ถ้ำเขาหลวง เขาบันไดอิฐ วัดมหาธาตุ วัดใหญ่สุวรรณาราม เพชรบุรี

เมืองเก่าเพชรบุรีมีของดูที่เก่าแก่ที่สุดสองแบบ คือวัดที่มีจิตรกรรมและงานปูนปั้นฝีมือช่างเมืองเพชร กับถ้ำที่มีพระพุทธรูปและแสงตกลงจากช่องหลังคา ทุกแห่งอยู่ในตัวเมืองหรือห่างไม่กี่กิโลเมตร Wikivoyage ว่าวัดสำคัญส่วนใหญ่ ยกเว้นเขาวัง อยู่ในระยะเดินจากตลาด ส่วนถ้ำเขาหลวงอยู่ทางเหนือของเมือง ราว 5 กม. ตาม 12Go

หน้านี้เทียบเวลาเปิดและค่าเข้าทุกแหล่งพร้อมวันที่ และบอกตรง ๆ ว่าอะไรยังไม่ยืนยัน เราไม่ได้ไปเดินที่นี่เอง ข้อมูลมาจากวิกิพีเดียไทยและอังกฤษ Wikivoyage 12Go Thai Holiday Guide ทรูไอดี และผลค้นหาตามรายการท้ายหน้า ส่วนเขาวังและวังบ้านปืนอยู่ในหน้าเขาวังและวังบ้านปืน ภาพรวมจังหวัดอยู่ในหน้าหลักเพชรบุรี

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

ถ้ำเขาหลวง

วิกิพีเดียไทยเขียนว่าถ้ำเขาหลวงอยู่ ต.ธงชัย อ.เมืองเพชรบุรี สร้างในรัชกาลที่ 5 เพื่อถวายรัชกาลที่ 4 ซึ่งเคยเสด็จมาถ้ำนี้ มีหินงอกหินย้อยตลอดผนัง อากาศเย็นและไม่อับชื้น และมีช่องกว้างให้แสงอาทิตย์ส่องกระทบหิน บันไดคอนกรีตยาวราว 10 เมตรจากเชิงเขาถึงปากถ้ำเป็นของที่รัชกาลที่ 4 โปรดให้สร้าง พร้อมบูรณะพระพุทธรูปโบราณ เช่น พระพุทธไสยาสน์ 14 เมตร และพระปางมารวิชัยองค์ใหญ่ รัชกาลที่ 5 โปรดให้สร้างพระประจำแผ่นดินเพิ่มอีก 5 องค์ ปัจจุบันมีวิทยากร ร้านค้า และลิงอาศัยอยู่จำนวนมาก

Thai Holiday Guide (ก.ค. 2569) เขียนว่ามีพระพุทธรูปราว 170 องค์ รวมสมัยอยุธยา พระนอน และพระนั่งสูง 4 เมตรที่รัชกาลที่ 5 ทรงเพิ่ม และรัชกาลที่ 4 ใช้ถ้ำนี้ปฏิบัติธรรมช่วงทศวรรษ 1850 ถึง 1860 (ราว พ.ศ. 2393-2412) ตามที่หน้านั้นเขียน ยังเป็นสถานที่ทำบุญ

เวลาและค่าเข้า ตารางเทียบ

เรื่องค่าเข้าสามตัวเลข (ฟรี 10 15 บาท) เราไม่ตัดสิน เราไม่ทราบสาเหตุที่ต่างกัน ให้เผื่อว่าอาจต้องเสียไม่เกินสิบกว่าบาทและเตรียมเหรียญไว้

แสงจากช่องเพดาน

Thai Holiday Guide ว่าเวลาที่ดีที่สุดราว 09.00 ถึงเที่ยง เมื่อลำแสงเกือบตั้งฉากและส่องพระพุทธรูปทอง ช่วงบ่ายมุมแสงเปลี่ยนและเอฟเฟกต์ลดลง กรุ๊ปทัวร์มักมาถึงราว 10.30 น. จึงควรมาตอนเปิด ซึ่งตรงกับเวลาเปิด 09.00 ที่ Thai Holiday Guide ลง ถ้าเปิดตั้งแต่ 08.00 ตามบางแหล่ง ก็เร็วกว่า

ทางขึ้น Thai Holiday Guide ว่ามีบันไดปูนจากที่จอดรถถึงปากถ้ำ ไม่ต้องปีนเชือก พื้นถ้ำเป็นหินและไม่เรียบ ส่วน 12Go ลงว่ามีถนนชันราว 400 ม. จากที่จอดรถ รถกระบะจากที่จอดถึงปากถ้ำ 15 บาท มอเตอร์ไซค์รับจ้างหรือตุ๊กตุ๊กไปกลับราว 300 บาท ผลค้นหาลงว่ามีรถรับส่ง 25 บาท ซึ่งเราไม่ได้เปิดต้นฉบับ ส่วนแหล่งที่ลงค่ารถสองแถวจากสถานีรถไฟยังไม่พบ

ลิงและการแต่งกาย

Thai Holiday Guide เตือนว่าลิงแสมอยู่แถวบันไดทางเข้า คว้าของที่มีกลิ่นอาหาร ปิดซิปกระเป๋า และอย่าซื้อกล้วยจากพ่อค้าด้านล่าง หน้านั้นไม่ได้ลงเรื่องการแต่งกาย แต่แนะนำรองเท้าที่เกาะพื้นเพราะหินอาจชื้นและลื่น เนื่องจากเป็นที่ทำบุญ ควรแต่งกายสุภาพคลุมไหล่และเข่า (คำแนะนำทั่วไปของเรา)

ถ้ำใกล้เคียงบนเขาเดียวกัน

ผลค้นหาที่เราเห็นลงว่ามีถ้ำชื่อถ้ำจันทร์ (Tham Chan) บนเขาหลวงเดียวกัน เวลา 08.00-17.00 น. จาก Love Thailand ไม่ลงค่าเข้า อย่าสับสนกับถ้ำเขาหลวง เราไม่ได้เปิดต้นฉบับ จึงยังไม่ยืนยัน Wikivoyage ยังลงถ้ำบ่อ (Tham Bo) เปิด 09.00-17.00 น. ฟรี ทางเดินสั้น ๆ ราว 150 ม. ข้อมูลเก่า ไม่ระบุที่ตั้ง

วัดมหาธาตุวรวิหาร

วิกิพีเดียไทยเขียนว่าวัดมหาธาตุวรวิหารเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ตั้งอยู่ถนนดำเนินเกษม ต.คลองกระแชง ไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างสมัยใด สันนิษฐานว่าอายุราว 800-1,000 ปี จากการพบซากอิฐสมัยทวารวดีจำนวนมาก ยกฐานะเป็นพระอารามหลวงปี 2459 (หน้าเดียวกันเตือนว่าไม่มีอ้างอิง และชื่อเจ้าอาวาสในกล่องข้อมูลกับในเนื้อหาไม่ตรงกัน)

• พระปรางค์ห้ายอด: สูงราว 55 เมตร ฐานยาว 120 เมตร มีระเบียงคตล้อมรอบ และพระพุทธรูป 193 องค์ ส่วนใหญ่เป็นศิลปะอยุธยาตอนปลายและสกุลช่างเมืองเพชร
• พระวิหารหลวง: สร้างสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ (พ.ศ. 2275-2301) ประดิษฐานหลวงพ่อศักดิ์สิทธิ์ มีจิตรกรรมภาพชาดกและเทพชุมนุม และหน้าบันปูนปั้น
• พระวิหารน้อย: สถาปัตยกรรมอยุธยา ประดิษฐานหลวงพ่ออู่ทอง ฐานประดับกระจกและลายปูนปั้น
• พิพิธภัณฑ์: ศาลา น.ส.อัมพร บุญประคอง รวบรวมเครื่องลายคราม พระพุทธรูป และของหายาก

Wikivoyage ว่าปรางค์ห้ายอดสร้างตามแนวคิดมหายานและบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ส่วนวิกิพีเดียไทยไม่ได้ลงเรื่องนี้ เราไม่ยืนยัน 12Go ยังเขียนว่ามีการซ้อมรำวันเสาร์ช่วงเช้า (ไม่ลงเวลา)

เวลา ตามตารางด้านบน เวลาปิด 18.00 น. (ทรูไอดี) และ 18.30 น. (Wongnai ตามผลค้นหา) เป็นที่ปิดช้าที่สุดในรายการนี้ ถ้าเที่ยวสายแล้ว วัดนี้เป็นจุดปิดท้ายวันที่ปลอดภัยที่สุด

วัดใหญ่สุวรรณาราม

Wikipedia อังกฤษเรียกวัดนี้ว่าวัดหลวงชั้นตรี อายุอย่างน้อยถึงสมัยอยุธยา สมเด็จพระสังฆราช (แตงโม) ศึกษาและขยายวัดในต้นศตวรรษที่ 18 ศาลาการเปรียญที่พระเจ้าเสือถวายสมเด็จพระสังฆราช หอไตรยกพื้นบนเสาสามต้นเหนือสระน้ำ

วิกิพีเดียไทยเสริมรายละเอียดที่น่าสนใจ ดังนี้

• วัดเดิมชื่อ "วัดน้อยปักษ์ใต้" ตั้งอยู่ ต.ท่าราบ ปฏิสังขรณ์สำคัญในรัชกาลที่ 4
• พระอุโบสถ: ศิลปะอยุธยา มีภาพทวารบาลและจิตรกรรมเทพชุมนุมเรียงห้าชั้น จุดเด่นคือยักษ์และอมนุษย์วาดหน้าเป็นเนื้อ ไม่ได้วาดเป็นสวมหัวโขนแบบทั่วไป พระประธานปูนปั้นปางมารวิชัย หน้าบันปั้นสมัยอยุธยาตอนปลาย
• ศาลาการเปรียญ: ไม้ ผนังฝาปะกน เดิมเป็นของตำหนักเจ้าฟ้าพระขวัญ พระเจ้าเสือรื้อมาถวายสมเด็จพระสังฆราชแตงโม บานประตูแกะสลักมีรอยแตกที่เรียกว่า "รอยพม่าฟัน" แต่นักวิชาการเห็นว่าน่าจะเกิดจากการรื้อถอนตำหนัก การบูรณะที่ไม่ถูกต้องทำให้ทาสีแดงทั้งหลังและเทปูนตำบนหลังคา
• หอไตร: ไม้ผนังฝาปะกน รองรับด้วยเสาไม้สามต้น
• ประกาศเป็นพระอารามหลวงในราชกิจจานุเบกษา 19 มีนาคม 2458

ตัวเลขและเรื่องเล่าที่ไม่ตรงกัน

วัดกำแพงแลง

วิกิพีเดียไทยเขียนว่าวัดกำแพงแลงอยู่ ต.ท่าราบ ห่างแม่น้ำเพชรบุรีไปทางตะวันออกราว 1 กม. ชื่ออีกชื่อคือ "วัดเทพปราสาทศิลาแลง" ชื่อกำแพงแลงมาจากกำแพงศิลาแลงล้อมปราสาท เดิมเป็นวัดร้าง ชาวจีนเช่าที่ทำสวน กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานปี 2478 และตั้งเป็นสำนักปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานปี 2497

โครงสร้างตามวิกิพีเดียไทย คือปราสาทขอมก่อด้วยศิลาแลง 4 องค์ (ประธานกลาง ขนาบสองข้าง และอีกหนึ่งอยู่ด้านหลัง) โคปุระด้านตะวันออก กำแพงล้อมรอบ และสระที่ถมแล้ว พบปูนปั้นคล้ายบายน และประติมากรรมพระโลเกศวรสี่กร พระวัชรสัตว์นาคปรก และพระนางปรัชญาปารมิตา บทความเชื่อมโยงกับพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 และคติวัชรยาน

ตัวเลขอายุต่างกันตั้งแต่ศตวรรษที่ 12 ถึง 13 และปีที่แปลงแล้วไม่ตรงกันในบทความเดียว เราไม่ตัดสิน ถ้าจะใช้อ้างอิง ควรตรวจกับกรมศิลปากร ระยะจากวัดใหญ่สุวรรณารามราว 800 เมตรตามที่ 12Go เขียน ทั้งสองอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำ

ถ้ำและวัดเขาบันไดอิฐ

วิกิพีเดียไทยเขียนว่าวัดเขาบันไดอิฐอยู่บนยอดเขาบันไดอิฐ ต.ไร่ส้ม เขาสูง 121 เมตร (Wikivoyage ว่าอยู่ห่างเขาวังไปทางใต้ 2 กม.) เป็นวัดราษฎร์ มหานิกาย เชื่อกันว่าเป็นศาสนสถานตั้งแต่สมัยสุโขทัย แต่หลักฐานเก่าสุดที่พบคือสมัยอยุธยาตอนกลางราวปี 2171

ตำนานที่วิกิพีเดียไทยเล่ามีสองเรื่อง ได้แก่ พระศรีศิลป์ถูกเนรเทศมาขังในถ้ำใต้เขาก่อนถูกนำกลับไปสำเร็จโทษที่อยุธยา และราวปี 2240 พระอาจารย์แสงซึ่งเป็นอาจารย์ของสมเด็จพระเจ้าสุริเยนทราธิบดีเคยจำพรรษาที่นี่จึงถือเป็นเจ้าอาวาสรูปแรก พระเจ้าเสือเคยเสด็จมาก่อนออกศึก ทรงบูรณะและสร้างพระพุทธรูปในถ้ำ และพระราชทานเรือแก่พระอาจารย์แสง สุนทรภู่ประพันธ์นิราศเมืองเพชรช่วงปี 2388-2392 ซึ่งพรรณนาถึงวัดนี้

ตำนานเหล่านี้เป็นเรื่องเล่า ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ที่ตรวจได้ เวลาเปิด ทรูไอดี 08.30-17.00 น. Wongnai (ตามผลค้นหา) 08.00-17.00 น. ไม่พบค่าเข้า วิกิพีเดียไทยไม่ลงค่าเข้าและเวลา ผลค้นหา Wongnai ว่ามีรูปหล่อหลวงพ่อแดงให้ปิดทอง ซึ่งวิกิพีเดียไทยเอ่ยเพียงชื่อในรายนามเจ้าอาวาส

วัดอื่นในเมืองเก่า

แผนเดินเมืองเก่า

แผนนี้จัดตามเวลาเปิดที่ตรงกันและแสงถ้ำ ใช้รถส่วนตัว รถสองแถว หรือจ้างตุ๊กตุ๊ก

ส่วนเขาวัง ดูที่หน้าแยก การเดินทางเข้าเมืองเพชรบุรีอยู่ในไปเพชรบุรีจากกรุงเทพ 12Go ว่าอุทยานเขาวังกับถ้ำรวมกันใช้เวลาเต็มวัน

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.