ราชบุรีมีถ้ำที่เที่ยวง่ายอยู่สามจุด แต่ไปจุดเดียวกันไม่ได้ ถ้ำเขาบิน (อำเภอเมืองราชบุรี) กับถ้ำจอมพล (อำเภอจอมบึง) อยู่ทางตะวันตกบนถนนไปจอมบึง ส่วนวัดเขาช่องพรานที่มีค้างคาวอยู่ในอำเภอโพธารามทางเหนือ ถ้าอยากเห็นทั้งสามต้องวางเส้นทางตั้งแต่ต้น ไม่อย่างนั้นจะเสียเวลาขับไปมาเป็นชั่วโมง
หน้านี้บอกเวลาและค่าเข้าโดยประมาณ ณ 13 พ.ย. 2569 บอกว่าสิ่งที่เห็นจริงต่างจากรูปในอินเทอร์เน็ตอย่างไร และเสนอสองแผนวัน เส้นทางตัวเมืองและโพธารามอยู่ที่หน้าตัวเมืองและวัด วิธีเดินทางจากกรุงเทพฯ อยู่ที่หน้าเดินทางไปราชบุรี ถ้าสนใจถ้ำเพชรบุรีที่แสงลงเป็นลำ ดูถ้ำเพชรบุรี
ถ้ำหินปูนที่มีพระสมัยทวารวดีอยู่ในอุทยานหินเขางู ดูที่หน้าตัวเมืองและวัด ส่วนอุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจันที่ไม่มีถ้ำแต่มีบ่อน้ำร้อน อยู่ท้ายหน้านี้ ภาพรวมทั้งจังหวัดและวิธีเลือกโซนอยู่ที่หน้าเที่ยวราชบุรี
มีค่าคอมมิชชันเมื่อจองผ่านลิงก์ ราคาที่คุณจ่ายไม่เปลี่ยน วิธีที่เราคัดเลือก
ถ้ำราชบุรีโดยสรุป
| วัดเขาช่องพราน (ค้างคาว) | ถ้ำเขาบิน | ถ้ำจอมพล | |
|---|---|---|---|
| อำเภอ | โพธาราม | เมืองราชบุรี (ทางไปจอมบึง) | จอมบึง |
| ห่างตัวเมืองราว | ราว 17 กม. | ราว 20 ถึง 22 กม. | ราว 30 กม. |
| เวลา | เริ่มบินราว 17:30 ถึง 18:00 | ราว 08:00 ถึง 16:00 | ราว 09:00 ถึง 16:30 |
| ค่าเข้า | ฟรี | ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท | ผู้ใหญ่ 10 บาท เด็ก 5 บาท |
| ใช้เวลา | ราว 1 ถึง 1.5 ชั่วโมงรวมรอ | ราว 30 ถึง 60 นาทีในถ้ำ | ราว 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมง |
| ข้อควรระวัง | ถนน ลิง ฝน กลิ่นมูล | ร้อน อบอ้าว หอบหืด | ลิงตามถนนทางเข้า |
ถ้ามีเวลาแค่ครึ่งวัน เลือกอย่างเดียว ค้างคาวคือสิ่งที่เห็นแล้วไม่มีที่ไหนเหมือน ถ้ำเขาบินและถ้ำจอมพลเป็นถ้ำที่ดีแต่ไม่ต้องเร่ง
ค้างคาวบินออกถ้ำ วัดเขาช่องพราน: กี่โมง ยืนตรงไหน
วัดเขาช่องพรานอยู่ที่ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม รหัสไปรษณีย์ 70120 ใช้ทางหลวง 3089 จากโพธาราม วัดตั้งอยู่บนเขาหินปูนที่มีถ้ำใหญ่ ค้างคาวแม่ไก่ปากย่นอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ยังไม่มีตัวเลขนับที่เชื่อถือได้ จึงเรียกได้เพียงว่าหลายล้านตัว

| เวลาบินออก | เริ่มราว 17:30 ถึง 18:00 ขยับตามฤดูและอากาศ ทั้งฝูงทยอยออกราว 45 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมง |
|---|---|
| ช่วงหนาแน่นที่สุด | 15 ถึง 20 นาทีแรกของการบิน |
| ควรถึง | ราว 17:00 |
| ค่าเข้า | ฟรี |
| ที่จอดรถ | มีลานจอดรถใหญ่หน้าวัด |
| กลับเข้าถ้ำ | ราว 05:00 ถึง 07:00 ตอนเช้า |
| ฤดูฝน | พฤษภาคมถึงตุลาคม ฝนหนักอาจทำให้ค้างคาวไม่ออกหรือเลื่อน |
ยืนตรงไหน
ฝูงค้างคาวบินออกจากปากถ้ำแล้วมักเลี้ยวซ้ายข้ามถนนหน้าวัด ทิศทางเปลี่ยนได้ตามฤดูและลม ฤดูร้อนฝูงบินไปทางตะวันออก ฤดูหนาวไปทางตะวันตก จึงเห็นเป็นริบบิ้นดำบนท้องฟ้าชัดที่สุดจากที่โล่งหรือไหล่ถนนหน้าวัด ไม่ใช่ในลานวัดที่มีต้นไม้บังฟ้า เลือกจุดที่มองเห็นฟ้ากว้างและไม่ล้ำเข้าไปในเลนรถ ถ้าเห็นฝูงเลี้ยวไปอีกด้าน ให้ขยับตามด้วยการเดินไหล่ถนนอย่างระวัง ไม่ใช่ข้ามถนน
ความปลอดภัยบนถนน
ถนนหน้าวัดเป็นถนนจริงที่รถวิ่งผ่าน ช่วงค้างคาวบินรถส่วนใหญ่จอดชั่วคราว แต่ก็มีรถผ่านอยู่ ห้ามยืนกลางถนนและห้ามถอยหลังถ่ายรูป ถ้ามากับเด็กให้จับมือไว้ตลอด จอดรถในที่จอดของวัดหรือริมทางที่ชัดเจน ไม่จอดบังเลน

ลิงและบันได
ลิงแสมอยู่บนเขา อย่าถืออาหาร ขวดน้ำ หรือถุงพลาสติกไว้ในมือ ใส่กระเป๋ามิดชิด และไม่ให้อาหาร ถ้าขึ้นไปดูวัดบนเขา บันไดไปเจดีย์บนยอดมีราว 499 ขั้น ควรขึ้นก่อนค้างคาวออก ไม่ใช่ขึ้นหลังมืด ถ้ำพระนอนอยู่ในวัด ใช้เวลาไม่มาก

เคล็ดลับถ่ายรูป
- ใช้เลนส์มุมกว้างถึงกลาง เพราะฝูงยาวข้ามท้องฟ้า เลนส์เทเลจะเห็นแค่ช่วงเดียว
- ปิดแฟลช แฟลชไม่ช่วยและรบกวนค้างคาว
- ตั้งความเร็วชัตเตอร์สูงพอ ท้องฟ้าช่วงนั้นสลัว ใช้ขาตั้งหรือวางกล้องบนที่นิ่ง
- ถ่ายวิดีโอสั้นได้ภาพชัดกว่ารูปนิ่ง เพราะเห็นการไหลของฝูง
ค้างคาวเขาช่องพรานแต่ละเดือน: กะเวลาให้ทัน
ค้างคาวออกหากินทุกเย็น ราวช่วงตะวันตกดิน หรือก่อนเล็กน้อย เวลาขยับตามฤดูและสภาพฟ้า ไม่มีตารางรายเดือนที่แน่นอน วิธีกะเวลาที่ง่ายที่สุดคือดูเวลาตะวันตกดินของเดือนที่ไป แล้วไปถึงก่อนอย่างน้อยครึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมง ตารางนี้เป็นเวลาตะวันตกดินโดยประมาณของราชบุรี ใช้เป็นแนวกะเวลา ไม่ใช่เวลาที่ค้างคาวออกจริง
| เดือน | ตะวันตกดินราว | ควรถึงวัด |
|---|---|---|
| มกราคม | 18:07 | 17:00 |
| กุมภาพันธ์ | 18:22 | 17:00 |
| มีนาคม | 18:30 | 17:00 ถึง 17:30 |
| เมษายน | 18:32 | 17:00 ถึง 17:30 |
| พฤษภาคม | 18:37 | 17:00 ถึง 17:30 |
| มิถุนายน | 18:46 | 17:00 ถึง 17:30 |
| กรกฎาคม | 18:51 | 17:00 ถึง 17:30 |
| สิงหาคม | 18:46 | 17:00 ถึง 17:30 |
| กันยายน | 18:27 | 17:00 ถึง 17:30 |
| ตุลาคม | 18:05 | 17:00 |
| พฤศจิกายน | 17:51 | 17:00 |
| ธันวาคม | 17:53 | 17:00 |
ฝูงแรกมักเริ่มออกราว 17:30 ถึง 18:00 แต่ช่วงที่ค้างคาวหนาแน่นที่สุดคือ 15 ถึง 20 นาทีแรกของการบิน ถ้าไปถึงตอนฝูงเริ่มบางแล้ว จะเห็นแค่ช่วงท้าย
เดือนไหนดีที่สุด
ค้างคาวบินทุกเย็นตลอดปี ไม่มีเดือนที่ปิดฤดู สิ่งที่ต่างกันคืออากาศ พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ฟ้าโปร่งและเย็นกว่า เหมาะกับการยืนรอข้างถนนครึ่งชั่วโมงมากที่สุด มีนาคมถึงเมษายนแดดแรงและร้อนจัด ควรมีหมวกและน้ำดื่ม พฤษภาคมถึงตุลาคมเสี่ยงฝน แต่เขาเขียวกว่า หน้าแล้งเขาผลัดใบเห็นหินปูนชัดกว่า ช่วงฤดูฝนกลิ่นมูลค้างคาวแรงขึ้น ควรพกหน้ากาก
ถ้าตะวันตกดินช้าเกือบเจ็ดโมงในหน้าร้อน อย่าเพิ่งกลับตอน 18:00 ฝูงอาจยังทยอยออกอยู่ ให้อยู่จนฟ้าเริ่มมืดและฝูงบางลง
ไปวัดเขาช่องพราน: ทางไป จุดชม และของที่ควรพก
จากตัวเมืองราชบุรีราว 17 กม. ขับราว 30 นาที ถ้าขับมาจากโพธาราม ใช้ทางหลวง 3080 ข้ามสะพานแม่น้ำแม่กลอง ไปถึงสามแยกที่แยกไปวัดขนอนกับเขาช่องพราน เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวง 3089 วัดอยู่ทางขวามือ ลานจอดรถใหญ่อยู่ด้านขวาเมื่อเลี้ยวเข้า ถ้ามาจากกรุงเทพฯ ใช้ถนนเพชรเกษม (ทางหลวง 4) ผ่านนครปฐม ผ่านโรงนมหนองโพ แล้วเลี้ยวขวาที่สัญญาณไฟไปโพธาราม วิธีเดินทางจากกรุงเทพฯ ทั้งหมดอยู่ที่หน้าเดินทางไปราชบุรี
สามจุดที่คนยืนดู
| จุดชม | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ที่โล่งหรือไหล่ถนนหน้าวัด | เห็นฝูงข้ามถนนเต็มตา คนส่วนใหญ่ยืนที่นี่ | ห้ามล้ำเลนรถ มีรถผ่านเป็นระยะ |
| ลานหน้าวัด | จอดรถง่าย มีมุมถ่ายรูปรูปปั้นค้างคาว | ต้นไม้บังฟ้า เห็นน้อยกว่าที่โล่ง |
| เจดีย์บนยอดเขา | วิวกว้างตอนตะวันตกดิน | ขึ้น 499 ขั้น มีลิง เผื่อเวลาเพิ่มราว 2 ชั่วโมง |
ของที่ควรพก
- หน้ากากอนามัย กลิ่นมูลค้างคาวแรงโดยเฉพาะหน้าฝน
- ยากันยุง เพราะต้องยืนนิ่งกลางที่โล่งตอนพลบค่ำ
- น้ำดื่มที่ใส่ในกระเป๋า ไม่ถือไว้ในมือเพราะมีลิง
- เสื้อผ้าสุภาพ ถ้าตั้งใจเข้าไปไหว้พระหรือดูถ้ำพระนอน
- ไฟฉายเล็ก สำหรับเดินกลับไปลานจอดรถหลังมืด
พาเด็กและผู้สูงอายุ
ค้างคาวเป็นกิจกรรมที่เด็กชอบ ดูฟรี ไม่ต้องเดินไกล แต่ต้องจับมือเด็กตลอดเพราะอยู่ข้างถนน ผู้สูงอายุดูได้สบายจากที่โล่งหน้าวัด ไม่ต้องขึ้นบันได เอาเก้าอี้พับเล็กไปได้ถ้าไม่ล้ำทางเดินรถ ระวังยุงและกลิ่น
ถ้ำพระนอนและเจดีย์บนเขา
ถ้ำพระนอนอยู่ในวัด มีพระพุทธไสยาสน์ขนาดราว 8 ถึง 9 เมตร และพระพุทธรูปจำนวนมาก ถ้ำค้างคาวอยู่ห่างออกไปไม่ไกล ปากถ้ำอยู่สูงจากพื้น จึงไม่มีทางเดินเข้าไปดูค้างคาวข้างใน เจดีย์บนยอดเขาคือพระบรมธาตุบวรวิสุทธิเจดีย์ ต้องขึ้นบันได 499 ขั้น บรรจุพระบรมสารีริกธาตุตั้งแต่ปี 2530 วิวจากบนนั้นสวยตอนเย็น แต่ถ้าจะขึ้นต้องขึ้นก่อนค้างคาวออกและเผื่อเวลาลงก่อนมืด
ค้างคาวชนิดนี้และมารยาทที่ควรรู้
ค้างคาวที่นี่คือค้างคาวแม่ไก่ปากย่น ชื่อวิทยาศาสตร์ Chaerephon plicatus เป็นประชากรค้างคาวชนิดนี้ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย ค้างคาวในถ้ำส่วนใหญ่กินแมลงและออกหากินตอนกลางคืน เช้ามืดราว 05:00 ถึง 07:00 ฝูงจะบินกลับเข้าถ้ำ ถ้าตื่นเช้าก็เห็นได้ แต่คนมาน้อยกว่ามาก มารยาทสั้น ๆ คือ ปิดแฟลช ไม่ส่งเสียงดัง ไม่เดินเข้าใกล้ปากถ้ำ และไม่ทิ้งขยะ
ประสบการณ์จริงต่างจากที่คาดไหม
รูปที่คนแชร์มักถ่ายตอนค้างคาวหนาแน่นที่สุดและตัดให้ภาพเต็มกรอบ ของจริงคือการยืนริมถนนราวครึ่งชั่วโมง มีคนมาก รถผ่านเป็นระยะ ไม่มีที่นั่งจัดหรือเวที ค้างคาวไม่ได้ออกเป็นกลุ่มก้อนครั้งเดียว แต่ไหลเป็นสายยาว เปลี่ยนเส้นทางตามลมและแสง บางวันเข้มมาก บางวันบางกว่านั้น
สิ่งที่ทำให้คุ้มคือขนาดของสาย ที่เห็นได้ทั้งแถบฟ้า ถ้าคุณคาดหวังโชว์จัดฉาก จะผิดหวัง ถ้าคาดหวังปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ไม่มีใครควบคุม จะได้ตามนั้น ไปแล้วอย่าอยู่ให้เห็นแค่ห้านาทีแล้วกลับ ให้อยู่จนฝูงบางลง จะได้เห็นทั้งช่วงหนาและช่วงจาง
ถ้าฝนตกหนักหรือฟ้าปิดมาก ค้างคาวอาจออกช้าหรือน้อย ดูพยากรณ์ฝนก่อนขับออกจากบ้าน
ถ้ำเขาบิน: ถ้ำปิด ร้อน และผู้ที่ไม่ควรเข้า
ถ้ำเขาบินอยู่ตำบลหินกอง อำเภอเมืองราชบุรี บนทางหลวง 3087 ไปจอมบึง ห่างตัวเมืองราว 20 ถึง 22 กม. ทางแยกอยู่ที่หลัก กม. 20 แล้วเข้าไปอีกราว 1.6 กม. ตัวถ้ำอยู่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นถ้ำทึบที่อากาศถ่ายเทน้อย จึงร้อนอบอ้าว

| เวลา | ราว 08:00 ถึง 16:00 ทุกวัน ปิดราว 16:00 ตรวจก่อนไป |
|---|---|
| ค่าเข้า | ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท อัตราชาวต่างชาติถามที่ช่องขายบัตร |
| โทร | 032-391-397 |
| ในถ้ำ | ทางเดินและไฟหลายสี บางช่วงแคบ มีไกด์นักเรียนอาสานำเดินรับทิป |
| เวลาที่ใช้ | ราว 30 ถึง 60 นาทีในถ้ำ แล้วแต่ความเร็วเดินและการรอไกด์ |
| ข้างนอก | ช่องขายบัตร ร้านค้า ห้องน้ำ บ่อน้ำ และที่ร่มที่ลานจอด |
คำเตือนเรื่องสุขภาพ
เจ้าหน้าที่แนะนำว่าผู้ที่เป็นหอบหืดหรือโรคหัวใจไม่ควรเข้า เพราะอากาศในถ้ำอบอ้าวและหายใจลำบาก คนที่เมาง่ายหรือเดินไม่คล่องก็ควรคิดดี ๆ พกพัดลมมือถือไปช่วยได้ ดื่มน้ำก่อนเข้า ถ้ารู้สึกวิงเวียน ออกมาที่ปากถ้ำทันที
เคล็ดลับเรื่องไกด์อาสา
ไกด์ที่เป็นนักเรียนอาสาเล่าที่มาของหินงอกหินย้อยและพาไปจุดที่ถ่ายรูปสวย รับทิปตามสะดวก ไม่มีราคากำหนด ให้พอเหมาะ ถ้าไม่ต้องการไกด์ก็บอกตรง ๆ ได้ แต่ทางบางช่วงแคบ การมีคนนำช่วยให้เดินได้ปลอดภัยขึ้น

ในถ้ำมีอะไร
ถ้ำเขาบินลึกราว 300 เมตร กินพื้นที่ราว 5 ไร่ แบ่งเป็น 8 ห้อง แต่ละห้องมีหินงอกหินย้อยรูปทรงต่างกัน ชื่อถ้ำมาจากหินรูปคล้ายนกอินทรีที่กำลังบิน ในถ้ำมีบ่อน้ำแร่เล็ก ๆ ที่คนนับถือ ทางเดินติดไฟหลายสีตลอดแนว กรมป่าไม้เปิดให้คนเข้าชมตั้งแต่ปี 2523
ไปเวลาไหนดี
ไปตอนเช้าที่ถ้ำเพิ่งเปิด หรือบ่ายแก่ก่อนปิด เพราะอากาศในถ้ำร้อนกว่ามากเมื่อคนเยอะ วันธรรมดาคนน้อยกว่าวันหยุด ถ้าไปหน้าร้อนช่วงมีนาคมถึงเมษายนยิ่งต้องเตรียมน้ำและพักบ่อย ใส่รองเท้าที่เกาะพื้น และไม่แตะหินงอกหินย้อย

ใครเหมาะกับถ้ำเขาบิน
เหมาะกับคนที่อยากเห็นหินงอกหินย้อยเต็มตาในเวลาไม่ถึงชั่วโมง และทนอากาศร้อนอบอ้าวได้ ไม่เหมาะกับคนเป็นหอบหืด โรคหัวใจ หรือกลัวที่แคบ และไม่เหมาะกับเด็กเล็กที่ยังเดินเองบนทางลื่นไม่ได้ ถ้าเข้าไปแล้วรู้สึกไม่ไหว ให้เดินกลับออกมาที่ปากถ้ำ ไม่ต้องฝืนจนจบ
KKdayเหมารถส่วนตัวเที่ยวสวนผึ้ง 1 วัน จากกรุงเทพฯ (เลือกไกด์ได้)
ราคาเริ่มต้น ฿3,226 (ราคาเริ่มต้นต่อคัน เซดาน 1 วันราว 3,763 บาท MPV ราว 3,978 บาท ตรวจรายการรวมและไม่รวมในหน้าจองว่าค่าเข้าสถานที่รวมหรือไม่)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถเหมาส่วนตัววันเดียวจากกรุงเทพฯ ราว 10 ชั่วโมง เลือกแวะ 2 ถึง 4 จุด ตัวอย่างที่หน้าจองให้ไว้มีถ้ำเขาบินรวมอยู่ ตรวจว่าค่าเข้าสถานที่รวมในราคาหรือไม่
จองบน KKdayรูป ราคา และรีวิวจาก Klook
เหมารถพร้อมคนขับจากกรุงเทพฯ 1 ถึง 3 วัน ปรับโปรแกรมเองได้ ตัวอย่างเส้นทางมีถ้ำเขาบิน ตลาดน้ำดำเนินสะดวก ฟาร์มและคาเฟ่ในสวนผึ้ง เลือกจำนวนวันและรถ ดูราคาล่าสุดในหน้าจอง
จองบน Klookถ้ำจอมพล: ในมหาวิทยาลัย หินไหลและลิง
ถ้ำจอมพลอยู่อำเภอจอมบึง ในสวนรุกขชาติถ้ำจอมพล ทางเข้าอยู่ข้างมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ตามป้ายเข้าไป ห่างตัวเมืองราว 30 กม. และห่างถ้ำเขาบินราว 10 กม. ห้องในถ้ำกว้าง มีช่องเพดานเปิดให้แสงเข้า อากาศโปร่งกว่าถ้ำเขาบิน แต่ในถ้ำมีค้างคาวอาศัยอยู่ จึงมีกลิ่นมูลและความชื้น

| เวลา | ราว 09:00 ถึง 16:30 ทุกวัน ตรวจก่อนไป |
|---|---|
| ค่าเข้า | ผู้ใหญ่ 10 บาท เด็ก 5 บาท |
| ของเด่น | ม่านหินไหลผาวิจิตร พระนอน และห้องใหญ่ที่แสงลอดเข้าทางช่องเพดาน |
ผาวิจิตรเป็นม่านหินไหลที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ทรงเปรียบกับอินทรธนูของจอมพล จึงเป็นที่มาของชื่อถ้ำจอมพล ก่อนหน้านั้นเรียกถ้ำมุจลินท์ ที่ปากถ้ำมีตราอักษรพระปรมาภิไธยย่อ จปร. ร.ศ. 114 ซึ่งตรงกับ พ.ศ. 2438 ถ้ำนี้มีพระมหากษัตริย์เสด็จมาหลายพระองค์
ลิงป่าอยู่ตามถนนและบริเวณหน้าถ้ำจำนวนมาก ถือกระเป๋าและถุงให้แน่น ไม่ให้อาหาร ไม่ยื่นมือเข้าใกล้ ปิดกระจกรถ
แสงลงพระนอนกี่โมง
ห้องใหญ่ปลายถ้ำมีช่องเปิดบนเพดาน แสงแดดตกลงมาถึงพระนอนองค์ใหญ่ ซึ่งยาวราว 8 เมตร ชัดที่สุดราว 13:00 ถึง 14:30 ตอนเช้าห้องจะสลัวกว่า ถ้าอยากได้ภาพแสงลงพระ ให้ไปถึงราวบ่ายโมง ถ้าไปก่อนเที่ยงก็ยังเห็นห้องและหินงอก แต่ไม่เห็นลำแสงเต็มที่
ในถ้ำ
ถ้ำมีห้องและหินงอกที่ตั้งชื่อไว้หลายแห่ง เช่น ธารศิลา สร้อยระย้า แส้จามรี ท้องพระโรง เกศาสลวย และผาวิจิตร ห้องแรกมีค้างคาวเกาะอยู่เหนือหัวจำนวนมาก จึงมีกลิ่นและมีมูลบนพื้น ทางลงเป็นบันไดชัน ควรเกาะราวและใส่รองเท้าที่เกาะพื้น ผู้สูงอายุหรือคนเข่าไม่ดีควรเดินช้าและพักระหว่างทาง ถ้าจะเลือกถ้ำเดียวบนถนนไปจอมบึง ถ้ำนี้น่าเข้ากว่าถ้ำเขาบิน เพราะห้องกว้างและอากาศโปร่งกว่า
ลิงและค้างคาว
ลิงอยู่นอกถ้ำ ตามถนนและบริเวณหน้าถ้ำ ไม่เข้าไปข้างใน แต่ถ้าถือถุงอาหารตอนเดินเข้าออก ลิงก็เข้ามาแย่งได้ ส่วนค้างคาวในถ้ำเป็นฝูงที่นอนกลางวัน ไม่ต้องรบกวน ไม่ส่องไฟใส่ ไม่เปิดแฟลช
นอกจากถ้ำจอมพล: ที่ต่อได้แถวจอมบึง
จอมบึงมีถ้ำที่เดินเข้าเองง่าย ๆ อย่างถ้ำจอมพลเพียงแห่งเดียว ที่เหลือเป็นตลาดและจุดธรรมชาติที่ต่อได้ถ้ามีเวลา เวลาเปิดและค่าเข้าของที่ต่อไปนี้เปลี่ยนได้ ตรวจก่อนไป
- ตลาดควาย บ้านตลาดควาย: เปิดอาทิตย์ถึงพฤหัสบดีราว 08:30 ถึง 17:00 ศุกร์ เสาร์ และวันหยุดถึงราว 18:00 เหมาะกับคนอยากเห็นควายและวิถีคนเลี้ยงควาย
- แกรนด์แคนยอนราชบุรี: บ่อหินเก่าที่กลายเป็นสระน้ำสีเขียวล้อมผนังหิน คนไปถ่ายรูป ควรไปตอนแดดอ่อน
- งานของดีเมืองจอมบึง: งานประจำปีของอำเภอ ครั้งที่ 17 จัดวันที่ 19 ถึง 23 ธันวาคม 2563 เปิดงานด้วยพิธีบูชาที่ถ้ำจอมพล ปีอื่นมักอยู่ช่วงปลายปี ตรวจกำหนดก่อนไป
ที่เที่ยวธรรมชาติทางสวนผึ้งอยู่ที่หน้าสวนผึ้ง ถ้าพักในตัวเมืองแล้วออกมาจอมบึงตอนเช้า ดูที่พักที่หน้าที่พักในราชบุรี
อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน: ไม่มีถ้ำ แต่มีบ่อน้ำร้อน
อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจันอยู่ในจังหวัดราชบุรี ครอบคลุมพื้นที่อำเภอปากท่อ บ้านคา และบางส่วนของสวนผึ้ง เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งที่ 124 ประกาศเมื่อ 24 มกราคม 2555 อยู่ในกลุ่มป่าแก่งกระจานที่ได้เป็นมรดกโลกเมื่อปี 2564 ในอุทยานไม่มีถ้ำให้เดิน เหมาะกับคนที่อยากได้ธรรมชาติเงียบ ๆ และแช่น้ำร้อน
| ค่าเข้า | คนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติ 100 และ 50 บาท รถยนต์ 30 บาท ตรวจก่อนไป |
|---|---|
| เวลา | ราว 08:00 ถึง 18:00 ตรวจก่อนไป |
| บ่อน้ำร้อน | พุน้ำร้อนที่สำนักงานอุทยานฯ บ้านคา แช่เท้าฟรี สระรวมราว 20 บาท ห้องส่วนตัวราว 50 บาท ต่อรอบราว 40 นาที |
| น้ำตก | เส้นทางเดินป่าไปน้ำตกไทยประจันยาวราว 20 กม. มี 11 ชั้น ใช้เวลา 3 วัน 2 คืน ต้องไปกับเจ้าหน้าที่ ไม่ใช่ที่เที่ยววันเดียว |
| ที่พัก | มีลานกางเต็นท์และบ้านพักไม่กี่หลัง ตรวจกับอุทยานก่อนจอง |
สรุปคือ ถ้ามีเวลาวันเดียวและอยากเห็นถ้ำ ไม่ต้องมาอุทยานนี้ แต่ถ้าชอบแช่เท้าในน้ำร้อนกลางป่า บ่อน้ำร้อนบ้านคาเป็นจุดแวะที่ราคาถูกและไม่ต้องเดินไกล ส่วนน้ำพุร้อนที่สวนผึ้งดูหน้าสวนผึ้ง
ต่อถ้ำสามแห่งอย่างไรให้ไม่เสียเวลา
ถ้ำเขาบินและถ้ำจอมพลอยู่ทางไปจอมบึงทั้งคู่ ห่างกันราว 10 กม. ส่วนวัดเขาช่องพรานอยู่ฝั่งโพธารามทางเหนือ ระยะจากจอมบึงไปโพธารามผ่านตัวเมืองราว 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมง ตรวจแผนที่ตามจุดที่คุณอยู่ จึงอย่าเรียงเป็นเส้นตรงแล้วคิดว่าสบาย
แผน ก: โพธารามช่วงบ่าย แล้วค้างคาว
- บ่ายต้น ๆ ดูวัดขนอนหนังใหญ่และวัดคงคาราม (เส้นทางที่หน้าตัวเมืองและวัด)
- เย็นถึงวัดเขาช่องพรานราว 17:00 หาที่ยืนก่อนคนมา
- ค้างคาวเริ่มออกราว 17:30 ถึง 18:00 และทยอยบินราว 45 นาที แล้วค่อยกลับกรุงเทพฯ หรือเข้าตัวเมือง
แผน ข: ถ้ำทางไปจอมบึง
- ออกจากตัวเมืองแต่เช้า ถึงถ้ำเขาบินตอนเปิด ราว 08:00 ใช้เวลาราว 30 ถึง 60 นาที
- ขับต่อราว 10 กม. ไปถ้ำจอมพล ถ้าอยากได้แสงลงพระนอน ให้อยู่ในห้องใหญ่ราว 13:00 ถึง 14:30 จึงกินข้าวแถวนั้นก่อน ระวังลิงตามถนน
- กลับตัวเมือง ถ้าเป็นวันเสาร์หรืออาทิตย์ค่อยไปโพธารามต่อตอนเย็น
แผน ค: เขางูตอนบ่าย แล้วต่อค้างคาว
- ถึงอุทยานหินเขางูราว 15:30 เดินทะเลสาบและดูถ้ำฤๅษีราวชั่วโมงครึ่ง (รายละเอียดที่หน้าตัวเมืองและวัด)
- ออกจากเขางูราว 17:00 ขับราว 20 ถึง 30 นาทีไปวัดเขาช่องพราน
- ถึงก่อน 17:30 หาที่ยืนที่โล่งหน้าวัด ค้างคาวเริ่มบินราว 17:30 ถึง 18:00
- ค้างคาวเริ่มบางลงแล้วค่อยกลับตัวเมืองหรือกรุงเทพฯ
แผนนี้ไม่ต้องข้ามไปจอมบึงเลย เหมาะกับคนที่พักในตัวเมืองและอยากได้วันเดียวที่ไม่เร่ง
ถ้าอยากได้ทั้งสามแห่งในวันเดียว ทำได้แต่แน่น ให้ทำแผน ข ช่วงเช้า ตัดโพธารามเหลือแค่ค้างคาว และออกจากจอมบึงไม่เกินบ่ายสามโมง ถ้าไม่รีบ แยกเป็นสองวันดีกว่า

Centara Life Wisma Hotel Ratchaburi
ตัวเมืองราชบุรี
ที่พักในย่านกลางเมืองราชบุรี ใช้เป็นฐานก่อนออกไปถ้ำทางจอมบึงตอนเช้า หรือกลับมานอนหลังดูค้างคาวโดยไม่ต้องขับกลับกรุงเทพฯ ตอนค่ำ
ดูราคาและห้องว่างในหน้าจอง
ฤดูฝน เด็ก ผู้สูงอายุ และงบ: แต่ละที่เหมาะกับใคร
| ผู้ไป | ค้างคาว | ถ้ำเขาบิน | ถ้ำจอมพล |
|---|---|---|---|
| เด็กเล็ก | ได้ ถ้าจับมือแน่น | ระวังร้อนและทางลื่น | ได้ ระวังบันไดชัน |
| ผู้สูงอายุ | ได้ ดูจากถนน ไม่ขึ้นบันได | ถ้าไม่มีโรคหอบหรือหัวใจ | เดินช้า บันไดชัน |
| วันฝน | เสี่ยง ฝูงอาจออกช้า | เข้าได้ พื้นลื่นกว่า | เข้าได้ ระวังพื้นลื่น |
วันฝนตก
ถ้ำเขาบินและถ้ำจอมพลเป็นแผนสำรองวันฝนปรอยได้ เพราะอยู่ใต้หลังคาหิน แต่พื้นลื่นและชื้นกว่าปกติ ถ้าฝนหนักทั้งวัน ให้ย้ายไปวัดและพิพิธภัณฑ์ในเมือง ดูที่หน้าตัวเมืองและวัด ปลายเดือนกันยายนถึงต้นตุลาคม 2569 มีน้ำท่วมริมแม่น้ำแม่กลองหลายอำเภอ รวมโพธารามและเมืองราชบุรี ถ้าไปปลายฤดูฝน ตรวจเส้นทางก่อนออกเดินทาง
ค่าเข้าและงบ
| รายการ | ผู้ใหญ่ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ค้างคาว วัดเขาช่องพราน | ฟรี | จอดรถที่ลานวัด |
| ถ้ำเขาบิน | 20 บาท | เด็ก 10 บาท ทิปไกด์ตามสะดวก |
| ถ้ำจอมพล | 10 บาท | เด็ก 5 บาท |
| อุทยานไทยประจัน | 20 บาท | รถ 30 บาท ต่างชาติ 100 |
ค่าเข้าสามถ้ำรวมกันราว 30 บาทต่อผู้ใหญ่หนึ่งคน ที่เหลือคือน้ำมัน อาหาร และทิปไกด์ ตัวเลขทั้งจังหวัดและงบตามแบบการเที่ยวอยู่ที่หน้าเที่ยวราชบุรี
ไปด้วยรถส่วนตัว หรือไม่มีรถ
ถ้ำทั้งสามแห่งไม่มีรถสาธารณะที่สะดวก ขับรถเองเป็นวิธีง่ายที่สุด ถนนไปถ้ำเขาบินและจอมพลเป็นถนนหลวง ส่วนทางเข้าวัดเขาช่องพรานเป็นถนนเล็กในหมู่บ้าน ขับกลับตอนค่ำให้ระวังรถสวนและสัตว์เลี้ยง
ถ้าไม่มีรถ จ้างรถแท็กซี่เหมาในตัวเมือง ตกลงราคาและเวลารอไว้ก่อน หรือใช้รถเหมาจากกรุงเทพฯ ที่ปรับเส้นทางให้ผ่านถ้ำเขาบินได้ รถบางรุ่นขอแผนล่วงหน้า
KKdayเหมารถส่วนตัวเที่ยวสวนผึ้ง 1 วัน จากกรุงเทพฯ (เลือกไกด์ได้)
ราคาเริ่มต้น ฿3,226 (ราคาเริ่มต้นต่อคัน เซดาน 1 วันราว 3,763 บาท MPV ราว 3,978 บาท ตรวจรายการรวมและไม่รวมในหน้าจองว่าค่าเข้าสถานที่รวมหรือไม่)
ราคา ณ 6 พ.ย. 2569รถเหมาส่วนตัววันเดียวจากกรุงเทพฯ ราว 10 ชั่วโมง รับที่โรงแรมหรือสนามบิน เลือกแวะราว 2 ถึง 4 จุด เช่น ถ้ำเขาบิน บ่อคลึง ฟาร์มสวนผึ้ง หรือตลาดดำเนินสะดวก ตรวจรายการรวมและไม่รวมในหน้าจองว่าค่าเข้าสถานที่รวมหรือไม่
จองบน KKdayรูป ราคา และรีวิวจาก Klook
รถเช่าพร้อมคนขับจากกรุงเทพฯ ไปสวนผึ้ง เลือก 1, 2 หรือ 3 วัน รับที่โรงแรมในกรุงเทพฯ ราว 09:00 มีตัวอย่างโปรแกรมให้ปรับเอง แพ็กเกจ 2 วัน 1 คืนและ 3 วัน 2 คืนมีตัวเลือกที่พัก ยกเลิกฟรีก่อน 48 ชั่วโมง
ดูรถเช่าพร้อมคนขับไปสวนผึ้งใครควรข้ามถ้ำ
- ผู้เป็นหอบหืด โรคหัวใจ หรือหายใจลำบาก ข้ามถ้ำเขาบิน ไปค้างคาวและถ้ำจอมพลแทน
- ผู้ที่กลัวที่แคบหรือกลัวความมืด ถ้ำเขาบินบางช่วงแคบ
- ผู้ที่ไม่ชอบลิง ถ้ำจอมพลและเขาช่องพรานมีลิง
- คนที่เดินขั้นบันไดยาวไม่ได้ ข้ามเจดีย์บนยอดเขาช่องพราน ดูค้างคาวจากถนน
- คนที่หวังโชว์จัดฉาก ค้างคาวเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ ไม่มีรอบเวลาแน่นอน
ข้อผิดพลาดที่คนมักพลาด
- ถึงวัดเขาช่องพรานช้าเกินไป ช่วงหนาแน่นที่สุดคือ 15 ถึง 20 นาทีแรก ดูเวลาตะวันตกดินของเดือนที่ไปในตาราง
- ยืนบนผิวถนนเพื่อถ่ายรูป อันตรายและขวางรถ
- ถือขวดน้ำหรือขนมไว้ในมือแล้วโดนลิงแย่ง
- ไปในวันฝนตกหนักโดยไม่โทรเช็ก
- เข้าถ้ำเขาบินทั้งที่เป็นหอบหืด
- เรียงสามแห่งเป็นเส้นตรงแล้วเหลือเวลาไม่พอ จอมบึงกับโพธารามอยู่คนละฝั่ง
คำถามที่พบบ่อย
ค้างคาววัดเขาช่องพรานบินออกกี่โมง
เริ่มราว 17:30 ถึง 18:00 ขยับตามฤดูกาลและอากาศ ควรถึงราว 17:00 เพราะ 15 ถึง 20 นาทีแรกหนาแน่นที่สุด ทั้งฝูงใช้เวลาราว 45 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมง
ดูค้างคาววัดเขาช่องพรานเสียเงินไหม
ไม่เสียค่าเข้า จอดรถในที่จอดของวัด มีร้านอาหารเปิดบางวัน
ควรยืนตรงไหนเพื่อดูค้างคาว
ฝูงมักเลี้ยวซ้ายออกจากปากถ้ำแล้วบินข้ามถนนหน้าวัด ทิศเปลี่ยนได้ตามฤดูและลม จึงเห็นชัดที่ที่โล่งหรือไหล่ถนนหน้าวัด ไม่ใช่ลานวัด ห้ามยืนบนผิวจราจร
ฤดูฝนไปดูค้างคาวได้ไหม
ได้ แต่ฝนหนักช่วงพฤษภาคมถึงตุลาคมอาจทำให้ค้างคาวออกช้า น้อยลง หรือไม่ออก ดูพยากรณ์ฝนก่อนออกเดินทาง
ถ้ำเขาบินเปิดกี่โมงและค่าเข้าเท่าไร
ราว 08:00 ถึง 16:00 ทุกวัน ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ปิดราว 16:00 ตรวจก่อนไป โทร 032-391-397
ถ้ำเขาบินร้อนไหม ใครไม่ควรเข้า
ร้อนอบอ้าวเพราะเป็นถ้ำทึบ เจ้าหน้าที่แนะนำผู้เป็นหอบหืดหรือโรคหัวใจไม่ควรเข้า พกพัดลมมือถือไปและดื่มน้ำก่อนเข้า
ถ้ำจอมพลอยู่ที่ไหน และมีอะไรเด่น
อยู่ในสวนรุกขชาติข้างมหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง ห่างถ้ำเขาบินราว 10 กม. มีห้องกว้าง ช่องแสงจากเพดาน ม่านหินไหลผาวิจิตร พระนอน ค้างคาวที่เกาะอยู่ในถ้ำ และลิงป่านอกถ้ำ
ไปทั้งสามถ้ำในวันเดียวได้ไหม
ทำได้แต่แน่น ถ้ำเขาบินและจอมพลอยู่ทางไปจอมบึง ส่วนค้างคาวอยู่โพธาราม ใช้เวลาขับระหว่างฝั่งราว 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมง ตรวจแผนที่ ควรแยกสองวันถ้าไม่รีบ
ไม่มีรถไปถ้ำเขาบินอย่างไร
ไม่มีรถสาธารณะที่สะดวก จ้างแท็กซี่เหมาในตัวเมืองหรือใช้รถเหมาส่วนตัววันเดียวจากกรุงเทพฯ ตกลงราคาและเวลารอไว้ก่อน
ค้างคาวเขาช่องพรานเดือนไหนดูดีที่สุด
ค้างคาวบินทุกเย็นตลอดปี ไม่มีเดือนที่ปิดฤดู สิ่งที่ต่างกันคืออากาศและเวลาตะวันตกดิน พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ฟ้าโปร่งและเย็นกว่า ตะวันตกดินราว 17:50 ถึง 18:20 ไปถึง 17:00 ก็ทัน ส่วนพฤษภาคมถึงตุลาคมเสี่ยงฝน ดูตารางรายเดือนในหน้านี้
ขึ้นเจดีย์วัดเขาช่องพราน 499 ขั้นใช้เวลาเท่าไร
เผื่อเวลาขึ้นลงพร้อมชมวิวราว 2 ชั่วโมง ควรขึ้นก่อนค้างคาวออกและลงก่อนมืด ระหว่างทางมีลิง ถ้าเข่าไม่ดีหรือมีเวลาน้อย ดูค้างคาวจากที่โล่งหน้าวัดได้เต็มตาเหมือนกัน
ไปวัดเขาช่องพรานจากตัวเมืองราชบุรีหรือกรุงเทพฯ อย่างไร
จากตัวเมืองราว 17 กม. ขับราว 30 นาที จากโพธารามใช้ทางหลวง 3080 ข้ามสะพานแม่น้ำแม่กลอง ถึงสามแยกเลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวง 3089 วัดอยู่ทางขวา จากกรุงเทพฯ ใช้ถนนเพชรเกษมผ่านนครปฐมแล้วเลี้ยวขวาไปโพธาราม ดูเส้นทางเต็มที่หน้าเดินทางไปราชบุรี
วัดเขาช่องพรานมีที่จอดรถไหม
มีลานจอดรถใหญ่หน้าวัด ช่วงค้างคาวบินคนมาก ถ้าถึงก่อน 17:00 จอดง่ายกว่า อย่าจอดบังเลนถนนหรือเกะกะทางเข้าออกของวัด
ถ้ำจอมพลแสงส่องพระนอนกี่โมง
ช่องเพดานในห้องใหญ่ให้แสงลงพระนอนชัดที่สุดราว 13:00 ถึง 14:30 ถ้าไปเช้าห้องจะสลัวกว่า ถ้ำเปิดราว 09:00 ถึง 16:30 ค่าเข้าผู้ใหญ่ 10 บาท เด็ก 5 บาท
ถ้ำจอมพลมีลิงไหม
มี ลิงป่าอยู่นอกถ้ำ ตามถนนและหน้าถ้ำ ไม่เข้าไปข้างใน ถือกระเป๋าและถุงให้แน่น ไม่ให้อาหาร ในถ้ำมีค้างคาวเกาะอยู่เหนือหัว จึงมีกลิ่นมูล
อุทยานแห่งชาติไทยประจันอยู่จังหวัดอะไร ค่าเข้าเท่าไร มีถ้ำไหม
อยู่ในจังหวัดราชบุรี ครอบคลุมอำเภอปากท่อ บ้านคา และบางส่วนของสวนผึ้ง ค่าเข้าคนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติ 100 และ 50 บาท รถยนต์ 30 บาท ตรวจก่อนไป ในอุทยานไม่มีถ้ำ มีบ่อน้ำร้อนที่บ้านคา ส่วนน้ำตกเป็นเส้นทางเดินป่าหลายวันกับเจ้าหน้าที่
ถ้ำเขาบินพาเด็กหรือผู้สูงอายุเข้าได้ไหม
เด็กที่เดินเองได้และไม่กลัวที่แคบเข้าได้ ผู้สูงอายุเข้าได้ถ้าไม่มีโรคหอบหืดหรือโรคหัวใจและทนร้อนไหว ถ้ำทึบและอบอ้าว ถ้ารู้สึกไม่ไหวให้ออกมาที่ปากถ้ำทันที ถ้าไม่แน่ใจ เลือกดูค้างคาวจากถนนหรือไปถ้ำจอมพลที่อากาศโปร่งกว่า
ที่มาของข้อมูล
- วิกิพีเดียไทย: วัดเขาช่องพราน
- Thai Holiday Guide: ถ้ำค้างคาวและวัดเขาช่องพราน
- It's Better in Thailand: Ratchaburi bat cave flight
- KTC: Ratchaburi simple moments
- Wikivoyage: Ratchaburi
- Talontiew: ถ้ำค้างคาวเขาช่องพราน
- ผู้จัดการออนไลน์: ค้างคาวเขาช่องพราน
- Environment and Natural Resources Journal: ค้างคาวแม่ไก่ปากย่น
- Thailandee: Khao Bin Cave
- TrueID Travel: ถ้ำจอมพล
- Planet Skier: Caves in Ratchaburi
- Thai Holiday Guide: อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน
- Wikipedia: Chaloem Phrakiat Thai Prachan National Park
- กรุงเทพธุรกิจ: อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน
ดูต่อ
วางแผนเที่ยวราชบุรีสวนผึ้ง ถ้ำ ค้างคาว วัดและเมืองเก่า
ราชบุรี 2 วัน 1 คืนสวนผึ้งสุดสัปดาห์ จากกรุงเทพฯ
สวนผึ้ง ราชบุรีบ่อคลึง ฟาร์ม คาเฟ่ ไปยังไงไม่มีรถ
ตัวเมืองและวัดราชบุรีเขางู โอ่งมังกร วัดขนอน วัดคงคาราม
เดินทางไปราชบุรีรถตู้ รถไฟ ขับรถ ไปสวนผึ้ง ต่อไปกาญจนบุรี
ที่พักราชบุรีรีสอร์ตสวนผึ้งหรือโรงแรมในเมือง
ทัวร์และรถรับส่งราชบุรีทัวร์สวนผึ้ง ตั๋วนาสัตตา รถจากกรุงเทพฯ