เมืองเก่าแพร่ คุ้มเจ้าหลวง วงศ์บุรี วัดจอมสวรรค์ ค่าเข้า

ใจกลางแพร่คือตำบลในเวียง ซึ่งคุ้มเจ้านาย วัดเก่า และบ้านไม้สักที่ยังใช้งานอยู่รวมกันอยู่ในพื้นที่ที่เดินหรือปั่นจักรยานถึงกันได้ ต่างจากแพะเมืองผีและวัดพระธาตุช่อแฮที่ต้องนั่งรถออกนอกเมือง หน้านี้รวมสถานที่ที่แหล่งข้อมูลกล่าวถึงในเมืองเก่า ไล่ตั้งแต่คุ้มเจ้าหลวง คุ้มวงศ์บุรี คุ้มอื่น ๆ ไปจนถึงวัดหลวง วัดพระนอน วัดพงษ์สุนันท์ วัดพระบาทมิ่งเมือง และวัดจอมสวรรค์ พร้อมเวลาเปิดและค่าเข้าชมเท่าที่ตรวจได้

เราไม่ได้ไปที่นี่เอง ข้อมูลมาจากวิกิท่องเที่ยว วิกิพีเดียภาษาไทย บทความท่องเที่ยวของ KTC ซึ่งมีหลายฉบับ บทความของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ONEP) ไทยโพสต์ และเว็บท่องเที่ยวอื่น ที่เปิดอ่านเมื่อ 17 ตุลาคม 2569 เราเปิดหน้าทางการของสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดหรือกรมศิลปากรที่ระบุเวลาและค่าเข้าของที่นี่ไม่ได้ ตัวเลขทุกตัวจึงมีแหล่งและวันที่กำกับ และเมื่อแหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน เราวางไว้เทียบกัน ภาพรวมจังหวัดอยู่ที่คู่มือเที่ยวแพร่ พระธาตุช่อแฮและวัดนอกเมืองอยู่ในวัดพระธาตุช่อแฮและวัดรอบเมืองแพร่ ธรรมชาติอยู่ในแพะเมืองผีและอุทยานแห่งชาติของแพร่ ผ้าหม้อห้อมและตลาดอยู่ในหม้อห้อม เมืองลอง ตลาดและอาหารแพร่ การเดินทางอยู่ในเดินทางไปแพร่และเที่ยวในจังหวัด และที่พักดูที่ที่พักแพร่

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

ให้ถือเวลาที่สั้นที่สุดเป็นกรอบ เช่น คุ้มวงศ์บุรีควรไปก่อน 16.00 น. และกาดกองเก่าควรไปช่วง 16.00-20.00 น. จึงมีโอกาสทันมากที่สุด และถ้าไปวันอาทิตย์ให้โทรถามก่อนสำหรับคุ้มวงศ์บุรี เพราะแหล่งล่าสุดระบุว่าเปิดถึงวันเสาร์

ที่มาของบ้านไม้สักในแพร่

แพร่เติบโตมาจากไม้สัก วิกิพีเดียภาษาอังกฤษที่เราใช้ในคู่มือภาพรวมระบุว่าช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เมืองเป็นศูนย์กลางค้าไม้สักสำคัญ และมีบริษัทต่างชาติมาเปิดกิจการ เจ้าหลวงองค์สุดท้ายสิ้นอำนาจหลังเหตุปล้นเมืองแพร่ปี 2445 บทความของไทยโพสต์ (ธันวาคม 2563) เล่าว่าเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์ควบคุมความวุ่นวายไม่ได้จึงหนีไปหลวงพระบาง และถึงแก่กรรมที่แขวงสามเหนือในลาวเมื่อปี 2452 อาคารสวย ๆ ในเมืองเก่าส่วนใหญ่จึงมาจากช่วงเวลาไม้สักรุ่งเรืองและช่วงเปลี่ยนผ่านนี้ ไม่ใช่ราชสำนักล้านนายุคโบราณ

วัดและบ้านเรือนไม้บางแห่งตั้งอยู่ใกล้กันมากจนเที่ยวต่อเนื่องได้ในครึ่งวัน เรียงตามถนนที่แหล่งข้อมูลระบุ ได้แก่ คุ้มวงศ์บุรี วัดพงษ์สุนันท์ และกาดกองเก่าบนถนนคำลือ วัดพระบาทมิ่งเมืองบนถนนเจริญเมือง วัดหลวงที่ซอยศรีชุม 11 ใกล้วัดพระบาทมิ่งเมือง วัดพระนอนที่วิกิท่องเที่ยวระบุว่าอยู่ทางตะวันตกของวัดหลวงใกล้กำแพงเมืองเก่า และคุ้มเจ้าหลวงที่ซอยคุ้มเดิม ส่วนวัดจอมสวรรค์ห่างศาลากลางจังหวัดราว 1 กม. ตามวิกิพีเดียไทย อยู่นอกกลุ่มนี้เล็กน้อย

คุ้มเจ้าหลวง พิพิธภัณฑ์เมืองแพร่

คุ้มเจ้าหลวงเป็นอาคารที่เป็นเหมือนหน้าตาของเมืองเก่า ไทยโพสต์ (20 ธันวาคม 2563) ระบุว่าสร้างในช่วงต้นรัชกาลที่ 5 เป็นสถาปัตยกรรมผสมไทยกับยุโรปแบบที่เรียกว่าทรงขนมปังขิง สองชั้น ก่ออิฐถือปูน หลังเหตุการณ์ที่บทความเขียนเป็นปี 2442 ใช้เป็นที่พักของเจ้าเมือง (บทความเดียวกันเล่าเหตุปล้นเมืองเป็นปี 2445 ตัวเลขปีจึงไม่เรียงกันชัด) และได้รับรางวัลสถาปัตยกรรมประเภทอาคารสถาบันและสาธารณะปี 2540 วิกิท่องเที่ยวระบุว่าเป็นบ้านไม้สักที่พระมหากษัตริย์และพระราชินีเคยประทับเมื่อเสด็จแพร่ ไทยโพสต์ระบุว่าเป็นรัชกาลที่ 7 กับพระนางเจ้ารำไพพรรณี และรัชกาลที่ 9 กับสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์

ปัจจุบันเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์เมืองแพร่ ไทยโพสต์เล่าว่าจัดแสดงประวัติเจ้าหลวงเมืองแพร่ ข้าวของของเจ้าหลวงกับชายา และโบราณวัตถุที่พบในจังหวัด ข่าวสดหรรษา (ข่าวสด 18 สิงหาคม 2562) ระบุว่าของในอาคารมีเครื่องเรือน โต๊ะเสวย ถ้วยชาม เตียงนอน และเครื่องแต่งกายของเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์และแม่เจ้าบัวไหล ค่าเข้าชม วิกิท่องเที่ยวและไทยโพสต์ระบุว่าไม่เก็บ เวลาเปิด KTC (18 มีนาคม 2569) ระบุว่าทุกวัน 08.00-16.30 น.

ชั้นล่างของอาคารมีเรื่องที่ผู้เขียนไทยโพสต์ยกมาเทียบแหล่งข้อมูล คือบางแห่งว่าเป็นห้องขัง บางแห่งว่าเป็นห้องใต้ดินสำหรับเก็บเงินและเหรียญทองแดง และจดหมายถึงกระทรวงมหาดไทยปี 2444 บอกว่าเรือนจำเก่าคับแคบ เจ้าเมืองจ่าย 637 บาทสร้างใหม่ ผู้เขียนจึงคาดว่าห้องนั้นอาจใช้เก็บคนรับใช้ของเจ้าเมืองเอง เรื่องนี้เป็นข้อสันนิษฐานของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้ว

ที่อยู่ที่เขียนต่างกัน

วิกิท่องเที่ยวบอกว่าคุ้มเจ้าหลวงอยู่ถนนคุ้มเดิม ส่วน KTC (2569) บอกเลขที่ 4 ซอยคุ้มเดิม ตำบลในเวียง ใช้ชื่อคุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่หรือพิพิธภัณฑ์เมืองแพร่ในแผนที่ ทั้งสองชื่อชี้ถึงอาคารเดียวกันตามบทความ KTC และไทยโพสต์

คุ้มวงศ์บุรี เรือนไม้สีชมพู

คุ้มวงศ์บุรีคือบ้านไม้สักสองชั้นสีชมพูอ่อน ONEP (25 มิถุนายน 2563) ระบุว่าสร้างตามความคิดของแม่เจ้าบัวทา ชายาคนแรกของเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์ ให้เป็นของขวัญแต่งงานของเจ้าสุนันตา ธิดาเจ้าบุรีรัตน์ กับหลวงพงษ์พิบูลย์ ตัวบ้านผสมล้านนากับยุโรป ตกแต่งด้วยไม้ฉลุแบบขนมปังขิงที่นิยมในรัชกาลที่ 5 ที่หน้าจั่ว สันหลังคา ชายคา ช่องลม และกรอบประตูหน้าต่าง ใช้ไม้สักชั้นดีจากป่าห้วยขมิ้นของเจ้าบุรีรัตน์ ฐานเป็นไม้เนื้อแข็งท่อนใหญ่เรียงแล้วก่ออิฐถือปูน ต่อไม้ด้วยการเข้าลิ้นและเดือยไม้แทนตะปู หลังคาเดิมเป็นไม้แผ่น ภายหลังเปลี่ยนเป็นสังกะสีและกระเบื้อง

ONEP เล่าว่าด้านหลังมีเรือนใต้ถุนสูงขนาดใหญ่ซึ่งเป็นที่อยู่เดิมของแม่เจ้าบัวทา เชื่อมกับเรือนหน้าด้วยชานและมีเติ๋นไว้นั่งเล่นและกินข้าว ห้องที่กล่าวถึงมีห้องแม่เจ้าบัวทา ห้องรับแขก และห้องนอน ของในบ้านมีตู้ เตียง โต๊ะ เก้าอี้ โต๊ะเครื่องแป้ง เครื่องเงิน ตู้เซฟเหล็ก อาวุธเก่า พระพุทธรูปสมัยเชียงแสนและอู่ทอง และภาพถ่ายเก่า นอกจากนี้ยังมีเอกสารสัมปทานป่าไม้ ทะเบียนช้างและโค ใบแต่งตั้งสมัยรัชกาลที่ 5 และเอกสารซื้อขายทาส 49 ฉบับ ลงปี ร.ศ. 119 ถึง 124 (ค.ศ. 1900-1905) ซึ่งตามบทความดูได้แต่ห้ามถ่ายภาพ บ้านหลังนี้ได้รับรางวัลอนุรักษ์ดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามฯ ปี 2536

เวลาและค่าเข้าไม่ตรงกันตามตารางข้างบน ที่อยู่ตรงกันว่าถนนคำลือ ตำบลในเวียง ถ้าจะไปให้ตรงเวลาที่มีโอกาสเปิดมากที่สุด ให้มาช่วงสาย และอย่ามาปลายบ่ายวันอาทิตย์

วัดจอมสวรรค์ วัดพม่าไม้สัก

วัดจอมสวรรค์อยู่ตำบลทุ่งกวาว ห่างศาลากลางจังหวัดราว 1 กม. ตามวิกิพีเดียไทย อาคารหลักสร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง สถาปัตยกรรมแบบไทใหญ่ หลังคาซ้อนชั้นประดับไม้ฉลุและสีทอง ภายในมีพระพุทธรูปและภาพจิตรกรรมผสมศิลปะพม่ากับท้องถิ่น ผู้สร้างคือช่างพม่าและชาวไทใหญ่ที่เข้ามาช่วงการค้าไม้สักรุ่งเรือง ตามวิกิพีเดียไทยมีนายจองนั่นตาเป็นผู้สร้างเพิ่มเติมและสร้างเจดีย์แบบพม่า ปีที่สร้างขัดกันในหน้าเดียวกันดังตาราง วัดขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งชาติปี 2533 และเปิด 08.00-16.30 น. ทุกวันตามทั้งวิกิพีเดียไทยและ Traveloka

Traveloka ใช้ชื่อวัดจอมสวรรค์ว่า Wat Chom Sawan (Wat Jong Nuea) และระบุว่ามีพระพุทธรูปไม้ไผ่ หลวงพ่อสัน และคัมภีร์งาช้าง วิกิท่องเที่ยวระบุสิ่งเดียวกันว่ามีพระหินอ่อน พระไม้ไผ่ลงรัก พระงาช้าง และแผ่นคัมภีร์งาช้าง ในรายการ Wongnai วัดนี้ได้คะแนน 4.5 จาก 15 รีวิว ซึ่งเป็นรีวิวไม่มากเมื่อเทียบกับวัดพระธาตุช่อแฮที่มี 61 รีวิว แต่เป็นหนึ่งในจุดที่คะแนนสูงของรายการ

วัดสระบ่อแก้วเป็นอีกวัดทรงพม่าในรายการวิกิท่องเที่ยว ระบุว่ามีพระพุทธรูปและโครงสร้างแบบพม่า และเป็นที่พำนักของพระสงฆ์พม่าที่มาเรียนในไทย ยังไม่มีเวลาเปิดหรือค่าเข้าจากแหล่งที่เปิดได้

วัดหลวง วัดพระนอน วัดพงษ์สุนันท์ และวัดพระบาทมิ่งเมือง

วัดหลวง วิกิพีเดียไทยระบุว่าเป็นวัดราษฎร์ ตำบลในเวียง สร้างปี 1373 โดยพญาพลพร้อมการสร้างเมืองแพร่ เพื่อประดิษฐานพระเจ้าแสนหลวง พระพุทธรูปคู่เมือง วิหารหลวงพลนครมีศิลปะผสมล้านนากับสุโขทัย พระธาตุหลวงไชยช้างค้ำเป็นเจดีย์ทรงแปดเหลี่ยม ฐานมีประติมากรรมรูปช้างครึ่งตัวสลับซุ้มพระพุทธรูป ฐานบัวถลาซ้อนหกชั้น หน้าวิกิระบุว่าสภาพทรุดโทรม ปูนกะเทาะ และซุ้มโขงพังบางส่วน แต่ไม่ลงปีของคำบรรยายนั้น ซุ้มโขงเดิมเป็นประตูสำหรับเจ้าเมืองและตอนนี้ตั้งรูปปั้นเจ้าเมืองแพร่ ในบริเวณวัดมีอาคารพิพิธภัณฑ์เมืองแพร่ KTC (ม.ค. 2568) ระบุวัดอยู่ซอยศรีชุม 11 ใกล้วัดพระบาทมิ่งเมือง วิกิท่องเที่ยวบรรยายว่ามีเจดีย์ทรงเชียงแสนที่มีพระธาตุจากพม่า พิพิธภัณฑ์พระพุทธรูปอายุราว 500 ปี และสิ่งก่อสร้างไม้ล้านนาโบราณ

วัดพระนอน วิกิพีเดียไทยเล่าว่าตามตำนานสร้างโดยเจ้าพระยาชัยชนะสงครามกับพระนางอู่ทองศรีพิมพา แต่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดปี 1320 และวัดเคยถูกทิ้งร้างจนมีมะม่วงใหญ่ปกคลุมพระนอนจึงเรียกว่าวัดม่วงคำ ก่อนจะค้นพบแผ่นทองจารึกที่บอกว่าเป็นวัดพระนอนเดิม พระนอนปางสีหไสยาสน์เป็นปูนปั้นลงรักปิดทองทั้งองค์ ยาว 5 เมตรตามหน้านั้น แต่วิกิท่องเที่ยวบอก 9 เมตร อุโบสถสร้างแบบเชียงแสน ไม่มีหน้าต่าง ผนังเป็นช่องแสง มีลายอยุธยาตอนปลายและภาพรามเกียรติ์ วิหารมีชายคาไม้ฉลุและหน้าจั่วไม้แกะรูปพญานาค เจดีย์หลังอุโบสถทรงระฆังคว่ำแปดเหลี่ยมมีพระพุทธรูปสี่ด้าน

วัดพงษ์สุนันท์ KTC (ม.ค. 2568) ระบุว่าอยู่คำลือ ตำบลในเวียง มีซุ้มประตูสีทองทรงเจดีย์ อุโบสถสีขาวกับเจดีย์ 108 ยอด และพระนอนสีทององค์ใหญ่กลางแจ้งริมกำแพง วัดบูรณะปี 2477 และตั้งชื่อใหม่เป็นเกียรติแก่ผู้บูรณะ ใกล้กับคุ้มวงศ์บุรีและกาดกองเก่า KTC อีกบทความหนึ่ง (36 ที่เที่ยวแพร่) บรรยายว่ามีพระนอนสีทอง ซุ้มประตูมงคล วิหารแก้ว และพระเจ้าทันใจ

วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร KTC (18 มีนาคม 2569) ระบุว่าอยู่ถนนเจริญเมือง ใจกลางเมือง เปิด 08.00-17.00 น. ทุกวัน ประดิษฐานพระพุทธโกศัยศิริชัยมหาศากยมุนีซึ่งคนท้องถิ่นนับถือเป็นพระคู่เมือง วิกิพีเดียไทยระบุว่าเดิมเป็นสองวัดคือวัดพระบาทของอุปราชกับวัดมิ่งเมืองของเจ้าเมืองแพร่ ถูกรวมกันหลังระบบเจ้าผู้ครองนครถูกยกเลิกและเสื่อมโทรมลง และวัดได้เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีเมื่อปี 2498 ซึ่งหน้านั้นเรียกว่าพระอารามหลวงแห่งแรกของแพร่ แต่หน้านั้นมีป้ายเตือนว่าขาดแหล่งอ้างอิง จึงใช้เป็นข้อมูลรองเท่านั้น

คุ้มและบ้านอื่น ๆ ในเมืองเก่า

รายการสถานที่ท่องเที่ยวในวิกิพีเดียไทยหมวดคุ้มเจ้านายและโบราณสถานมีหลายชื่อที่ไม่มีหน้าแยก ได้แก่ คุ้มวิชัยราชา คุ้มเจ้าหนานไชยวงศ์ คุ้มขัติยะวรา คุ้มวงศ์พระถาง บ้านประทับใจ และกำแพงเมืองแพร่ ในนี้ KTC (22 มกราคม 2568) ให้ข้อมูลเพิ่มสองแห่งคือ คุ้มวิชัยราชา ถนนวิชัยราชา เป็นเรือนไม้ล้านนาอายุกว่า 100 ปีของเจ้านครแพร่องค์สุดท้าย และพิพิธภัณฑ์บ้านเทพ ของสะสมของครอบครัว เช่น เฟอร์นิเจอร์ฝังมุก เครื่องลายคราม และประตูไม้สักสูง 6 เมตร KTC (ม.ค. 2568) ไม่ลงเวลาเปิดและค่าเข้าสองแห่งนี้ ส่วนวิกิท่องเที่ยวใส่คุ้มวิชัยราชาที่ถนนวิชัยราชาและบอกว่ากำแพงเมืองเก่าเหลือน้อยแต่ยังเห็นตามคูเมือง

ชื่อที่วิกิพีเดียไทยรวมเป็นหมวดเดียวกัน เช่น คุ้มเจ้าหนานไชยวงศ์ คุ้มขัติยะวรา คุ้มวงศ์พระถาง และบ้านประทับใจ เราไม่พบเวลาเปิดหรือค่าเข้าในแหล่งใดที่เปิดอ่านได้ จึงเขียนไว้แค่ชื่อ ถ้าเจอป้ายบ้านเก่าเหล่านี้ระหว่างเดิน ให้ถือว่าเป็นของแถมที่ชมจากภายนอก ไม่ใช่จุดหมายหลักที่ควรวางแผนรอบเวลาเปิด

กาดกองเก่าและตลาดเย็นวันเสาร์

ตลาดเย็นที่นักท่องเที่ยวพูดถึงมากคือกาดกองเก่า ถนนคนเดินเปิดเฉพาะวันเสาร์ ตั้งอยู่ถนนคำลือใกล้คุ้มวงศ์บุรีตาม Traveloka และอยู่ติดกับกาดพระนอนซึ่งเดินถึงกันได้ตาม Lemon8 ขายอาหารท้องถิ่น ของฝาก เสื้อผ้า และงานทำมือ Lemon8 เอ่ยถึงร้านกาแฟสไตล์ต่าง ๆ ในย่านนั้น KTC (ม.ค. 2568) ว่ามีร้านค้าชาวพื้นเมือง อาหาร เสื้อผ้า กาแฟ และกิจกรรมชุมชน ส่วนเวลาไม่ตรงกันตามตารางข้างบน ในรายการ Wongnai กาดกองเก่าได้ 4.1 จาก 9 รีวิว

เราไม่พบตารางจัดงานปี 2569 ที่เปิดอ่านได้ แหล่งข้อมูลทั้งหมดเขียนเป็นเวลาทั่วไป จึงไม่ควรวางแผนทั้งทริปรอบตลาดนี้ ให้ถือเป็นกิจกรรมเย็นวันเสาร์ที่เสริมการเดินเมืองเก่า และโทรถามโรงแรมว่าวันที่จะไปมีจัดหรือไม่ ซึ่งหน้าที่พักแพร่ มีโรงแรมในย่านเมืองเก่าให้เลือก

เดินเที่ยวอย่างไรให้ได้ครบ

เส้นทางด้านล่างเรียงจากข้อมูลที่แหล่งระบุเท่านั้น เราไม่ได้จับเวลาเดินจริง

คนที่ไปคนเดียวหรือไม่มีรถควรพักในเมืองเก่า เพราะเดินถึงกันได้ ส่วนที่อยู่นอกเมืองอย่างวัดพระธาตุช่อแฮ ดูที่วัดพระธาตุช่อแฮและวัดรอบเมืองแพร่ และวิธีไปดูที่เดินทางไปแพร่และเที่ยวในจังหวัด

ข้อควรรู้ก่อนไป

• การแต่งกาย วัดควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่และเข่า ตามคำแนะนำที่ Thai Holiday Guide ให้ไว้สำหรับวัดพระธาตุช่อแฮ ใช้หลักเดียวกันกับวัดอื่นในเมือง ส่วนวัดเปิดทุกวันตามแหล่งข้อมูล
• ถ่ายภาพในคุ้ม ONEP ระบุว่าห้ามถ่ายภาพบางส่วนในคุ้มวงศ์บุรี ส่วนคุ้มเจ้าหลวงเรายังไม่พบกฎถ่ายภาพ ให้ถามเจ้าหน้าที่
• ความร้อนและฝน ฝนหนักสุดเดือนสิงหาคมและกันยายน ส่วนเมษายนร้อนที่สุดตามค่าปกติในคู่มือภาพรวม อาคารไม้เก่าส่วนใหญ่ชมได้เป็นช่วงสั้น จึงเลือกช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ได้
• ราคาและเวลา ทุกอย่างในหน้านี้ตรวจจากเว็บและบทความเมื่อ 17 ตุลาคม 2569 และไม่มีหน้าทางการยืนยัน ควรโทรสอบถามก่อนไป โดยเฉพาะคุ้มวงศ์บุรี

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.