ปราสาทสระกำแพงใหญ่ สระกำแพงน้อย ปรางค์กู่ ค่าเข้า เวลา

ศรีสะเกษมีปราสาทขอมที่เห็นได้โดยไม่ต้องไปชายแดนหลายแห่ง ใหญ่ที่สุดและมีคนไปมากที่สุดคือปราสาทสระกำแพงใหญ่ในอำเภออุทุมพรพิสัย ถัดมาคือปราสาทสระกำแพงน้อยที่ผูกกับน้ำศักดิ์สิทธิ์ ปราสาทบ้านปราสาทที่ห้วยทับทัน ปรางค์กู่ที่เป็นตราของจังหวัดมานานหลายสิบปี และปราสาทบ้านสมอที่เล็กแต่มีทับหลังสลักไม่เสร็จ หน้านี้รวมทั้งหมดไว้ในหน้าเดียวเพราะเกือบทุกแห่งเป็นปราสาทเดี่ยวในวัดหรือริมถนน เที่ยวได้ทีละไม่เกินชั่วโมง

เราไม่ได้ไปปราสาทเหล่านี้ ข้อมูลอ่านจากหน้าเว็บเมื่อ 19 ต.ค. 2569 สิ่งที่เป็นทางการจริงมีเพียงสองประกาศของสำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา เรื่องสระกำแพงใหญ่ ส่วนที่ตั้ง ผัง และอายุมาจากวิกิพีเดียไทยซึ่งไม่ใช่แหล่งทางการ ค่าเข้าและเวลาเปิดไม่มีแหล่งทางการเลย ผู้อ่านจึงควรโทรหาสำนักศิลปากรที่ 10 ก่อนไปไกล

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

ข่าวทางการล่าสุด สระกำแพงใหญ่

สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา ซึ่งกรมศิลปากรโพสต์บนเว็บไซต์ของสำนัก ออกสองข้อความที่เกี่ยวข้อง

คำชี้แจงอธิบายว่าสิ่งปลูกสร้างเป็นความคิดและการดำเนินการของวัดโดยไม่ได้ขออนุญาตอธิบดีกรมศิลปากรเป็นหนังสือ วัดอ้างว่าทำนอกเขตโบราณสถานที่ประกาศ ประมาณ 6 ไร่ 3 งาน นักท่องเที่ยวไม่ทราบแนวเขตจึงร้องเรียนอยู่เป็นประจำ และวัดอ้างว่ากรมศิลปากรไม่มีอำนาจสั่งรื้อในเขตวัด ประเด็นนี้เป็นเรื่องภูมิทัศน์ ไม่ใช่การปิดเข้าชม เราสรุปว่า ผู้ไปควรคาดว่าจะเห็นสิ่งติดตั้งสำหรับถ่ายภาพใกล้ปราสาท และไม่ควรสับสนว่าเป็นส่วนของโบราณสถานเดิม

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

อายุของสระกำแพงใหญ่

เราจึงไม่ยืนยันชื่อกษัตริย์ผู้สร้าง ให้ใช้ถ้อยคำว่า "ราวกลางถึงปลายพุทธศตวรรษที่ 16 ตามวิกิพีเดียไทยและคำบรรยายของจังหวัด" ซึ่งคู่มือรอบก่อนของเราเขียนว่า "ศตวรรษที่ 11 สมัยอุทัยทิตยวรมันที่ 2" ตามวิกิพีเดียอังกฤษ ข้อความหลังนี้ขัดกับวิกิพีเดียไทยที่ระบุว่าปี พ.ศ. 1585 ในจารึกไม่ใช่ปีสร้าง เราแก้ตาม ผู้อ่านที่เจอชื่ออุทัยทิตยวรมันที่ 2 ในแหล่งอื่นให้ถือเป็นข้อสันนิษฐาน คำว่า "บาปวน-บายน" ของ Kapook ขัดกันเอง เพราะบายนเป็นสมัยหลังบาปวนและตามวิกิท่องเที่ยวมาถึงศตวรรษที่ 13

เวลาเปิดและค่าเข้าของสระกำแพงใหญ่

ความแตกต่างคือเวลาปิด 16:30 กับ 18:00 ซึ่งต่างกัน 90 นาที เราแนะนำให้ถึงก่อน 15:30 เพื่อเผื่อกรณีใช้เวลาเก่า

ระยะทางไปสระกำแพงใหญ่

ตัวเลข 27 กม. เป็นระยะถนน ส่วน 21 กม. เป็นเส้นตรงจากพิกัดซึ่งวิกิพีเดียไทยปัดเป็น 15.100 N 104.133 E จึงใช้ได้เป็นค่าประมาณ

ตราประจำจังหวัด

สองข้อความขัดกัน เราแก้คู่มือรอบนี้ให้ตามหน้าปรางค์กู่ของวิกิพีเดียไทย แต่ยังไม่ได้อ่านประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับตรง ๆ ที่หน้านั้นอ้างอิงไว้

พิกัดของบ้านปราสาท

วิกิพีเดียไทยลงพิกัดปราสาทบ้านปราสาทที่ 15°11′ N 102°10′ E แต่จังหวัดศรีสะเกษอยู่ราว 104° E (Wikivoyage ลงเมืองศรีสะเกษที่ 104.33° E) ค่า 102° ดูผิดสำหรับห้วยทับทัน เราจึงไม่ใช้พิกัดนั้น ใช้เส้นทางตามข้อความของหน้าเดียวกันคือจากตัวเมืองศรีสะเกษตามทางหลวง 226 ราว 39 กม. ถึงอำเภอห้วยทับทัน แล้วเลี้ยวขวาตามทางหลวงชนบทอีกราว 8 กม.

ปราสาทแต่ละแห่ง

สระกำแพงใหญ่ ปราสาทศรีพฤทเธศวร

ตามวิกิพีเดียไทย ระเบียงคดสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง 49 ยาว 67 เมตรมีซุ้มประตูทั้งสี่ทิศ ล้อมกลุ่มปราสาทอิฐและบรรณาลัยรวม 6 หลัง ภาพถ่ายทางอากาศชี้ว่าเคยมีชุมชนรอบ ๆ หนาแน่น ทางตะวันออกเฉียงใต้ห่างราว 400 เมตรมีสระน้ำสี่เหลี่ยมใหญ่เรียกสระกำแพง ซึ่งสันนิษฐานว่าขุดเมื่อสร้างปราสาท ส่วนบารายทางตะวันออกห่างราว 500 เมตรตามหน้าเดียวกันปัจจุบันไม่เหลือสภาพแล้ว Palanla เล่าตรงกันว่าประธานเป็นปราสาทสามองค์บนฐานเดียว หันหน้าตะวันออก มีบรรณาลัยสองหลัง

สิ่งสำคัญที่ขุดพบเมื่อกรมศิลปากรขุดแต่งในปี พ.ศ. 2532 ตามวิกิพีเดียไทยคือประติมากรรมสำริดกะไหล่ทอง สูง 140 ซม. (รวมฐาน 180 ซม.) ศาสตราจารย์ ม.จ.สุภัทรดิศ ดิศกุล เห็นว่าเป็นนันทิเกศวร ศิลปะบาปวนตอนปลาย ปัจจุบันจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพิมาย ไม่ได้อยู่ที่ศรีสะเกษ ผู้ที่อยากเห็นของจริงต้องไปที่โคราช นอกจากนี้พบพระพุทธรูปนาคปรกสูง 1.33 ม. ซึ่งบอกว่าภายหลังเปลี่ยนเป็นศาสนสถานพุทธ

ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติตามราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 ตอน 0ง 8 มี.ค. 2478 พร้อมปราสาทอีกหลายแห่งในจังหวัดขุขันธ์เดิม และกำหนดเขต 6 ไร่ 3 งาน ตามราชกิจจานุเบกษาเล่ม 99 ตอนที่ 255 วันที่ 8 มี.ค. 2478 (วิกิพีเดียไทยอ้างกรมศิลปากร 2539)

สระกำแพงน้อย อโรคยศาลและน้ำศักดิ์สิทธิ์

ตามวิกิพีเดียไทย ปราสาทหินสระกำแพงน้อยอยู่ในวัดสระกำแพงน้อย ติดถนนอุทุมพรพิสัย-ศรีสะเกษ (ทางหลวง 226) ต.ขยุง สร้างราวพุทธศตวรรษที่ 18 ปรางค์เดี่ยวศิลาแลงย่อมุม สูงราว 11 ม. มีปราสาทประธาน วิหาร กำแพงแก้ว ซุ้มประตู และสระน้ำ เป็นอโรคยศาลหรือโรงพยาบาล หนึ่งใน 102 แห่งที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 โปรดให้สร้าง (ราว พ.ศ. 1724-1761) Wikivoyage เขียนตรงกันว่าสร้างเพิ่มแบบบายนในศตวรรษที่ 13 และมีโรงพยาบาลชื่ออโรคยาศาลา

สิ่งที่ทำให้แห่งนี้ต่างจากปราสาทอื่นคือสระอโนดาต วิกิพีเดียไทยเขียนว่า น้ำในสระถูกใช้ทำน้ำพระพุทธมนต์ศักดิ์สิทธิ์ในพิธีสำคัญของจังหวัด และน้ำจากที่นี่ถูกนำไปใช้ในพระราชพิธีสรงน้ำมูรธาภิเษกหลายครั้ง รวมถึงพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ. 2493 และ 2562 โดยมีพิธีพลีกรรมตักน้ำ 6 เม.ย. 2562 ซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน ข้อความนี้อ้างหนังสือพิมพ์และบทความของมติชน เราไม่ได้อ่านต้นทางเอง

สระกำแพงน้อยกับสระกำแพงใหญ่ห่างกันราว 13 กม. เส้นตรงตามที่เราคำนวณจากพิกัดวิกิพีเดียไทย (15.1465 N 104.2474 E กับ 15.100 N 104.133 E) ไม่ใช่ระยะถนน และสระกำแพงน้อยอยู่ริมทางหลวง 226 ซึ่งตามวิกิพีเดียไทยเป็นถนนอุทุมพรพิสัย-ศรีสะเกษ จึงเป็นจุดแวะระหว่างทางที่เหมาะ

บ้านปราสาท (ห้วยทับทัน)

ตามวิกิพีเดียไทย ปราสาทมีสามองค์บนฐานศิลาแลงเดียวกัน เรียงเหนือใต้ มีกำแพงล้อมพร้อมซุ้มประตู ปรางค์กลางใหญ่กว่าเล็กน้อยแต่หลังคาเตี้ยกว่า มีทับหลังรูปบุคคลเหนือหน้ากาล ลายสลักยังไม่เสร็จ ปรางค์ขนาบสองข้างถูกดัดแปลงโดยก่อทึบหมด ทับหลังรูปกวนเกษียรสมุทรตกอยู่หน้าประตูปรางค์ด้านใต้ ชาวบ้านเชื่อว่าบนบานแล้วสมหวัง จึงมีงานไหว้พระธาตุวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี

ปรางค์กู่

ตามวิกิพีเดียไทย ปรางค์กู่อยู่ ต.กู่ อ.ปรางค์กู่ ห่างศาลากลางจังหวัดราว 70 กม. ก่ออิฐแผ่นใหญ่เหมือนปราสาทศรีขรภูมิของสุรินทร์ มีสระใหญ่หน้าปราสาท เป็ดน้ำมาหากินมากช่วงแล้งตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ เป็นตราสัญลักษณ์ของจังหวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2512 ขึ้นทะเบียนโบราณสถานของชาติ พ.ศ. 2478 เส้นทางที่หน้าบอกคือทางหลวง 2167 ห่างตัวอำเภอปรางค์กู่ราว 10 กม. เราคำนวณจากพิกัดวิกิพีเดียไทยได้ราว 47 กม. เส้นตรงจากตัวเมือง ซึ่งไม่ขัดกับ 70 กม. ที่เป็นระยะถนน

บ้านสมอและปราสาทเล็กอื่น

ตามวิกิพีเดียไทย ปราสาทบ้านสมอหรือบ้านทามจานเป็นอโรคยศาล สร้างราวพุทธศตวรรษที่ 18 หลังสมัยชัยวรมันที่ 7 ปรางค์ประธานศิลาแลง มีทับหลังที่สลักไม่เสร็จที่ซุ้มประตูทิศใต้ มีบายรายด้านตะวันออก และตอนนั้นยังไม่ได้ประกอบกำแพงและเรือนยอด (ข้อมูล มิ.ย. 2553) Wikivoyage ระบุว่าอยู่หมู่ 2 บ้านทามจาน ต.สมอ แต่เรายังไม่ยืนยันอำเภอ

ตามคำขวัญอำเภอขุนหาญในวิกิพีเดียไทย อำเภอนั้นมีปราสาทบ้านอาราง ปราสาทภูฝ้าย และปราสาทตำหนักไทร ส่วน Wikivoyage เล่าปราสาทตำหนักไทรและตาเล็งเป็นปรางค์อิฐหรือหินเดี่ยว เป็นข้อมูลสั้นและเก่า เราไม่มีเวลาเปิดหรือค่าเข้าของที่เหล่านี้ ปราสาทโดนตวลในเขตอุทยานเขาพระวิหาร ดูผามออีแดงและเขาพระวิหาร สถานะล่าสุด

วางเส้นทางวันเดียว ปราสาทกลุ่มตะวันตกของตัวเมือง

เส้นทางข้างต้นเป็นข้อเสนอของเรา ไม่ใช่เส้นทางท่องเที่ยวทางการ และเราไม่ได้ตรวจเวลาขับจริง รวมระยะทางสะสมเกิน 100 กม. ขับรถส่วนตัวหรือเช่า ไม่พบรถประจำทางหรือทัวร์ที่ครอบคลุมทุกแห่ง วางเวลาให้ห้าแห่งใช้เวลาเต็มวัน ถ้าต้องการสั้นลงให้เลือกสระกำแพงน้อยกับสระกำแพงใหญ่ซึ่งอยู่ทางเดียวกัน ดูตัวอย่างแผนเต็มที่เดินทางไปศรีสะเกษและแผนเที่ยว

มารยาทและข้อควรระวัง

สระกำแพงใหญ่และสระกำแพงน้อยตั้งอยู่ในเขตวัด เป็นทั้งโบราณสถานและศาสนสถานที่ยังใช้งาน แต่งกายสุภาพ ไม่ปีนหรือนั่งบนฐานและทับหลัง ไม่แตะลายสลัก เพราะหินทรายเปราะ ที่สระอโนดาตของสระกำแพงน้อยมีความเชื่อเรื่องน้ำศักดิ์สิทธิ์ ให้ขออนุญาตก่อนตักน้ำ

ปราสาทกลางแจ้งส่วนใหญ่ไม่มีร่ม เราแนะนำน้ำดื่ม หมวก และรองเท้าที่ไม่ลื่น ซึ่งเป็นคำแนะนำทั่วไปของเรา ไม่ใช่ข้อมูลทางการ ปราสาทที่ไม่ได้อยู่ในรายชื่อท่องเที่ยวหลักอาจอยู่ลึกเข้าไปในถนนชนบทที่สัญญาณโทรศัพท์ไม่แน่นอน ให้ดาวน์โหลดแผนที่ไว้ก่อน

การไม่ซื้อทัวร์ และบริการจองที่ตรวจแล้ว

จากรายการที่ Codex ตรวจใน KKday เมื่อ 17 ต.ค. 2569 ไม่พบบัตรเข้าชมหรือทัวร์ที่ตรงกับปราสาทเหล่านี้ รายการ 20 รายการที่พบเป็นที่พัก ร้านอาหาร และบริการในจังหวัด เราไม่เสนอสินค้าที่ไม่ตรงกับหน้า ส่วนรถเช่าและรถเหมา เราไม่ได้ตรวจ 12Go ในรอบนี้เนื่องจากหน้าแสดงผลด้วย JavaScript

สิ่งที่ยังยืนยันไม่ได้

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.