่ผสมศิลปะอยุธยากับยุโรปตรงประตูและหน้าต่าง ด้านหน้าทางทิศตะวันออกมีวิหารที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหินขนาดใหญ่ปางสมาธิ เป็นศิลปะอยุธยาตอนต้น อายุราวพุทธศตวรรษที่ 20 ปัจจุบันยังเป็นที่สักการะอยู่ ลิงถูกกันไม่ให้เข้าไปในตัวปรางค์ชั้นใน แต่รอบเนินคือพื้นที่ที่ลิงอยู่หนาแน่นที่สุด
- เวลา: 08:30 ถึง 18:00 ทุกวัน
- ค่าเข้า: ชาวต่างชาติราว 50 ถึง 80 บาท ชาวไทย 10 บาท หรือใช้ตั๋วรวมชาวต่างชาติราว 150 ถึง 200 บาท ชาวไทย 30 บาท ชาวไทยอายุเกิน 60 ปีเข้าฟรี ยืนยันอัตราที่ช่องขายตั๋ว
- ติดต่อ: สำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี โทร. 0 3641 2510
- แต่งกาย: ปิดไหล่และเข่า เพราะยังเป็นที่สักการะ
- แสงสวย: เช้าราว 08:30 ถึง 10:00 หรือเย็นก่อนปิด แสงข้างทำให้เห็นรอยปูนปั้นบนศิลาแลงชัด

ปรางค์ตั้งอยู่ติดทางรถไฟ ขณะรถไฟผ่านลิงจะกระจายตัว อย่ายืนบนราง และอย่าเดินข้ามแนวรั้วเพื่อถ่ายรูปรถไฟ
ลิงลพบุรี: วิธีรับมือให้เที่ยวสบายใจ
ลิงในเมืองเก่าลพบุรีเป็นลิงแสมที่อยู่รอบพระปรางค์สามยอดและศาลพระกาฬ ชาวเมืองเชื่อว่าลิงเป็นบริวารของเจ้าพ่อพระกาฬ จึงมีประเพณีเลี้ยงลิงมานาน และจำนวนลิงเพิ่มขึ้นมากหลังเริ่มงานเลี้ยงลิงเมื่อปี 2532 ตั้งแต่ปี 2567 เทศบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจับลิงมาทำหมันและย้ายไปศูนย์พักพิงเป็นจำนวนมาก ทำให้ลิงในเมืองเก่าน้อยลงมากจากไม่กี่ปีก่อน เหลืออยู่หนาแน่นที่สุดรอบศาลพระกาฬและพระปรางค์สามยอด แต่ลิงที่เหลือยังอยู่ตามหลังคา สายไฟ ขอบกำแพง และถนนรอบปรางค์ จึงควรเตรียมตัวเหมือนเดิม รายละเอียดอยู่ในหัวข้อถัดไป

สิ่งที่ลิงชอบแย่ง
- ถุงพลาสติกและถุงผ้า เพราะลิงจำได้ว่าถุงมักมีอาหาร แม้ในถุงจะไม่มีอะไร
- ขวดน้ำและแก้วเครื่องดื่มที่ถืออยู่ในมือ
- แว่นตา หมวก โทรศัพท์ และกระเป๋าสะพายที่เปิดอยู่
- ของที่ห้อยแกว่ง เช่น พวงกุญแจ สายคล้องบัตร และเครื่องประดับ

ข้อปฏิบัติที่ช่วยได้จริง
- เก็บอาหาร น้ำ และของใช้ลงกระเป๋าที่ซิปปิดสนิทก่อนเข้าย่านปรางค์ และสะพายไว้ด้านหน้าลำตัว
- ไม่ให้อาหารลิงเอง เพราะลิงจะรุมและกระโดดใส่คน
- ไม่จ้องตาลิงตัวใหญ่นาน ๆ และไม่แหย่หรือเอื้อมมือไปจับลูกลิง
- ถ้าลิงเข้ามาดึงของ ให้ปล่อยของนั้นอย่าดึงสู้ ของที่ลิงแย่งไปมักไม่ได้คืน
- เด็กเล็กควรจูงหรืออุ้มไว้ และไม่ถือขนมให้เห็นชัด
- ถ้าถูกกัดหรือข่วน ให้ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่ทันที แล้วไปพบแพทย์เพื่อประเมินเรื่องการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า
ที่พักบางแห่งในเมืองเก่าที่อยู่ในย่านลิงมีกรงตาข่ายกันลิงตรงระเบียงหรือหน้าต่าง ถ้าเปิดประตูระเบียงตอนไม่อยู่ห้อง ลิงเข้าห้องได้ ดูหน้าที่พักลพบุรี สำหรับย่านที่ลิงน้อยกว่า
ลิงลดลงแค่ไหน: มาตรการตั้งแต่ปี 2567 ถึง 2569
เทศบาลเมืองลพบุรีและกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เริ่มโครงการจับลิง ทำหมัน และย้ายส่วนหนึ่งไปศูนย์พักพิงโพธิ์เก้าต้นตั้งแต่ปี 2567 ลำดับสั้น ๆ ของสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นดังนี้
- ปลายเดือนมีนาคมถึงต้นเมษายน 2567: ตั้งศูนย์ควบคุม จับรอบแรกได้ 23 ตัว แล้วขยายเป็นรอบที่สองตั้งแต่ 1 เมษายน พร้อมทำหมันควบคู่กับการย้าย
- มีนาคม 2568: จับไปแล้วมากกว่า 2,500 ตัว และแผนคือให้ลิงที่เหลืออยู่เฉพาะที่ศาลพระกาฬและพระปรางค์สามยอดในฐานะสัญลักษณ์ของเมือง
- ตุลาคม 2568: ทำหมันเพิ่มอีก 250 ตัวในช่วง 14 ถึง 20 ตุลาคม เจ้าหน้าที่ประเมินว่าจำนวนลิงในพื้นที่เดิมลดลงมากกว่า 95% และที่เหลืออยู่ในเมืองเก่าไม่เกินราว 150 ตัว
สิ่งที่นักท่องเที่ยวเห็นในปี 2569 คือลิงน้อยลงมาก ส่วนใหญ่อยู่รอบศาลพระกาฬและพระปรางค์สามยอด ตัวเลขข้างบนเป็นการประเมินของเจ้าหน้าที่และเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ
มีผลอะไรกับแผนเที่ยวของคุณ
- ถ้าอยากเห็นลิงใกล้ ๆ ให้ไปที่ศาลพระกาฬและพระปรางค์สามยอดตอนเช้า ไม่ควรคาดว่าจะเห็นลิงเป็นฝูงใหญ่ตามถนนทุกสายเหมือนในภาพเก่า
- ถ้าไม่ชอบลิง เที่ยวพระราชวัง วัดเสาธงทอง วัดกวิศราราม และวัดเชิงท่าได้สบายกว่า
ถูกลิงกัดหรือข่วน ต้องทำอย่างไร
ลิงส่วนใหญ่แย่งของมากกว่าทำร้าย แต่บาดแผลจากการกัดหรือข่วนมีความเสี่ยงเรื่องโรคพิษสุนัขบ้าและเชื้ออื่น จึงควรจัดการทันทีและไม่รอดูอาการ ขั้นตอนทั่วไปมีดังนี้ ซึ่งไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล
- ล้างแผลทันทีด้วยสบู่และน้ำสะอาดไหลผ่านนาน ราว 15 นาทีเป็นคำแนะนำที่ใช้กันทั่วไป
- ทายาฆ่าเชื้อ เช่น โพวิโดนไอโอดีน หรือแอลกอฮอล์ หลังล้างเสร็จ
- ไปโรงพยาบาลภายในวันเดียวกัน เพื่อให้แพทย์ประเมินเรื่องวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าและบาดทะยัก
- หลักสูตรมาตรฐานของวัคซีนพิษสุนัขบ้าคือ 5 เข็ม ในวันที่ 0, 3, 7, 14 และ 28 แพทย์จะกำหนดให้ตามประวัติของคุณ
- ไม่รักษาเองที่ห้องพักและไม่รอจนกลับกรุงเทพฯ
ถ้าลิงเข้ามาใกล้ให้นิ่งและใจเย็น ไม่กรี๊ด ไม่วิ่ง ไม่ตี ให้แม่ลิงที่อุ้มลูกมีที่ว่าง และไม่เอื้อมไปแตะลูกลิง
ศาลพระกาฬ ศาลคู่บ้านคู่เมือง
ศาลพระกาฬตั้งอยู่ริมทางรถไฟทางทิศตะวันออกของพระปรางค์สามยอด ในตำบลท่าหิน เป็นเทวสถานเก่าของขอม สร้างด้วยศิลาแลงเรียงซ้อนเป็นฐานสูง คนเก่าแก่จึงเรียกอีกชื่อว่าศาลสูง ภายในเป็นที่ประดิษฐานเจ้าพ่อพระกาฬ ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นเทวรูปพระนารายณ์ยืนที่ทำด้วยศิลา มี 2 องค์ องค์เล็กเป็นแบบเทวรูปเก่าในประเทศไทย และองค์ใหญ่เป็นประติมากรรมแบบลพบุรี

ที่วิหารเล็กชั้นบนมีทับหลังหินทรายสลักเป็นรูปพระนารายณ์บรรทมสินธุ์ อายุราวพุทธศตวรรษที่ 16 และที่นี่พบหลักศิลาจารึกแปดเหลี่ยมที่จารึกด้วยอักษรมอญโบราณ เมื่อมองจากบนศาลจะเห็นพระปรางค์สามยอดตั้งเด่นอยู่ รอบศาลร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ ทำให้เป็นจุดพักที่ดีหลังเดินในแดด แต่ก็เป็นจุดที่ลิงมาก เพราะถือว่าลิงเป็นบริวารของเจ้าพ่อ

- เวลา: 05:30 ถึง 17:30 ทุกวัน
- ค่าเข้า: ไม่เสียค่าเข้า ใส่ตู้บริจาคหรือซื้อของสักการะตามศรัทธา
- ติดต่อ: โทร. 0 3677 0096
- การสักการะ: คนท้องถิ่นมาไหว้ขอพรและแก้บน มีดอกไม้ธูปเทียนขายหน้าศาล แต่งกายสุภาพ
- ข้อควรระวัง: ลิงขึ้นไปบนขั้นบันไดและหลังคาของศาล เก็บของให้มิดชิดก่อนขึ้น
พระนารายณ์ราชนิเวศน์ พระราชวังและพิพิธภัณฑ์
พระนารายณ์ราชนิเวศน์ตั้งอยู่ในตำบลท่าหิน สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงโปรดให้สร้างเมื่อ พ.ศ. 2209 เพื่อเป็นที่ประทับที่เมืองลพบุรี และเสด็จมาประทับที่นี่ถึงปีละ 8 ถึง 9 เดือน แผนผังแบ่งเป็นเขตพระราชฐานชั้นนอก ชั้นกลาง และชั้นใน กำแพงก่ออิฐถือปูนมีใบเสมาเรียงบนสันกำแพง และมีซุ้มประตูทั้งหมด 11 ประตู ซุ้มประตูและกำแพงของเขตชั้นกลางและชั้นในมีช่องโค้งแหลมคล้ายบัวเรียงเป็นแถว ใช้วางตะเกียง รวมประมาณ 2,000 ช่อง

อาคารสำคัญที่สร้างในสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ได้แก่ พระที่นั่งดุสิตสวรรค์ธัญญมหาปราสาท ซึ่งผสมศิลปะไทยกับฝรั่งเศส เดิมเป็นท้องพระโรง ตรงกลางมีสีหบัญชรที่เสด็จออกพบผู้เข้าเฝ้า ประตูหน้าต่างด้านหน้าเป็นโค้งแหลม ส่วนมณฑปด้านหลังเป็นซุ้มเรือนแก้วฐานสิงห์แบบไทย จดหมายเหตุของทูตฝรั่งเศสบันทึกว่าผนังประดับกระจกเงาที่นำมาจากฝรั่งเศส และสมเด็จพระนารายณ์เคยเสด็จออกรับคณะราชทูตฝรั่งเศส เชอวาลิเยร์ เดอ โชมองต์ ที่พระที่นั่งองค์นี้เมื่อปี พ.ศ. 2228 ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 4 โปรดให้ซ่อมแซมพระราชวังและพระราชทานนามว่าพระนารายณ์ราชนิเวศน์ ปัจจุบันอาคารบางหลังเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสมเด็จพระนารายณ์

ใกล้พระนารายณ์ราชนิเวศน์มีอนุสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นรูปหล่อสำริดบนฐานหินอ่อน ที่ฐานมีของถวายรูปช้างวางอยู่ ใช้เป็นจุดถ่ายรูปก่อนหรือหลังเข้าชมพระราชวังได้

- เวลา: อาคารพิพิธภัณฑ์เปิด 09:00 ถึง 16:00 พุธถึงอาทิตย์ ปิดวันจันทร์ วันอังคารและวันหยุดนักขัตฤกษ์ บริเวณพระราชวังเปิดทุกวันราว 09:00 ถึง 16:30
- ค่าเข้า: ชาวต่างชาติราว 150 ถึง 200 บาท ชาวไทย 30 บาท พระภิกษุ นักเรียนในเครื่องแบบ และผู้สูงอายุเกิน 60 ปีเข้าฟรี
- ติดต่อ: โทร. 0 3641 1458
- เวลาที่ใช้: ราว 1 ชั่วโมง 30 นาที ถึง 2 ชั่วโมง ถ้าเดินดูทั้งกำแพงชั้นนอกและพิพิธภัณฑ์
- ข้อควรเตรียม: หมวก น้ำดื่ม และรองเท้าที่เดินสนามหญ้าได้ เพราะลานกว้างและมีร่มไม้น้อยในบางส่วน
- ห้องจัดแสดง: มีห้องปรับอากาศ เหมาะพักร้อนและวันฝนตก มีพระที่นั่งจันทรพิศาล (สร้างปี 2208) และพระที่นั่งพิมานมงกุฎที่เป็นที่จัดแสดงของสะสมหลักของพิพิธภัณฑ์
ภายในพระราชวังเงียบกว่าย่านปรางค์มาก และลิงน้อย ถ้าอยากพักจากลิง ให้ใช้เวลาตรงนี้ช่วงสายถึงบ่ายต้น
บ้านวิชาเยนทร์ บ้านหลวงรับราชทูต
บ้านหลวงรับราชทูต หรือบ้านวิชาเยนทร์ อยู่บนถนนวิชาเยนทร์ ทางทิศเหนือของพระนารายณ์ราชนิเวศน์ ห่างปรางค์แขกราว 300 เมตร ใช้รองรับราชทูตที่มาเข้าเฝ้าสมเด็จพระนารายณ์ คณะราชทูตจากฝรั่งเศสชุดแรกที่เข้ามาเมื่อ พ.ศ. 2228 พักที่นี่ ต่อมาคอนสแตนติน ฟอลคอน ชาวกรีกที่เข้ารับราชการและได้เป็นเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ ได้รับพระราชทานที่พักอยู่ทางทิศตะวันตกของบ้านหลวงรับราชทูต พื้นที่แบ่งเป็นสามส่วน คือที่พักของคณะทูต ส่วนกลางที่มีฐานซึ่งเข้าใจว่าเป็นหอระฆังและโบสถ์คริสต์ และกลุ่มอาคารสองชั้นทางทิศตะวันออก
สถาปัตยกรรมบางหลังเป็นแบบยุโรปจริง ๆ โดยเฉพาะอาคารสองชั้นทางตะวันออกที่ก่ออิฐถือปูน หน้าต่างและซุ้มประตูแสดงศิลปะเรอเนสซองส์ ถือเป็นหนึ่งในร่องรอยที่ชัดที่สุดของความสัมพันธ์ระหว่างกรุงศรีอยุธยากับฝรั่งเศสในสมัยพระนารายณ์ และเป็นที่ที่เล่าเรื่องฟอลคอนซึ่งต่อมาถูกประหารในปี พ.ศ. 2231

- เวลา: ราว 08:30 ถึง 16:30 น่าจะพุธถึงอาทิตย์ ตรวจก่อนไปเพราะอาจปิดวันหยุดราชการ
- ค่าเข้า: ชาวต่างชาติราว 50 ถึง 80 บาท หรือใช้ตั๋วรวมราว 150 ถึง 200 บาท
- การเดินทาง: เดินจากพระราชวังไปทางเหนือได้ หรือต่อสองแถว ถ้าแดดจัด
- เวลาที่ใช้: ราว 30 ถึง 45 นาที
วัดเสาธงทอง วัดสมัยพระนารายณ์ที่มีหลวงพ่อโต
วัดเสาธงทองอยู่บนถนนฝรั่งเศส ซึ่งตัดเชื่อมพระนารายณ์ราชนิเวศน์กับบ้านวิชาเยนทร์ เดิมเป็นสองวัด คือวัดรวกและวัดเสาธงทอง ต่อมามีพระดำริให้รวมเป็นวัดเดียวและเรียกว่าวัดเสาธงทอง พระวิหารสร้างมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์ เดิมสร้างเป็นศาสนสถานของศาสนาอื่น เพราะแผนที่ที่ช่างฝรั่งทำไว้ระบุว่าบริเวณนี้เป็นที่พำนักของชาวเปอร์เซียและอาจใช้ประกอบพิธีทางศาสนาอิสลาม ปัจจุบันเป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อโต พระพุทธรูปปางมารวิชัยที่ชาวลพบุรีถือว่าศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองมานาน

- เวลา: 08:00 ถึง 16:30 ทุกวัน
- ค่าเข้า: ไม่มีค่าเข้า มีตู้รับบริจาค
- จุดน่าดู: ผนังพระวิหารที่เจาะเป็นช่องซุ้มโค้งประดิษฐานพระพุทธรูปหลายแบบ พระประธานทรงเครื่องปางห้ามสมุทรในพระอุโบสถ และตึกเก่าที่สันนิษฐานว่าเป็นที่พักแขกเมืองและราชทูตเปอร์เซีย
- ติดต่อ: โทร. 0 3642 0535
วัดกวิศราราม พระอารามหลวงติดพระราชวัง
วัดกวิศรารามราชวรวิหารอยู่บนถนนเพทราชา ติดกับพระนารายณ์ราชนิเวศน์ทางทิศใต้ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตามตำนานเดิมชื่อวัดขวิด ต่อมาเปลี่ยนเป็นวัดกวิศราราม ซึ่งแปลว่าวัดของพระเจ้าแผ่นดิน สมเด็จพระนารายณ์ทรงสร้างและพระราชทานเป็นวิสุงคามสีมาสำหรับอุปสมบทข้าราชบริพาร พระอุโบสถเดิมมีขนาดเล็กแบบมหาอุด มีประตูทางเดียว ผนังเจาะเป็นช่องไม่มีหน้าต่าง พระประธานเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยสมัยอู่ทอง ภายในมีภาพเขียนลายประดับเต็มผนังและเสาทุกต้น

- ไฮไลต์: พระอุโบสถเก่าแบบมหาอุด หลังคาเดิมมุงกระเบื้องลอนแบบจีน และบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ใช้ถือน้ำพิพัฒน์สัตยาในอดีต
- ค่าเข้า: ไม่มีค่าเข้า ตรวจเวลาเปิดก่อนไป
- ติดต่อ: โทร. 0 3661 8593
- เวลาที่ใช้: ราว 20 ถึง 30 นาที
วงเวียนสระแก้ว ปรางค์แขก และวัดนครโกษา
วงเวียนสระแก้วเป็นทางแยกใหญ่กลางเมืองลพบุรี มีอนุสรณ์ทรงเทียนอยู่กลางวงเวียน การก่อสร้างเริ่มในปี พ.ศ. 2481 สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ซึ่งขยายเมืองลพบุรีและทำให้เป็นศูนย์กลางทางทหาร จึงพอเข้าใจได้ว่าทำไมลพบุรีมีค่ายทหารและพื้นที่ทหารมากแม้ในปัจจุบัน ใช้เป็นจุดอ้างอิงเวลาบอกทางหรือเรียกรถ

ปรางค์แขกเป็นซากปรางค์สไตล์ขอมที่ตั้งอยู่บนเกาะกลางถนน เข้าดูได้ตลอดวัน ใช้เวลาไม่นาน เหมาะแวะตอนเดินผ่านไปบ้านวิชาเยนทร์ ส่วนวัดนครโกษาอยู่ทางเหนือของสถานีรถไฟใกล้ศาลพระกาฬ มีเจดีย์อิฐองค์ใหญ่ที่สันนิษฐานว่าเป็นศาสนสถานสมัยทวารวดี จากอิฐก้อนใหญ่ที่ผสมแกลบมาก และมีปรางค์สมัยลพบุรีราวพุทธศตวรรษที่ 17 ประกาศเป็นโบราณสถานสำคัญของชาติเมื่อ พ.ศ. 2478 พระอุโบสถและวิหารสร้างสมัยสมเด็จพระนารายณ์


งานเลี้ยงลิงและงานแผ่นดินพระนารายณ์
งานเลี้ยงลิง หรือโต๊ะจีนลิง เป็นงานประจำปีที่จัดที่ลานหน้าพระปรางค์สามยอด เริ่มครั้งแรกในปี 2532 โดยเจ้าของโรงแรมลพบุรีอินน์ เพื่อขอบคุณลิงที่เป็นเสน่ห์ของเมือง เข้าชมฟรี โดยปกติตรงกับวันอาทิตย์สุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน ปี 2569 คาดว่าตรงกับวันอาทิตย์ที่ 29 พฤศจิกายน ตรวจวันและรอบเลี้ยงกับโรงแรมลพบุรีอินน์หรือ ททท. สำนักงานลพบุรีอีกครั้งก่อนจองตั๋วหรือที่พัก

- ข้อดี: เห็นลิงจำนวนมากกินอาหารพร้อมกัน ภาพถ่ายง่าย และมีการแสดงเปิดงาน
- ข้อควรระวัง: คนแน่น ลิงตื่นเต้น ของส่วนตัวหายง่ายกว่าวันปกติ ควรเก็บทุกอย่างลงกระเป๋าที่ปิดสนิท
- ที่พัก: ห้องในเมืองเก่าเต็มเร็วในสัปดาห์ของงาน ควรจองล่วงหน้า
- งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช: เป็นงานประจำปีกลางเดือนกุมภาพันธ์ ยาว 10 วัน มีตลาดย้อนยุคและการแสดงแสงสีเสียง จัดที่พระนารายณ์ราชนิเวศน์ เข้าชมฟรี ปี 2569 จัดวันที่ 13 ถึง 22 กุมภาพันธ์ ส่วนปี 2570 ยังไม่ประกาศวัน ตรวจก่อนวางแผน
งานเลี้ยงลิงปี 2569 ที่ควรรู้
| วันจัดงาน | คาดว่าอาทิตย์ที่ 29 พ.ย. 2569 ตรวจก่อนไป |
|---|---|
| เข้าชม | ฟรี |
| รอบเลี้ยงของปีก่อน ๆ | 4 รอบ ราว 10:00, 12:00, 14:00 และ 16:00 |
| ควรไปถึง | ราว 09:00 ก่อนพิธีเปิดและการแสดง |
| จุดจัดงาน | โต๊ะผลไม้และผักตั้งหน้าพระปรางค์สามยอด |
งานปี 2567 เป็นครั้งที่ 36 เมื่อลิงในเมืองเก่าน้อยลง ขนาดงานช่วงหลังอาจเล็กกว่าเดิม จึงไม่ควรคาดว่าจะเห็นลิงหลายร้อยตัวกินพร้อมกันเหมือนภาพจากงานเก่า

วางแผนที่พักสำหรับสัปดาห์งาน
ห้องพักในเมืองเก่าเต็มเร็วในสัปดาห์งาน การพักคืนก่อนงานช่วยให้ไปถึงลานได้ทันตอนเช้า ตรวจราคาวันที่ไปที่หน้าจอง
Noom Guesthouse
ถนนพญากำจัด ตำบลท่าหิน ย่านเมืองเก่า
เกสต์เฮาส์ในย่านท่าหิน ย่านเมืองเก่า ราคาประหยัด เหมาะกับคนที่อยากอยู่ใกล้ปรางค์และสถานีรถไฟ
ดูราคาและห้องว่างในหน้าจอง
Nett Hotel
ถนนราชดำเนิน ตัวเมืองลพบุรี
โรงแรมบนถนนราชดำเนิน ในตัวเมืองลพบุรี ใช้เป็นฐานเดินเที่ยวเมืองเก่าได้
ดูราคาและห้องว่างในหน้าจอง
กินอะไร และพักตรงไหนในย่านเมืองเก่า
ย่านเมืองเก่ามีร้านอาหารตามสั่ง ก๋วยเตี๋ยว และร้านกาแฟกระจายอยู่ตามถนนหน้าสถานีและรอบวงเวียนสระแก้ว ช่วงเย็นมักมีแผงอาหารและตลาดใกล้สถานี ตรวจวันก่อนไป ลพบุรียังมีชุมชนไทยพวนและไทยเบิ้ง จึงมีอาหารและขนมพื้นถิ่นตามร้านและตลาด ถามคนในร้านว่าเมนูไหนเป็นของถิ่นจะได้คำตอบที่ตรงกว่าอ่านรายการหน้าร้าน
ที่พักในเมืองเก่ามีตั้งแต่เกสต์เฮาส์ราคาประหยัดไปจนถึงโรงแรมขนาดกลาง ย่านที่ลิงน้อยกว่าเหมาะกับคนที่ไม่อยากเจอลิงตอนเช้า ดูรายชื่อและตัวเลือกในหน้าที่พักลพบุรี หรือเปรียบเทียบดีลรถและทัวร์ที่หน้าดีลลพบุรี
อ่านต่อ
ลพบุรี เมืองลิง ปรางค์สามยอด ทุ่งทานตะวันเที่ยวลพบุรีครบ เมืองเก่า วัด เขื่อนป่าสัก ทุ่งทานตะวัน และทางไปจากกรุงเทพฯ
เที่ยวลพบุรี 1 ถึง 2 วันแผนตามเวลา เส้นทางรถไฟจากกรุงเทพฯ และแผนค้างคืน
วัดนอกตัวเมืองลพบุรีวัดเชิงท่า วัดมณีชลขัณฑ์ และวัดพระบาทน้ำพุ
เขื่อนป่าสัก ทุ่งทานตะวัน และธรรมชาติรถไฟลอยน้ำ ทุ่งทานตะวันเขาจีนแล เขาวงพระจันทร์ และน้ำตก
เดินทางไปลพบุรีรถไฟสายเหนือ รถตู้ รถทัวร์ รถยนต์ และการเดินทางในเมือง
ที่พักลพบุรีเมืองเก่า ท่าศาลา ย่านทุ่งทานตะวัน และชัยบาดาลคำถามที่พบบ่อย
เที่ยวเมืองเก่าลพบุรีใช้เวลากี่ชั่วโมง
ถ้าเริ่มจากสถานีรถไฟและเดินเที่ยววัดพระศรีรัตนมหาธาตุ พระปรางค์สามยอด ศาลพระกาฬ พระนารายณ์ราชนิเวศน์ และบ้านวิชาเยนทร์ ใช้เวลาประมาณ 5 ถึง 6 ชั่วโมงรวมพักกินข้าว ถ้าไปแบบรีบ ตัดเหลือพระปรางค์สามยอดกับพระราชวังได้ในราว 3 ชั่วโมง
ตั๋วรวมของกรมศิลปากรเข้าที่ไหนได้บ้าง
สำหรับชาวต่างชาติราว 150 ถึง 200 บาท และชาวไทย 30 บาท ใช้เข้าพระปรางค์สามยอด วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ บ้านวิชาเยนทร์ และพระที่นั่งไกรสรสีหราช ถามที่ช่องขายตั๋วว่าตั๋วรวมครอบคลุมที่ไหนบ้าง ส่วนพระนารายณ์ราชนิเวศน์ขายตั๋วแยก
วันไหนที่พระนารายณ์ราชนิเวศน์ปิด
อาคารพิพิธภัณฑ์ในพระราชวังปิดทุกวันจันทร์ วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เปิดพุธถึงอาทิตย์ 09:00 ถึง 16:00 บริเวณพระราชวังเปิดทุกวันราว 09:00 ถึง 16:30 บ้านวิชาเยนทร์น่าจะเปิดพุธถึงอาทิตย์เช่นกัน ตรวจก่อนไป ถ้ามาวันจันทร์หรืออังคาร ให้เที่ยววัดและปรางค์แทน
ลิงอันตรายไหม ควรทำอย่างไรถ้ามีเด็กไปด้วย
ลิงมักแย่งของมากกว่าทำร้ายคน แต่ก็เคยกัดหรือข่วนได้ถ้าถูกแหย่หรือเข้าใกล้ลูกลิง จูงหรืออุ้มเด็ก ไม่ถือขนมเปิด และถ้าถูกข่วนหรือกัดให้ล้างแผลแล้วพบแพทย์
ลิงยังเยอะอยู่ไหมในปี 2569
ลิงในเมืองเก่าน้อยลงมากจากไม่กี่ปีก่อน เพราะตั้งแต่ปี 2567 มีการจับมาทำหมันและย้ายไปศูนย์พักพิง เจ้าหน้าที่ประเมินเมื่อตุลาคม 2568 ว่าลดลงมากกว่า 95% ลิงที่เหลือส่วนใหญ่อยู่รอบพระปรางค์สามยอดและศาลพระกาฬ จึงยังควรเก็บของให้มิดชิดและไม่ให้อาหาร
งานเลี้ยงลิงปี 2569 วันไหน
โดยปกติจัดวันอาทิตย์สุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน ปี 2569 คาดว่าเป็นวันอาทิตย์ที่ 29 พ.ย. เข้าชมฟรี รอบเลี้ยงที่ผ่านมามี 4 รอบ ราว 10:00, 12:00, 14:00 และ 16:00 ควรไปถึงราว 09:00 ตรวจวันที่ยืนยันกับโรงแรมลพบุรีอินน์หรือ ททท. สำนักงานลพบุรีก่อนไป
ควรแต่งกายอย่างไรเวลาเข้าวัดและปรางค์
ปิดไหล่และเข่า เพราะพระปรางค์สามยอด ศาลพระกาฬ และวัดต่าง ๆ ยังเป็นที่สักการะ สวมรองเท้าที่เดินสบายและหมวกกันแดด เพราะต้องเดินกลางแจ้งหลายชั่วโมง
ไปลพบุรีวันเดียวจากกรุงเทพฯ ทันไหม
ทันถ้าออกเช้า รถตู้จากหมอชิตใช้ราว 2 ชั่วโมงครึ่ง และเมืองเก่าเดินครบได้ในครึ่งวันถึงหนึ่งวัน ดูตัวเลือกรถและเวลาที่หน้าเดินทางไปลพบุรี
ค่าเข้าพระปรางค์สามยอดสำหรับชาวต่างชาติเท่าไร
ราว 50 ถึง 80 บาท ชาวไทย 10 บาท ตั๋วรวมของกรมศิลปากรราว 150 ถึง 200 บาทสำหรับชาวต่างชาติ และ 30 บาทสำหรับชาวไทย อัตราตามตารางของกรมศิลปากร จึงควรยืนยันที่ช่องขายตั๋ว ชาวไทยอายุเกิน 60 ปีเข้าฟรี เปิดทุกวัน 08:30 ถึง 18:00
ถูกลิงกัดที่ลพบุรีต้องทำอย่างไร
ล้างแผลทันทีด้วยสบู่และน้ำสะอาดนานราว 15 นาที ทายาฆ่าเชื้อ แล้วไปโรงพยาบาลภายในวันเดียวกันเพื่อประเมินวัคซีนพิษสุนัขบ้าและบาดทะยัก หลักสูตรมาตรฐานคือ 5 เข็ม ในวันที่ 0, 3, 7, 14 และ 28 ไม่ควรรักษาเองหรือรอกลับกรุงเทพฯ
ทำไมลิงที่ลพบุรีน้อยลง
ตั้งแต่ปี 2567 เทศบาลเมืองลพบุรีและกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จับลิงมาทำหมันและย้ายไปศูนย์พักพิงโพธิ์เก้าต้น ถึงเดือนมีนาคม 2568 จับไปแล้วมากกว่า 2,500 ตัว และแผนคือให้ลิงที่เหลืออยู่เฉพาะที่ศาลพระกาฬและพระปรางค์สามยอด
กลัวลิง ยังเที่ยวเมืองเก่าลพบุรีได้ไหม
ได้ ลิงน้อยลงมาก และพระราชวัง วัดเสาธงทอง วัดกวิศราราม และวัดเชิงท่ามีลิงน้อยกว่าย่านปรางค์ วางแผนผ่านศาลพระกาฬและพระปรางค์สามยอดให้เร็วตอนเช้า หรือยืนดูปรางค์จากถนนโดยไม่เดินเข้าใกล้ลิงก็ได้
งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชปี 2570 จัดเมื่อไร
ยังไม่ประกาศวัน โดยทั่วไปจัดกลางเดือนกุมภาพันธ์ นาน 10 วัน ที่พระนารายณ์ราชนิเวศน์ เข้าชมฟรี ปี 2569 จัดวันที่ 13 ถึง 22 กุมภาพันธ์ ตรวจประกาศของจังหวัดลพบุรีและ ททท. ก่อนจองที่พัก
ที่มาของข้อมูล
- Wikivoyage: Lopburi (การเดินทางและสถานที่ท่องเที่ยว)
- Wikipedia: Phra Prang Sam Yot
- Wikimedia Commons: วงเวียนสระแก้ว ลพบุรี
- The Thaiger: Exploring the ancient city of Lop Buri in a day
- Thai PBS: ลิงลพบุรี รอบสุดท้ายปี 2568
- Thai PBS: ศูนย์ควบคุมประชากรลิงลพบุรี เมษายน 2567
- The Thaiger: Lopburi monkey survival guide
- Thai Holiday Guide: Monkey Buffet Festival
- Thai Holiday Guide: Phra Prang Sam Yot
- Thai Holiday Guide: Phra Narai Ratchaniwet
- Thai Holiday Guide: King Narai Reign Fair
- สำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี: ติดต่อ

