โฆษณา: บางลิงก์จองและซื้อตั๋วในเว็บนี้เป็นลิงก์พันธมิตร (affiliate) อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันโดยคุณไม่เสียเพิ่ม ส่วนปุ่มอื่นเป็นลิงก์ธรรมดาที่เราไม่ได้ค่าตอบแทน รายละเอียด
วัฒนธรรมวางแผน

อุทยานประวัติศาสตร์อยุธยา ค่าเข้า เวลาเปิด ตั๋วรวมวัด

ค่าเข้าและเวลาเปิดวัดในอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ตั๋วรวม วัดมหาธาตุ ราชบูรณะ พระศรีสรรเพชญ์ ไชยวัฒนาราม ตารางที่แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน

อัปเดต 2026-10-17 · 15 นาทีอ่าน · โดยทีมบรรณาธิการ AsiaRoamer

ภาพประกอบ อยุธยา: อุทยานประวัติศาสตร์อยุธยา ค่าเข้า เวลาเปิด ตั๋วรวมวัด
ภาพ: Jatoo, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเป็นแหล่งที่คนไทยไปกันบ่อย แต่ตัวเลขค่าเข้าและเวลาเปิดที่เห็นตามเว็บต่างกันมาก คนหนึ่งบอกว่าต่างชาติจ่าย 50 บาท อีกคนบอก 80 บาท ตั๋วรวมก็มีทั้ง 220 และ 300 บาท เวลาปิดก็มีทั้ง 16.30 น. 17.00 น. 18.00 น. และ 18.30 น. หน้านี้รวบรวมค่าเข้า เวลาเปิด และเรื่องราวของวัดหลักแต่ละแห่งในอุทยาน แล้ววางแหล่งข้อมูลที่ขัดกันไว้เทียบข้างกัน ให้คุณตัดสินใจเองว่าจะเตรียมเงินสดและเวลาไว้เท่าไร

เราไม่ได้ไปเดินที่นี่เอง ข้อมูลมาจากหน้าบริการของกรมศิลปากร เว็บข้อมูลประวัติศาสตร์อยุธยา เว็บท่องเที่ยวไทยหลายแห่ง และข่าวที่ระบุไว้ท้ายหน้า ตรวจเมื่อ 17 ตุลาคม 2569 ค่าเข้าสำหรับคนไทยตรงกันทุกแหล่ง ส่วนค่าเข้าชาวต่างชาติและเวลาเปิดให้ถือป้ายหน้าตั๋วของแต่ละวัดเป็นหลัก

เศียรพระพุทธรูปที่ถูกรากต้นโพธิ์โอบรอบ วัดมหาธาตุ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Jatoo, CC BY-SA 4.0)
เศียรพระพุทธรูปที่ถูกรากต้นโพธิ์โอบรอบ วัดมหาธาตุ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Jatoo, CC BY-SA 4.0) ภาพ: Jatoo, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

เรื่องที่พบสถานะ
ค่าเข้าวัดหลัก คนไทย10 บาทต่อวัด ตั๋วรวม 40 บาทตรงกัน หน้าบริการกรมศิลปากร AHR Thai Holiday Guide และ ayutthayatour
ค่าเข้าวัดหลัก ต่างชาติ50 บาท ตั๋วรวม 220 บาท (กรมศิลปากร QR) หรือ 80 บาท ตั๋วรวม 300 บาท (AHR Thai Holiday Guide ayutthayatour)ไม่ตรงกัน ยังไม่ยืนยันอัตราปัจจุบัน
วัดที่อยู่ในตั๋วรวมหก: พระศรีสรรเพชญ์ พระราม มหาธาตุ ราชบูรณะ ไชยวัฒนาราม มเหยงคณ์ (กรมศิลปากร QR และ Thai Holiday Guide) หรือเจ็ด โดยเพิ่มวัดกุฎีดาว (AHR ayutthayatour)ไม่ตรงกัน
อายุตั๋วรวม30 วัน ชำระเงินสด ซื้อได้ที่ป้อมของทั้งหกวัดแหล่งเดียว (Thai Holiday Guide) ยังไม่ยืนยัน
เวลาเปิด08.00-18.00 (ayutthayatour TrueID 2561) 08.30-17.00 (Thai Holiday Guide พระศรีสรรเพชญ์) 08.30-16.30 (TrueID 2569 วัดมหาธาตุ)ไม่ตรงกัน กรมศิลปากรไม่ลงเวลา
เข้าฟรีทั้งไทยและเทศศุกร์ 27 มีนาคม 2569 วันครบรอบ 115 ปีกรมศิลปากร เจ็ดแห่งตรวจแล้ว (ข่าวของอุทยานผ่าน TrueID) เป็นวันเดียว ไม่ใช่นโยบายถาวร
เบอร์โทรอุทยาน0 3524 2525ตรวจแล้ว หน้ากรมศิลปากรของอุทยาน
ที่ตั้งสำนักงาน196 หมู่ 4 ถนนคลองท่อ ตำบลประตูชัย อำเภอพระนครศรีอยุธยาตรวจแล้ว หน้ากรมศิลปากรของอุทยาน
ไฟส่องโบราณสถานเปิดชมตอนค่ำประจำสัปดาห์ในปี 2569ไม่พบประกาศ พบเฉพาะงานเทศกาลวันที่ 13-22 กุมภาพันธ์ 2569ยังไม่ยืนยัน
ทางขึ้นกรุวัดราชบูรณะในปัจจุบันไม่พบประกาศปิดหรือเปิดยังไม่ยืนยัน ถามที่ป้อมก่อนซื้อตั๋ว
สถานะน้ำท่วมช่วงปลายปี 2569ไม่พบข่าวยังไม่ยืนยัน ดูหัวข้อความปลอดภัย
ข้อควรระวัง

ถ้าพาเพื่อนต่างชาติมา อย่าตั้งงบตามตัวเลขเดียว ให้เตรียมตามอัตราที่สูงกว่าไว้ก่อน (80 บาทต่อวัดหรือ 300 บาทสำหรับตั๋วรวม) แล้วถ้าป้ายหน้าวัดเก็บน้อยกว่าก็ได้เงินทอน

ภาพรวมอุทยานและวัดที่เก็บตั๋ว

อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาอยู่ในความดูแลของกรมศิลปากร ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในปี 2534 ตามที่ Wikipedia และเว็บ AHR ลง (AHR ลงวันที่ 13 ธันวาคม 2534) พื้นที่หลักอยู่บนเกาะเมืองที่แม่น้ำสามสายล้อมรอบ ส่วนวัดอย่างไชยวัฒนาราม วัดใหญ่ชัยมงคล และวัดพนัญเชิงอยู่นอกเกาะ ข่าวใน Daily News ฉบับ 18 กรกฎาคม 2569 เขียนว่าเขตอุทยานทั้งหมดราว 4,810 ไร่ และพื้นที่ 1,810 ไร่ในนั้นคือส่วนที่ขึ้นทะเบียนกับยูเนสโก

AHR นับโบราณสถานในเขตอุทยานที่กรมศิลปากรบูรณะไว้ราว 43-45 แห่ง แต่คนส่วนใหญ่เจอป้อมจำหน่ายตั๋วเพียงหกแห่งหรือเจ็ดแห่ง วัดอื่น ๆ เช่น วัดโลกยสุธาราม และวิหารพระมงคลบพิตร AHR ไม่ได้ลงว่าเก็บค่าเข้าในรายการเดียวกัน (วิหารพระมงคลบพิตรลงว่าเข้าได้ฟรี) ส่วนวัดที่ยังมีพระจำพรรษา เช่น วัดใหญ่ชัยมงคล วัดพนัญเชิง และวัดธรรมิกราช AHR ลงว่าบางแห่งอาจเก็บค่าเข้าจากต่างชาติ แต่ไม่ลงตัวเลข

สองชุดตัวเลขที่ขัดกัน

หน้าบริการกรมศิลปากรบนระบบ QR Code ระบุตรง ๆ ว่าคนไทย 10 บาทและตั๋วรวม 40 บาท ต่างชาติ 50 บาทและตั๋วรวม 220 บาท และนับหกวัดที่เก็บตั๋ว แต่หน้านี้ไม่ลงวันที่แก้ไข ส่วนหน้าตารางของ AHR ลงชุดที่สอง คือคนไทย 10 บาท (ตั๋วรวมเจ็ดวัด 40 บาท) ต่างชาติ 80 บาท (ตั๋วรวมเจ็ดวัด 300 บาท) Thai Holiday Guide เขียนไปทางเดียวกับ AHR และบอกว่าตามตารางของกรมศิลปากรที่ใช้ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2568 แต่เราไม่พบประกาศฉบับนั้นให้เปิดอ่านเอง ayutthayatour.com ซึ่งเป็นคู่มืออิสระที่ไม่เกี่ยวกับหน่วยราชการก็ลง 80 บาทและ 300 บาท

แหล่งคนไทยต่างชาติตั๋วรวมวันที่ของข้อมูล
กรมศิลปากร QR Code10 / ตั๋วรวม 4050220 (หกวัด)ไม่ลงวันที่
AHR10 / ตั๋วรวม 4080300 (เจ็ดวัด รวมกุฎีดาว)ไม่ลงวันที่ มีปีลิขสิทธิ์ 2009-2026
Thai Holiday Guide10 / ตั๋วรวม 4080300 (หกวัด ใช้ได้ 30 วัน)ลงปรับปรุง ก.ค. 2569
ayutthayatour.comไม่ลง80300 (เจ็ดโบราณสถาน)ไม่ลงวันที่
TrueID (ลง 3 มี.ค. 2561)1050ไม่ลงเก่า ปี 2561

ข้อสังเกตของเรา ตัวเลข 50 บาทตรงกับข้อมูลเก่าปี 2561 ซึ่งทำให้ชุด 50/220 น่าจะเป็นอัตราเดิม ส่วนชุด 80/300 มาจากเว็บที่ลงปี 2569 แต่ไม่มีประกาศทางการให้ยืนยัน ยังเลือกข้างไม่ได้ เราจึงยังไม่ยืนยันอัตราต่างชาติของปี 2569 ถ้าคุณไปในฐานะคนไทยไม่ต้องกังวล เพราะทุกแหล่งตรงกันที่ 10 บาทต่อวัด

คำนวณให้ดูว่าตั๋วรวมคุ้มไหม

กรณีซื้อแยกตามอัตราต่อวัดตั๋วรวมประหยัด
คนไทย เที่ยวหกวัด6 x 10 = 60 บาท40 บาท20 บาท
คนไทย เที่ยวสามวัด3 x 10 = 30 บาท40 บาทไม่คุ้ม ซื้อแยกถูกกว่า
ต่างชาติ ชุด 50/220 หกวัด6 x 50 = 300 บาท220 บาท80 บาท
ต่างชาติ ชุด 80/300 หกวัด6 x 80 = 480 บาท300 บาท180 บาท
ต่างชาติ ชุด 80/300 สี่วัด4 x 80 = 320 บาท300 บาท20 บาท
ต่างชาติ ชุด 80/300 สามวัด3 x 80 = 240 บาท300 บาทไม่คุ้ม ซื้อแยกถูกกว่า

ตัวเลขข้างบนคำนวณเองจากอัตราที่แต่ละแหล่งเขียน ไม่ใช่ราคาที่ป้อมประกาศ Thai Holiday Guide แนะนำให้ซื้อตั๋วรวมที่ป้อมวัดพระศรีสรรเพชญ์แทนการจ่าย 80 บาทต่อวัด แต่เป็นคำแนะนำของเว็บนั้นแหล่งเดียว

เคล็ดลับ

ถ้าจะเที่ยวไม่เกินสามวัด ให้ซื้อตั๋วแยกที่วัดแรกก่อน แล้วค่อยถามเจ้าหน้าที่ว่าซื้อตั๋วรวมต่อได้ไหม ถ้าไปถึงวัดที่สี่ค่อยตัดสินใจ ทั้งนี้ยังไม่ทราบว่าป้อมอนุญาตให้ซื้อตั๋วรวมหลังซื้อตั๋วแยกแล้วหรือเปล่า

วันที่เข้าฟรี

ตามที่ TrueID รายงานข่าวของอุทยานเอง วันศุกร์ที่ 27 มีนาคม 2569 เปิดให้เข้าโบราณสถานเจ็ดแห่งโดยไม่เก็บค่าธรรมเนียมทั้งคนไทยและต่างชาติ เนื่องในวันครบรอบ 115 ปีกรมศิลปากร ได้แก่ วัดพระศรีสรรเพชญ์และพระราชวังโบราณ วัดพระราม วัดมหาธาตุ วัดราชบูรณะ วัดไชยวัฒนาราม วัดมเหยงคณ์ และวัดกุฎีดาว ข่าวไม่ได้ลงเวลาเปิดและให้ไปดูเฟซบุ๊กของอุทยาน นี่เป็นกิจกรรมวันเดียว ไม่พบประกาศวันเข้าฟรีประจำปีอื่นที่เราเปิดอ่านได้ ปีหน้าให้ดูประกาศใกล้วันที่ 27 มีนาคมอีกครั้ง

เวลาเปิด ตารางที่ไม่ตรงกัน

หน้าบริการของกรมศิลปากรที่เราเปิดไม่ลงเวลาเปิด เราจึงเทียบตัวเลขจากเว็บท่องเที่ยวหลายแห่งไว้ข้างกัน

วัดThai Holiday Guide (ก.ค. 2569)TrueID 25 ที่เที่ยว (12 มิ.ย. 2569)Shopee Blog (4 มิ.ย. 2567)ayutthayatour (ไม่ลงวันที่)
วัดมหาธาตุประมาณ 08.00-18.0008.30-16.30ไม่ลงถึง 18.30
วัดราชบูรณะไม่ลง08.00-18.0008.00-16.30ไม่ลง
วัดพระศรีสรรเพชญ์08.30-17.0008.00-18.0008.30-16.30ไม่ลง
วัดพระรามไม่ลง08.30-16.3008.00-17.00ไม่ลง
วัดไชยวัฒนาราม08.00-17.0008.30-16.3008.00-18.30ตามเวลาทั่วไป
วัดมเหยงคณ์ไม่ลง09.00-21.0009.00-21.00ไม่ลง
ทั้งอุทยานไม่ลงไม่ลงไม่ลง08.00-18.00

อ่านตารางนี้แล้วเห็นว่าไม่มีเวลาไหนตรงกันครบ ช่วงที่ซ้อนกันทุกแหล่งสำหรับวัดหลักห้าแห่งคือ 08.30 ถึง 16.30 น. ถ้าอยากเข้าชมให้ชัวร์ ให้ถึงวัดก่อน 16.00 น. และถ้าอยากชมช่วงแสงเย็นที่ไชยวัฒนาราม ให้ถามเจ้าหน้าที่ที่ป้อมว่าวันนั้นปิดกี่โมง ตัวเลข 09.00-21.00 ของวัดมเหยงคณ์สองแหล่งตรงกัน แต่ที่นั่นเป็นวัดที่ยังมีพระ ไม่ใช่เวลาเก็บตั๋วของกรมศิลปากรแน่ชัด

หมายเหตุ

เว็บ ayutthayatour.com เขียนว่าวัดริมแม่น้ำอย่างไชยวัฒนารามอาจปิดชั่วคราวเมื่อน้ำท่วม โดยเฉพาะเดือนตุลาคม ส่วนเรื่องน้ำท่วมสำหรับช่วงที่คุณไปให้ดูหัวข้อความปลอดภัยด้านล่าง

ตอนค่ำและงานแสงสีเสียง

เราไม่พบประกาศที่บอกว่าในปี 2569 วัดในอุทยานเปิดไฟส่องโบราณสถานให้เข้าชมตอนค่ำเป็นประจำทุกสัปดาห์ สิ่งที่พบมีสองเรื่อง

  • งานยอยศยิ่งฟ้าอยุธยามรดกโลก 13-22 กุมภาพันธ์ 2569 ที่วัดมหาธาตุ ตาม TrueID มีการแสดงแสงสีเสียงที่ผู้แสดงกว่า 300 คน บัตร 500 บาท (มีระบบแปลภาษา) และ 200 บาท ราคาคนอยุธยาและนักเรียนนักศึกษามีส่วนลดเฉพาะวันจันทร์ถึงพฤหัสบดี ขายบัตรตั้งแต่ 17.00 น. ผ่านเว็บ ticket.eventpass.co และที่วัดมหาธาตุ งานนี้จบไปแล้ว
  • ข่าวปี 2561 จาก Southeast Asian Archaeology อ้างข่าว Bangkok Post ลง 25 มีนาคม 2561 ว่าอุทยานขยายเวลาเปิดวัดไชยวัฒนารามให้ชมตอนกลางคืนจนถึง 30 เมษายนของปีนั้น แต่เป็นข่าวเก่า ไม่ใช่ข้อมูลปี 2569

ถ้าอยากดูวัดตอนเย็น วิธีที่ปลอดภัยคือไปช่วงบ่ายแก่ ตามเวลาที่ป้ายหน้าวัดบอก อย่าวางแผนทั้งวันไว้กับไฟส่องตอนค่ำจนกว่าจะเห็นประกาศล่าสุดของอุทยาน

วัดที่ควรไป ทีละแห่ง

วัดมหาธาตุ

AHR เล่าว่าพงศาวดารหลวงประเสริฐลงปีสร้างเป็น พ.ศ. 1917 (ค.ศ. 1374) ในรัชสมัยสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 ส่วนพงศาวดารฉบับหลังให้เครดิตสมเด็จพระรามเมศวร และมีผู้เขียนอีกคนในอดีตให้เครดิตสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 เป็นผู้สร้าง นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่เชื่อว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 เริ่มสร้างและสมเด็จพระรามเมศวรสร้างต่อจนเสร็จ ปรางค์ประธานเคยพังลงหลายครั้ง AHR ลงว่าพระปรางค์ถูกซ่อมและยกสูงราว 44 เมตรในปี 1633 สมัยพระเจ้าปราสาททอง และพังลงอีกในวันที่ 25 พฤษภาคม 1904 ก่อนจะเหลือเพียงซากหลังจากนั้น

ปี 1956 กรมศิลปากรขุดพบกรุใต้ปรางค์ลึกราว 17 เมตร พบผอบพระบรมสารีริกธาตุหลายชั้นและสิงโตทองคำ ของเหล่านี้ปัจจุบันจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเจ้าสามพระยา ดูพิพิธภัณฑ์อยุธยา

เศียรพระพุทธรูปหินทรายในรากต้นโพธิ์เป็นภาพที่คนจำอยุธยาได้ที่สุด AHR ลงว่าเรื่องที่มาของเศียรมีหลายแบบ แหล่งหนึ่งเล่าว่าคนงานวางเศียรไว้ใต้ต้นไม้ระหว่างงานบูรณะราว 2511-2513 และกล่าวว่าบริเวณนี้ถือเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ มีเจ้าหน้าที่เฝ้าตลอด ให้นั่งหรือย่อตัวให้ศีรษะต่ำกว่าพระพักตร์เวลาถ่ายรูป (Thai Holiday Guide ก็ให้คำแนะนำเดียวกัน)

เรื่องที่พบแหล่งและสถานะ
ปีสร้าง1374 (พ.ศ. 1917) ตามหลวงประเสริฐ หรือหลัง 1384 ตามฉบับหลังAHR ไม่ตรงกันระหว่างพงศาวดาร
เศียรพระในรากไม้ที่มาหลายแบบ แหล่งหนึ่งว่าคนงานวางไว้ราว 2511-2513AHR ยังไม่ยืนยัน
ตั๋วอยู่ในตั๋วรวมของกรมศิลปากรกรมศิลปากร QR
ที่ตั้งหัวมุมถนนชีกุนกับถนนนเรศวร ตรงข้ามวัดราชบูรณะAHR
เจดีย์ทรงระฆังสามองค์ที่วัดพระศรีสรรเพชญ์ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0)
เจดีย์ทรงระฆังสามองค์ที่วัดพระศรีสรรเพชญ์ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0) ภาพ: Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0 / Wikimedia Commons

วัดราชบูรณะ

วัดอยู่ตรงข้ามวัดมหาธาตุ AHR ว่าตามพงศาวดารหลวงประเสริฐ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 โปรดให้สร้างปี 1424 บริเวณที่ถวายพระเพลิงเจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยา พี่ชายสองพระองค์ที่สิ้นพระชนม์จากการชนช้างแย่งราชสมบัติ ปรางค์ประธานสูงใหญ่ มีเจดีย์เล็กสี่มุมและลายปูนปั้นครุฑยุดนาค ตามคำบรรยายของ Wikipedia

เรื่องที่คนเล่าต่อกันคือการลักลอบขุดกรุ AHR ลงว่าปี 1957 หลังพบของทองที่วัดมหาธาตุ คนร้ายขุดถึงห้องกรุบนของวัดราชบูรณะเมื่อ 23 กันยายน 2500 และขโมยเครื่องทอง จนคนเมาคนหนึ่งแจ้งตำรวจและได้ของคืนบางส่วน ทองส่วนใหญ่ขายไปและไม่ได้คืน กรมศิลปากรสร้างบันไดลงกรุเมื่อปี 2501 กรุมีสองชั้น ห้องบนกว้างราวสามเมตร ผนังมีภาพจิตรกรรมเก่า ห้องล่างเล็กมากเข้าได้ทีละคน AHR เตือนว่าถ้ากลัวที่แคบไม่ควรลง

ข้อสำคัญที่ต้องรู้ก่อนไป ข่าวเรื่องอาคารเครื่องทองของพิพิธภัณฑ์เจ้าสามพระยา (ลง 4 มกราคม 2566) เล่าว่ามีการทำภาพจำลองจิตรกรรมในกรุที่ห้องจัดแสดง เพราะ "ต้นฉบับอาจต้องปิดไม่ให้เข้าชม" เนื่องจากเสื่อมสภาพ เราไม่พบประกาศว่าตอนนี้เปิดหรือปิดกรุ ยังไม่ยืนยัน ให้ถามที่ป้อมวัดราชบูรณะก่อนซื้อตั๋ว

พระปรางค์ประธานวัดราชบูรณะ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0)
พระปรางค์ประธานวัดราชบูรณะ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0) ภาพ: Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0 / Wikimedia Commons

วัดพระศรีสรรเพชญ์

วัดนี้อยู่ในเขตพระราชวังหลวงเดิม Wikipedia ลงว่าพระรามาธิบดีที่ 1 ทรงสร้างพระราชวังเสร็จปี 1351 ก่อนพระบรมไตรโลกนาถเปลี่ยนพื้นที่เป็นวัดหลวงในปี 1448 เจดีย์ทรงระฆังสามองค์เป็นภาพแทนอยุธยาที่คนจำ AHR ลงว่าสององค์แรกสร้างปี 1492 สมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ส่วนองค์ที่สามสร้างช่วง 1529-1533 ในรัชสมัยสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 เพื่อบรรจุพระอัฐิ Wikipedia เองก็เขียนไม่ชัดว่าองค์ไหนบรรจุพระอัฐิของใคร จึงไม่ขอสรุป Thai Holiday Guide เขียนว่าวัดนี้ไม่มีพระจำพรรษา ใช้เป็นวัดส่วนพระองค์ของราชวงศ์

วัดได้ชื่อจากพระศรีสรรเพชญดาญาณ พระพุทธรูปยืนสัมฤทธิ์สูงราว 16 เมตรหุ้มทองคำ ตามที่ Wikipedia และ AHR ลง ทองถูกเผาหลอมเมื่อพม่าตีกรุงเมื่อปี 2310 รัชกาลที่ 1 ทรงอัญเชิญแกนสัมฤทธิ์ไปกรุงเทพฯ ปัจจุบันอยู่ในเจดีย์ที่วัดโพธิ์ ตาม Thai Holiday Guide และ AHR กรมศิลปากรบูรณะเจดีย์ปี 2499 (Wikipedia)

ข้างวัดมีวิหารพระมงคลบพิตร ตามคำบรรยายภาพบน Commons เป็นอาคารที่ตั้งติดกับวัดพระศรีสรรเพชญ์ AHR ลงว่าเข้าชมฟรี ไม่อยู่ในตั๋ว

วิหารพระมงคลบพิตร ที่ตั้งติดกับวัดพระศรีสรรเพชญ์ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0)
วิหารพระมงคลบพิตร ที่ตั้งติดกับวัดพระศรีสรรเพชญ์ ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0) ภาพ: Supanut Arunoprayote, CC BY 4.0 / Wikimedia Commons

วัดพระราม

AHR เล่าว่าวัดสร้างบนที่ถวายพระเพลิงสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 และปีสร้างยังไม่แน่ มีทั้ง 1369 ตามหลวงประเสริฐ และ 1434 ตามฉบับหลัง นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าสมเด็จพระรามเมศวรสั่งสร้างปี 1369 และมีการบูรณะใหญ่ปี 1741 รัชสมัยพระเจ้าบรมโกศ วัดตั้งอยู่ริมบึงพระราม ใกล้พระราชวังหลวง ผังเป็นปรางค์ประธานรายล้อมด้วยปรางค์มุมสี่องค์ ตามแนวคิดเขมร Wikipedia ลงว่าวัดหันหน้าไปทางทิศตะวันออก อยู่ในตั๋วรวมหกวัดของกรมศิลปากร

วัดไชยวัฒนาราม

วัดนอกเกาะริมแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งตะวันตก AHR และ Wikipedia ตรงกันว่าพระเจ้าปราสาททองสร้างปี 1630 ปรางค์ประธานสูงราว 35 เมตร มีปรางค์เล็กสี่องค์ เมรุทิศและเมรุรายแปดองค์ เชื่อมกันด้วยระเบียง กรมศิลปากรเริ่มบูรณะปี 2530 และเปิดให้เข้าชมปี 2535 วัดถูกน้ำท่วมสูงราว 2 เมตรในปี 2554 Wikipedia ว่าการบูรณะซ่อมงบ 200 ล้านบาท ส่วน AHR เล่าอีกมุมว่าโครงการของสหรัฐฯ ผ่านกองทุนวัฒนธรรมของเอกอัครราชทูตและ WMF เริ่มปี 2555 และประกาศปิดโครงการเมื่อ พฤศจิกายน 2567 ตรงกับข่าวของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติลง 24 พฤศจิกายน 2567 ที่บอกว่ากองทุนโบราณสถานโลก (WMF) จะบูรณะเมรุทิศหนึ่งองค์ที่เหลือ กรมศิลปากรจะบูรณะอีกสามองค์ คาดว่าใช้เวลาราวสามปี และผลสำรวจโครงสร้างว่าปรางค์ประธานยังมั่นคง

ผลคือเราคาดว่าตอนนี้อาจมีงานซ่อมบางจุดของวัดอยู่ ยังไม่พบข้อมูลว่ากั้นพื้นที่ตรงไหน ให้ถามเจ้าหน้าที่

Thai Holiday Guide บอกว่าวัดอยู่ฝั่งตะวันตกนอกเมืองเก่า ไปได้ด้วยจักรยาน ตุ๊กตุ๊กหรือเรือข้ามฟาก และเขียนว่าปรางค์ประธานเดินขึ้นได้ ทางชันและไม่มีร่ม แต่เป็นแหล่งเดียวและเรายังไม่ยืนยันว่าตอนนี้เปิดให้ขึ้นหรือไม่ ให้ทำตามป้ายและเจ้าหน้าที่ ถ้าขึ้นได้ให้ใส่รองเท้ากันลื่น

ปรางค์ประธานและปรางค์รายวัดไชยวัฒนาราม ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0)
ปรางค์ประธานและปรางค์รายวัดไชยวัฒนาราม ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0) ภาพ: Vyacheslav Argenberg, CC BY 4.0 / Wikimedia Commons
วัดไชยวัฒนารามเมื่อมองช่วงพระอาทิตย์ตก ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Justin Vidamo, CC BY 2.0)
วัดไชยวัฒนารามเมื่อมองช่วงพระอาทิตย์ตก ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Justin Vidamo, CC BY 2.0) ภาพ: Justin Vidamo, CC BY 2.0 / Wikimedia Commons

วัดโลกยสุธาราม

พระนอนกลางแจ้งอยู่ในเกาะเมืองฝั่งตะวันตก Wikipedia ลงขนาดพระพุทธรูปว่ายาว 37 เมตร สูง 8 เมตร (ไม่ใช้คำว่าพระนอนโดยตรง) AHR ลงรายชื่อวัดนี้ในรายการโบราณสถานที่บูรณะ หน้าอุทยานของกรมศิลปากรเองมีประกาศจัดซื้อจัดจ้างในปี 2567 ลงเรื่องบูรณะพระนอนวัดโลกยสุธาราม จึงน่าจะมีงานซ่อมได้ ไม่พบข้อมูลว่าตอนนี้กั้นพื้นที่ใดบ้าง ค่าเข้าไม่อยู่ในรายการวัดที่เก็บตั๋วของกรมศิลปากร และเราไม่พบแหล่งที่ลงค่าเข้าวัดนี้ จึงยังไม่ยืนยัน

พระพุทธรูปปางไสยาสน์ที่วัดโลกยสุธาราม ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Preecha.MJ, CC BY-SA 4.0)
พระพุทธรูปปางไสยาสน์ที่วัดโลกยสุธาราม ภาพถ่ายจาก Wikimedia Commons (Preecha.MJ, CC BY-SA 4.0) ภาพ: Preecha.MJ, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

วัดมเหยงคณ์และวัดกุฎีดาว

กรมศิลปากรนับวัดมเหยงคณ์อยู่ในหกวัดที่เก็บตั๋ว วัดกุฎีดาวอยู่ในรายการเจ็ดวัดของ AHR ตอนนี้เรายังไม่มีประวัติของสองวัดนี้จากแหล่งที่เปิดอ่านได้เพียงพอ จึงไม่เขียนรายละเอียด ใช้ตั๋วรวมที่ซื้อไว้เข้าที่นี่ได้ถ้าวัดที่เหลือที่ตั้งใจไปมีไม่พอ

วัดใหญ่ชัยมงคล วัดพนัญเชิง และวัดหน้าพระเมรุ

สามวัดนี้เป็นวัดที่ยังมีพระสงฆ์ ค่าเข้าไม่ได้เป็นตั๋วของอุทยาน AHR ลงว่าวัดพนัญเชิง วัดหน้าพระเมรุ วัดใหญ่ชัยมงคลและวัดธรรมิกราชอาจเก็บค่าเข้าจากต่างชาติ แต่ไม่ลงตัวเลข

  • วัดใหญ่ชัยมงคล AHR ลงว่าเจดีย์ใหญ่ที่สมเด็จพระนเรศวรโปรดฯ ให้ซ่อมและขยายในปี 1592 เกี่ยวข้องกับยุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชา แต่พงศาวดารไม่ได้ลงว่าสร้างตอนนั้น ความสูงเจดีย์ในหน้าเดียวกันลงสองตัวเลขที่ไม่ตรงกัน (ราว 12 เมตรจากฐาน และราว 60 เมตรโดยรวม) จึงไม่ขอเขียนตัวเลขความสูง Thai Holiday Guide ลงค่าเข้า 20 บาทสำหรับต่างชาติ และฟรีสำหรับคนไทย ชำระที่ป้อมเล็ก ๆ ตรงทางเข้า (แหล่งเดียว ยังไม่ยืนยัน) เวลาเปิด 08.00-17.00 ตรงกับ TrueID ปี 2569 ที่ลง 08.00-17.00
  • วัดพนัญเชิง Wikipedia ลงว่าสร้างปี 1324 ก่อนตั้งกรุงศรีอยุธยาราว 27 ปี ตามหลวงประเสริฐ พระพุทธรูปหลวงพ่อโตสูงราว 19 เมตร ชาวไทยเชื้อสายจีนเรียกซำปอกง เราได้ข้อมูลเวลาเปิด 08.00-17.00 และค่าเข้า 20 บาทจากหน้า Wikipedia ซึ่งมีป้ายเตือนว่าอาจมีข้อความที่ยังไม่ยืนยัน ตัวเลขนี้จึงอยู่ในระดับยังไม่ยืนยัน TrueID ปี 2569 ลงวัดพนัญเชิงเวลา 08.00-17.00 ตรงกับตัวเลขของ Wikipedia
  • วัดหน้าพระเมรุ Commons ลงว่าวัดนี้น่าจะสร้างราวศตวรรษที่ 18 มีพระพุทธรูปศิลปะทวารวดีที่คำบรรยายเรียกว่านั่งแบบ European style อยู่ในห้องพระขนาดเล็ก เราไม่พบหน้าทางการที่ลงเวลาและค่าเข้า ยังไม่ยืนยัน

แผนเที่ยววัดในอุทยาน

ตารางต่อไปนี้เป็นตัวอย่างการจัดเส้นทาง ไม่ใช่ตารางของอุทยาน ใช้ได้กับอัตราตั๋วทั้งสองชุด เพราะใช้ตั๋วรวม

แผนลำดับหมายเหตุ
ครึ่งวันเช้ามหาธาตุ ราชบูรณะ พระศรีสรรเพชญ์ พระมงคลบพิตรวัดสองแห่งแรกอยู่ตรงข้ามกัน เดินถึง
หนึ่งวันครึ่งวันเช้า แล้วพักกลางวัน วัดพระราม วัดโลกยสุธาราม ไชยวัฒนารามตอนบ่ายแก่ไชยวัฒนารามอยู่นอกเกาะ ต้องนั่งเรือข้ามฟากหรือรถ
สองวันวันแรกวัดบนเกาะ วันที่สองไชยวัฒนาราม วัดใหญ่ชัยมงคล วัดพนัญเชิงวันที่สองต้องใช้รถ ตุ๊กตุ๊กหรือจักรยานข้ามแม่น้ำ
ถ้ามาด้วยรถไฟถึงสถานี ข้ามแม่น้ำด้วยเรือ แล้วเช่าจักรยานหรือตุ๊กตุ๊กดูไปอยุธยาจากกรุงเทพ

เส้นทางหนึ่งวันแบบละเอียดอยู่ที่เที่ยวอยุธยาวันเดียวจากกรุงเทพ หน้านี้เน้นเรื่องค่าเข้าและเวลา

งบประมาณ

รายการที่พบแหล่งและสถานะ
ค่าเข้าวัดหลัก คนไทย หกวัด40 บาท (ตั๋วรวม)ตรงกันทุกแหล่ง
ค่าเข้าวัดหลัก ต่างชาติ หกวัด220 หรือ 300 บาท (ตั๋วรวม)ไม่ตรงกัน ดูตารางข้างบน
เรือข้ามฟากจากสถานีรถไฟ10 บาทayutthayatour แหล่งเดียว ไม่ลงวันที่
เช่าจักรยาน40-60 บาทต่อวันayutthayatour แหล่งเดียว ไม่ลงวันที่
ตุ๊กตุ๊กเหมาต่อชั่วโมง200-300 บาท (ayutthayatour)ดูตารางตุ๊กตุ๊กด้านล่าง
ห้องน้ำสาธารณะ10-20 บาทayutthayatour
งบประมาณ

คนไทยหนึ่งคน เที่ยวหกวัดด้วยตั๋วรวมและจักรยาน ตัวเลขของ ayutthayatour รวมกับตั๋วรวมของกรมศิลปากรได้ราว 40 + 10 + 40 ถึง 60 = 90-110 บาท ยังไม่รวมค่าอาหารและค่าเดินทางมาอยุธยา ตัวเลขนี้เป็นการประมาณจากแหล่งที่ไม่ใช่ทางการ

ตุ๊กตุ๊ก ราคาที่เจอ

แหล่งราคาวันที่
ayutthayatour.com200-300 บาทต่อชั่วโมงไม่ลงวันที่
ข่าวสด 27 ก.พ. 2567เหมา 4 ชั่วโมง 1,200 บาท (ผู้โดยสารสองคนจ่ายคนละ 600) ผู้ขับบอกว่าเป็นราคาตามที่จังหวัดตกลงปี 2559ก.พ. 2567

ทั้งสองตัวเลขไม่ตรงกันตรง ๆ ถ้าคิดเป็นต่อชั่วโมง 1,200 หาร 4 เท่ากับ 300 บาทต่อชั่วโมง อยู่ปลายบนของช่วง ayutthayatour ข่าวสดบอกว่าเจ้าหน้าที่ขนส่งจังหวัดสั่งให้ย้ายป้ายราคาไปติดด้านนอกให้เห็นชัด และตักเตือนผู้ขับที่กดดันให้ซื้อทัวร์ ราคาปัจจุบันไม่ลงวันที่ เราจึงไม่ใช้เป็นราคากลาง

การแต่งกายและมารยาท

  • Thai Holiday Guide บอกว่าที่โบราณสถานไม่มีกฎการแต่งกายทางการ แต่ให้ปิดไหล่และเข่า วัดที่ยังมีพระควรเข้มกว่า
  • ห้ามปีนโบราณสถานและห้ามนั่งบนพระพุทธรูปหรือฐานเจดีย์ เศียรพระที่วัดมหาธาตุมีเจ้าหน้าที่เฝ้า ให้นั่งหรือย่อให้ศีรษะต่ำกว่าพระ
  • ใส่รองเท้าที่ถอดง่ายและกันลื่น พื้นอิฐร้อนจัดช่วงเที่ยง Thai Holiday Guide เตือนเรื่องไม่มีร่มบนฐานเจดีย์พระศรีสรรเพชญ์
  • การบินโดรนมีกฎควบคุม ตรวจกฎก่อนใช้ใกล้โบราณสถาน (ดูรายละเอียดทั่วไปที่เที่ยวอยุธยาวันเดียว)
ข้อควรระวัง

ตุ๊กตุ๊กที่หน้าสถานีบางคันขายแพ็กเกจที่พาแวะนอกเส้นทาง ตกลงชื่อวัด เวลา และราคารวมให้ชัดก่อนขึ้นรถ และถ้าคุณจะไปไชยวัฒนารามตอนเย็น ให้นัดเวลากลับที่ชัดเจนด้วย

ความปลอดภัยและน้ำท่วม

เบอร์ฉุกเฉิน 191 ตำรวจ 1669 การแพทย์ฉุกเฉิน 1155 ตำรวจท่องเที่ยว ความร้อนเป็นเรื่องหลัก ถือน้ำ สวมหมวกและครีมกันแดด เที่ยงควรพักในร่ม

เรื่องน้ำท่วม ปลายฝนเป็นช่วงที่ต้องเช็กข่าว ayutthayatour เขียนว่าวัดริมแม่น้ำอาจปิดชั่วคราวเมื่อน้ำท่วม โดยเฉพาะเดือนตุลาคม ผลค้นหาที่เราเห็นแค่หัวข้อ (ไม่ได้เปิดอ่านเต็ม จึงไม่ถือเป็นแหล่งอ้างอิง) พูดถึงน้ำท่วมโบราณสถานในอยุธยาเมื่อตุลาคม 2565 เราไม่พบข่าวปี 2569 เกี่ยวกับระดับน้ำหรือการปิด ก่อนวางแผนช่วงปลายฝนให้ดูประกาศล่าสุดของอุทยานหรือโทร 0 3524 2525

ที่พักและทริปต่อเนื่อง

ภาพรวมจังหวัดอยู่ที่เที่ยวอยุธยา ที่พักอยู่ที่ที่พักอยุธยา ถ้าจะไปพระราชวังฤดูร้อนทางใต้ดูพระราชวังบางปะอิน ส่วนเมืองลิงอยู่ที่ลพบุรี และการเดินทางจากกรุงเทพอยู่ที่ไปอยุธยาจากกรุงเทพ

หมายเหตุ

ปุ่มในกล่องจองหน้านี้เป็นลิงก์พันธมิตร เราอาจได้ค่าคอมมิชชันเมื่อมีการจอง ซึ่งไม่เปลี่ยนสิ่งที่เราเขียน ตั๋วเข้าวัดซื้อที่ป้อมของอุทยาน ไม่ผ่านกล่องจอง

คำถามที่พบบ่อย

ค่าเข้าอุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาเท่าไร

คนไทย 10 บาทต่อวัด ตั๋วรวม 40 บาท ตรงกันทุกแหล่ง ต่างชาติหน้าบริการกรมศิลปากรเขียน 50 บาทและตั๋วรวม 220 บาท แต่เว็บอื่นเขียน 80 บาทและตั๋วรวม 300 บาท เรายังไม่ยืนยันอัตราปัจจุบัน

ตั๋วรวมใช้ได้กี่วัด และใช้ได้กี่วัน

กรมศิลปากรและ Thai Holiday Guide นับหกวัด ส่วน AHR และ ayutthayatour นับเจ็ดวัดโดยเพิ่มวัดกุฎีดาว Thai Holiday Guide เขียนว่าใช้ได้ 30 วัน แต่เป็นแหล่งเดียว

อุทยานเปิดกี่โมงถึงกี่โมง

แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน ตั้งแต่ 08.00-18.00 ถึง 08.30-16.30 กรมศิลปากรไม่ลงเวลา วางแผนให้จบก่อน 16.00 น. เป็นหลัก

วัดไหนเข้าฟรี

วิหารพระมงคลบพิตรเข้าฟรีตาม AHR วัดพุทไธศวรรย์และวัดเชิงท่า TrueID ปี 2561 ลงว่าเข้าฟรี แต่เป็นข้อมูลเก่า ให้ถามหน้างาน

เข้าฟรีวันไหนได้บ้าง

วันที่ 27 มีนาคม 2569 อุทยานเปิดโบราณสถานเจ็ดแห่งฟรี เป็นวันเดียว วันอื่นเราไม่พบประกาศ

กรุวัดราชบูรณะลงไปดูได้ไหม

เราไม่พบประกาศทั้งเปิดและปิด AHR เล่าว่ามีบันไดลงกรุที่สร้างปี 2501 แต่ข่าวปี 2566 พูดถึงภาพจำลองเพราะต้นฉบับอาจปิดไม่ให้ชม ให้ถามที่ป้อม และถ้ากลัวที่แคบอย่าลง

ถ่ายรูปเศียรพระในรากไม้อย่างไรให้สุภาพ

นั่งหรือย่อให้ศีรษะต่ำกว่าพระพักตร์ ทำตามที่เจ้าหน้าที่บอก ที่นี่ถือเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ไม่ถ่ายล้อเลียนและไม่แตะเศียรพระ

ไปไชยวัฒนารามเย็นแล้วชมไฟได้ไหม

เราไม่พบประกาศว่าปี 2569 มีไฟส่องชมตอนค่ำประจำสัปดาห์ พบเพียงข่าวเก่าปี 2561 และงานเทศกาลเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ให้ถามที่ป้อมและดูประกาศอุทยาน

เที่ยววัดทั้งหมดใช้เวลากี่วัน

วัดหลักสี่ถึงห้าแห่งใช้ครึ่งวัน ถ้าจะรวมไชยวัฒนาราม วัดใหญ่ชัยมงคลและวัดพนัญเชิงควรให้เวลาหนึ่งวันเต็มหรือสองวัน

แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.

ดูตั๋วและทัวร์อยุธยาบน Klookดูทัวร์อยุธยาวันเดียวจากกรุงเทพฯบน KKday

คู่มือที่เกี่ยวข้อง

ภาพอยุธยา: พระราชวังบางปะอิน ค่าเข้า เวลาเปิด แต่งกาย วัดนิเวศ
วัฒนธรรม

พระราชวังบางปะอิน ค่าเข้า เวลาเปิด แต่งกาย วัดนิเวศ

พระราชวังบางปะอิน ค่าเข้า 30 บาทคนไทย 100 บาทต่างชาติ ตามเว็บท่องเที่ยว เวลาเปิด การแต่งกาย พระที่นั่ง วัดนิเวศธรรมประวัติ กระเช้า และการเดินทาง

ภาพอยุธยา: เที่ยวอยุธยาวันเดียวจากกรุงเทพ: แผนเดินทางและงบ
กรุงเทพฯ

เที่ยวอยุธยาวันเดียวจากกรุงเทพ: แผนเดินทางและงบ

แผนเที่ยวอยุธยาวันเดียวสำหรับคนไทย รวมวิธีเดินทางจากกรุงเทพ ตารางแวะวัด งบประมาณโดยประมาณ การแต่งกาย และเคล็ดลับเตรียมตัวให้เดินทางสะดวก

ภาพอยุธยา: พิพิธภัณฑ์อยุธยา เจ้าสามพระยา จันทรเกษม ค่าเข้า เวลาเปิด
วัฒนธรรม

พิพิธภัณฑ์อยุธยา เจ้าสามพระยา จันทรเกษม ค่าเข้า เวลาเปิด

พิพิธภัณฑ์เจ้าสามพระยา อาคารเครื่องทอง จันทรเกษม หมู่บ้านญี่ปุ่นและฮอลันดา ศูนย์ศึกษาอยุธยาที่ปิดซ่อม ค่าเข้าและเวลาเปิดที่ไม่ตรงกัน

ภาพอยุธยา: ที่พักอยุธยา พักย่านไหนดี พร้อมโรงแรมที่ตรวจข้อมูลแล้ว
ที่พัก

ที่พักอยุธยา พักย่านไหนดี พร้อมโรงแรมที่ตรวจข้อมูลแล้ว

เทียบที่พักอยุธยาบนเกาะเมือง ฝั่งสถานีรถไฟ ริมแม่น้ำ และฝั่งตะวันตก พร้อมการ์ดโรงแรมที่ตรวจกับเว็บทางการและลิงก์เช็กราคาจริง

ภาพอยุธยา: ไปอยุธยาจากกรุงเทพ รถไฟ BANGKOK CONNEX รถตู้ ตารางและราคา
วางแผน

ไปอยุธยาจากกรุงเทพ รถไฟ BANGKOK CONNEX รถตู้ ตารางและราคา

ไปอยุธยาจากกรุงเทพ รถไฟ SRT BANGKOK CONNEX ราคาโปรโมชัน 30-50 บาทถึง 31 ต.ค. 2569 รถไฟสายหลัก รถตู้ รถโดยสาร เรือข้ามฟากจากสถานี และตารางที่ไม่ตรงกัน

ภาพอยุธยา: ลพบุรี ลิงสามยอด งานเลี้ยงลิง และวิธีไม่ให้ลิงกัด
วัฒนธรรม

ลพบุรี ลิงสามยอด งานเลี้ยงลิง และวิธีไม่ให้ลิงกัด

พระปรางค์สามยอดลพบุรีและลิงแสม งานเลี้ยงลิงทุกวันอาทิตย์สุดท้ายของพฤศจิกายน ค่าเข้า 10 บาทตามเว็บท่องเที่ยว เวลาเปิดไม่ตรงกัน พร้อมวิธีไม่ให้ลิงกัด

คู่มืออื่นที่เกี่ยวข้อง