เที่ยวหุบเขาฮา ภูฏาน 2569 ช่องเขาเชเลลา วัดขาววัดดำ

หุบเขาฮา (Haa) อยู่ถัดจากปาโรไปทางตะวันตกเฉียงใต้ โดยต้องข้ามช่องเขาเชเลลา (Chele La) ซึ่งเป็นหนึ่งในจุดชมวิวที่รถขึ้นได้สูงที่สุดของภูฏาน หุบเขานี้เป็นอีกด้านของทริปปาโรที่คนส่วนใหญ่มักข้าม เพราะต้องใช้เวลาหนึ่งวันเต็มและไม่มีสถานที่ชื่อดังระดับทักซัง แต่มีวัดขาวและวัดดำที่ประเพณีนับว่าเก่าแก่ ภูเขาสามลูกที่เฝ้าหุบเขา เทศกาลขนาดเล็ก และสวนแอปเปิลของชาวบ้าน

หน้านี้ต่อยอดจากคู่มือเที่ยวปาโร และวัดทักซัง Tiger's Nest ที่เราเขียนไว้แล้ว และจากหน้าภาพรวมภูฏานจากไทย เราไม่ได้ไปเอง ข้อมูลมาจากแหล่งที่เปิดอ่านจริงเมื่อ 22 ต.ค. 2569 ได้แก่ ตารางค่าเข้าและ FAQ ของ Bhutan Travel ปฏิทินเทศกาลของสมาคมผู้ประกอบการทัวร์ภูฏาน และหน้าของผู้ประกอบการ Little Bhutan กับ Wikipedia ซึ่งไม่ใช่แหล่งทางการ จุดสำคัญที่ต้องบอกก่อนคือตารางค่าเข้าสถานที่ทางการของภูฏานที่เรามีไม่ได้ลงสถานที่ใดในหุบเขาฮาเลย ค่าเข้าวัดขาววัดดำจึงยังไม่ยืนยัน เราไม่ใส่ตัวเลขที่ไม่มีแหล่ง

ข้อมูลหลักที่ตรวจแล้ว

ตัวเลขทั้งหมดที่ไม่ใช่ของทางการเรากำกับไว้ว่าเป็นแหล่งรองหรือผู้ประกอบการ ผู้ประกอบการมีผลประโยชน์ทางธุรกิจในการขายทริป จึงควรอ่านตัวเลขจากหน้าดังกล่าวเป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่ข้อมูลทางการ

ฮาเป็นหุบเขาแบบไหน

Wikipedia อธิบายว่าฮาเป็นเขตที่มีประชากรน้อยเป็นอันดับสองของประเทศรองจากกาสะ พื้นหุบเขามีลักษณะแคบและชัน แม่น้ำฮาชูไหลจากภูเขาโชโมลฮารี ชื่อฮาตามที่ Wikipedia เล่าสื่อถึงความซ่อนเร้น เขตนี้มีภูเขาสามลูกที่ชาวบ้านเรียกรวมกันว่าพี่น้องสามองค์ ได้แก่ จัมเปลยัง ชานาดอร์จี และเชนเรซิก (Meri Puensum) ทางเหนือของเขตเป็นพื้นที่ภูเขาสูงที่เลี้ยงจามรี ทางใต้ลงไปปลูกกระวานและขิง ส่วนที่ราบก้นหุบเขาปลูกมันฝรั่ง พริก และแอปเปิล ตาม Wikipedia

Little Bhutan เขียนว่าหุบเขาฮาที่นักท่องเที่ยวไปคือส่วนบนที่ความสูงราว 2,700 เมตร เป็นเขตที่ข้าวปลูกไม่ได้ แม้ชื่อฮาจะอ่านได้ว่าหุบเขาข้าวที่ซ่อนอยู่ เรื่องเล่าของชาวบ้านคือเทพผู้พิทักษ์แอปชุนดู (Ap Chundu) แพ้ความขัดแย้งกับเทพของทิมพูและปาโร จนปาโรได้น้ำของฮาไป จึงปลูกข้าวไม่ได้ และชาวบ้านยังทำพิธีบวงสรวงทุกปี ผู้ประกอบการเดียวกันเล่าว่าพิธีบูชาแอปชุนดูเคยมีการบูชายัญจามรี หยุดไปเมื่อปี 2556 หลังถามความเห็นของเทพด้วยการทอยลูกเต๋า ส่วนข้อมูลว่าที่ราบตอนล่างของเขตปลูกข้าวได้ Little Bhutan ก็บอกไว้เช่นกัน

เขตสงวนธรรมชาติเจ้าชายจิกมี เคเซอร์ (Jigme Khesar Strict Nature Reserve) อยู่เกือบทั้งหมดในเขตฮา Little Bhutan อ้างกรมป่าไม้และอุทยานว่าร้อยละ 99 ของเขตสงวนอยู่ในฮา และเป็นพื้นที่คุ้มครองประเภทเข้มงวดแห่งเดียวของภูฏาน ผู้ประกอบการเขียนด้วยว่าเป็นถิ่นกำเนิดของดอกป๊อปปี้ขาวชนิด Meconopsis superba ที่ขึ้นที่ความสูง 3,900 ถึง 4,400 เมตร จึงไม่ควรเชื่อคำโฆษณาว่าจะเห็นทุ่งป๊อปปี้ระหว่างทางไปเชเลลา Bhutan Travel เขียนว่าการเข้าอุทยานแห่งชาติต้องขออนุญาตออนไลน์ แต่เราไม่ได้ตรวจว่าเขตสงวนนี้ต้องขออนุญาตแยกหรือไม่ ยังไม่ยืนยัน

ช่องเขาเชเลลา

Little Bhutan เขียนว่าเชเลลาคือช่องเขาระหว่างปาโรกับฮา ขับขึ้นจากก้นหุบเขาปาโรราวหนึ่งชั่วโมงครึ่ง ระยะทางราว 35 กิโลเมตรฝั่งปาโรและราว 26 กิโลเมตรฝั่งฮา ผ่านป่าสนฟ้าจนถึงยอดที่มีธงมนตร์เต็มไหล่เขา และในวันที่ฟ้าเปิดเห็นยอดโชโมลฮารีสูง 7,326 เมตร ตัวเลขความสูงของช่องเขาที่เผยแพร่คือ 3,988 เมตร และระบุว่าสูงสุดที่รถขึ้นได้ในภูฏาน แต่ผู้ประกอบการเดียวกันก็เขียนเตือนว่าแผนที่ OpenStreetMap ลงที่ 3,800 เมตร และแบบจำลองความสูงสองแบบวัดถนนได้ราว 3,790 เมตร แปลว่าตัวเลขของช่องเขาไม่นิ่ง เราจึงเขียนว่า ประกาศกันว่า 3,988 เมตร และไม่ยืนยัน

สิ่งที่ยืนยันได้จากภาพถ่ายใน Wikimedia Commons คือบริเวณช่องเขามีเจดีย์หิน กงล้อสวดมนต์ และธงมนตร์จำนวนมาก มีที่จอดรถข้างถนน ตามภาพที่ผู้ถ่ายชื่อ Vinayaraj ถ่ายไว้ปี 2562 และลงชื่อไฟล์ว่า Chele La Pass Paro ผู้ประกอบการเขียนว่ามีทางเดินขาลงจากช่องเขาไปยังวัดคิลากอนปา (Kila Goenpa) แต่เราไม่ได้ตรวจเวลาเดินและสภาพทางเดิน

เรื่องความสูงนี้ต้องมองในเชิงสุขภาพ GOV.UK เขียนว่าโรคแพ้ความสูงเป็นความเสี่ยงในบางพื้นที่ของภูฏาน ช่องเขาที่ใกล้ 4,000 เมตรทำให้บางคนปวดหัวแม้แค่ลงจากรถ การขึ้นลงเร็วจากปาโรที่ราว 2,200 เมตรอาจทำให้อาการเกิดเร็วกว่าที่คิด ควรหยุดพัก ดื่มน้ำ และบอกไกด์

วัดขาวและวัดดำ

วัดขาว (Lhakhang Karpo) และวัดดำ (Lhakhang Nagpo) เป็นสองวัดที่ปักหมุดหุบเขาฮา Wikipedia เขียนว่าผู้รู้ท้องถิ่นเชื่อว่าสองวัดนี้สร้างช่วงเดียวกับวัดคีรชูในปาโรเมื่อศตวรรษที่ 7 ที่เนินสามพี่น้อง (Miri Punsum) และมีวัดฮากอนปาเป็นวัดที่สามที่สร้างลึกเข้าไปตามหุบเขา Little Bhutan เล่าว่าประเพณีเชื่อว่าจักรพรรดิทิเบตซงเจ็นกัมโปปล่อยนกพิราบสีขาวและสีดำและสร้างวัดตรงที่นกลง และนับสองวัดนี้กับคีชูและจัมเปย์เป็นสี่ในร้อยแปดวัดของพระองค์ในภูฏาน แต่ผู้ประกอบการเดียวกันยอมรับว่าวัดขาวที่คนเดินเข้าไปปัจจุบันใหม่กว่านั้นมาก เพราะถูกสร้างใหม่ระหว่างปี 2010 ถึง 2017 และเป็นที่อยู่ของคณะสงฆ์ของฮา

เราเขียนให้ชัดว่าอายุศตวรรษที่ 7 เป็นความเชื่อดั้งเดิม ไม่ใช่ผลการตรวจทางโบราณคดี ผู้อ่านที่ไปเพื่อดูอาคารเก่าจึงควรปรับความคาดหวังตามข้อมูลการสร้างใหม่ ผู้ประกอบการเดียวกันเขียนว่าใช้เวลาที่วัดราว 45 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมง ระดับพื้นที่ราบ มีบันไดขึ้นวัด และมีทางเดินขึ้นสั้น ๆ ไปวัดดำ

Wikipedia เล่าว่าใกล้วัดทั้งสองมีเจดีย์ที่ระลึกจุดที่ปรากฏรอยร่างและหมวกของคุรุปัทมสัมภวะบนหินก้อนใหญ่ และมีต้นโอ๊กศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวกับเทพท้องถิ่น ส่วนในหุบเขาย่อยซามาร์มีสะพาน Has Samarpudung และทะเลสาบวัวที่เชื่อว่ามีเต้านมหิน เราไม่ได้ตรวจว่ามีอะไรเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงบ้าง ควรถามไกด์

จุดเล็กในหุบเขา

Little Bhutan ลงจุดอื่นในฮาที่ทำให้วันนั้นไม่ใช่แค่ช่องเขาและวัดสองแห่ง ได้แก่ อาศรมจูเนย์ดรัก (Juneydrak) ที่ต้องเดินขึ้นราวสี่สิบนาทีถึงหนึ่งชั่วโมงไปยังอาศรมบนหน้าผา ซึ่งมีรอยเท้าของมาชิก ลับดรอน (ค.ศ. 1055 ถึง 1149) ผู้ก่อตั้งสายปฏิบัติโชด และมีทางเดินต่อไปวัดกัตโชบนเนินสูงกว่า วัดชุนดู (Chhundu Lhakhang) อยู่ห่างจากเมืองฮาไปทางเหนือราว 11 กิโลเมตร เป็นวัดหมู่บ้านที่สร้างใหม่และเก็บรูปเทพชุนดูหน้าสีน้ำเงิน ผู้ประกอบการเขียนว่าใช้เวลา 30 ถึง 45 นาที

Wikipedia ลงวัดทักชู (Tagchu Goemba) เป็นอารามบนยอดเนินที่เห็นวิวหุบเขาและมีภาพเขียนฝาผนัง และรังเซ-เน (Rongtse Nye) เป็นสถานศักดิ์สิทธิ์ที่ระดับ 1,200 เมตร ซึ่งเทศกาลรังเซ-เนปี 2569 ลงในปฏิทินชั่วคราวว่า 19 ถึง 21 พ.ย. 2569 ที่เขตสังบายคา เรายังไม่ยืนยันว่ามีเส้นทางเข้าถึงแต่ละที่และไกด์ทั่วไปพาไปหรือไม่

เทศกาลและช่วงที่ควรไป

ปฏิทินชั่วคราวของสมาคมผู้ประกอบการทัวร์ภูฏานลงเทศกาลของฮาไว้หลายงาน ปี 2569 ได้แก่ เทศกาลฤดูใบไม้ผลิฮา (Haa Spring Festival) ที่สนามยังทัง 7 ถึง 9 เม.ย. ฮาเซชู 19 ถึง 21 ต.ค. อัปชุนดูลาเซล (App Chundu Lhasel) ที่จังกาคา 1 พ.ย. และรังเซ-เนเซชูกับเทศกาลรังเซ-เนปลายเดือนพฤศจิกายน ปี 2570 ที่เปิดได้ลงฮาเซชู 6 ถึง 8 พ.ย. 2570 เป็นเทศกาลเดียวของเขตในตารางนั้น ตามที่ Little Bhutan เขียนไว้เช่นกัน

Little Bhutan เล่าว่า เทศกาลที่เคยเรียกฮาซัมเมอร์เฟสติวัลจัดเดือนกรกฎาคม ถูกย้ายและเปลี่ยนชื่อเป็นเทศกาลฤดูใบไม้ผลิในปี 2567 และมีเว็บบางแห่งยังขายวันที่เดือนกรกฎาคม ขณะที่ Wikipedia ยังเขียนว่าจัดในเดือนกรกฎาคม ข้อมูลที่ขัดกันนี้จึงเป็นเหตุผลให้ต้องตรวจวันกับผู้ให้บริการก่อนซื้อทัวร์ ผู้ประกอบการเขียนว่าฮาสปริงเฟสติวัลปี 2570 คือ 25 ถึง 27 เม.ย. แต่ไฟล์ปฏิทินปี 2570 ที่เปิดอ่านไม่มีรายการนี้ ยังไม่ยืนยัน

ตอนนี้ (22 ต.ค. 2569) ฮาเซชูปีนี้จบไปเมื่อวันที่ 21 ต.ค. แล้ว ผู้ที่อยากดูต้องรอปี 2570 และเมื่อเทียบกับเซชูใหญ่ที่ปาโรและทิมพู ฮาเซชูตามที่ Little Bhutan เขียนเกิดห่างจากเซชูของวังดูและทิมพูราวหนึ่งเดือน ทำให้นักเที่ยวฤดูใบไม้ร่วงต่อคิวสองงานได้ ดูปฏิทินรวมที่เทศกาลและฤดูกาลภูฏาน

เดินทางไปฮา

Bhutan Travel เขียนว่าไม่ต้องมี Route Permit เพื่อเดินทางภายในประเทศแล้ว ยกเว้นผู้ถือวีซ่าธุรกิจหรือเดินทางราชการ และรถเช่าขับเองไม่มีให้นักท่องเที่ยวในรูปแบบทั่วไป ต้องใช้รถพร้อมคนขับและไกด์ ดูกฎรวมที่วีซ่าภูฏานและ SDF ทริปไปฮาจึงควรจัดกับผู้ให้บริการที่ได้รับอนุมัติ

งบประมาณ

แผนเที่ยวตัวอย่าง (ข้อเสนอของเรา)

ฮาอาจเป็นวันที่ตัดได้ถ้าเวลาน้อย แต่ถ้าคุณอยากเห็นภูฏานที่คนไปน้อยกว่าปาโรและทิมพู เป็นตัวเลือกที่มีเหตุผล เรายังไม่ได้เทียบจำนวนนักท่องเที่ยวด้วยตัวเลขใดจึงไม่ขอสรุปว่าเงียบกว่ากี่เท่า

ความปลอดภัยและข้อควรระวัง

• ช่องเขาสูงใกล้ 4,000 เมตร GOV.UK เขียนว่าโรคแพ้ความสูงเป็นความเสี่ยงในบางพื้นที่ ควรหยุดพัก ดื่มน้ำ และบอกไกด์เมื่อมีอาการ
• ถนนช่องเขาเปลี่ยวและเปียกลื่นช่วงมรสุม GOV.UK เตือนเรื่องอุบัติเหตุถนนและให้เลี่ยงเดินทางกลางคืน
• ฝนมรสุมอาจตัดถนนหลายวัน ควรเผื่อวันสำรอง
• พื้นที่เขตสงวนธรรมชาติมีข้อกำหนดการเข้า Bhutan Travel เขียนว่าอุทยานแห่งชาติต้องขออนุญาต ยังไม่ยืนยันว่ากรณีของเขตสงวนนี้เป็นอย่างไร
• ผู้ประกอบการเขียนว่าฮาวังชูลอซอง (สร้างปี 1915) อยู่ในพื้นที่ทหารและไม่ใช่จุดแวะ จึงไม่ควรเข้าไปเอง ถามไกด์ก่อนเสมอ และเราไม่ได้ตรวจกฎถ่ายภาพของพื้นที่นั้น ยังไม่ยืนยัน
• ต้องมีไกด์ที่ได้รับรองตลอดการเดินทาง และห้ามนำโดรนเข้าตามข้อมูลของ Bhutan Travel
• FCDO อังกฤษ อัปเดตล่าสุด 10 ธ.ค. 2568 ยังเป็นปัจจุบัน ณ 21 ต.ค. 2569 ไม่มีคำแนะนำให้เลี่ยงการเดินทางไปภูฏาน แคนาดาประกาศ Take normal security precautions อัปเดต 14 ต.ค. 2569 ส่วนออสเตรเลียเปิดหน้าเว็บไม่สำเร็จ ยังไม่ยืนยัน
• เบอร์ฉุกเฉินตาม Bhutan Travel คือ 110 ดับเพลิง 112 รถพยาบาล 113 ตำรวจ

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

สิ่งที่ยังไม่ยืนยัน

• ค่าเข้าและเวลาเปิดวัดขาว วัดดำ และวัดอื่นในฮา เพราะตารางทางการไม่มีรายการ
• ความสูงจริงของเชเลลาและระยะทางจากปาโร
• เส้นทางจากทิมพูไปฮาโดยตรงและเวลาเดินทาง
• วันที่ฮาสปริงเฟสติวัลปี 2570 และวันเทศกาลฤดูร้อนที่ยกเลิก
• ที่พักในหุบเขา ราคา และห้องว่าง
• ว่าเขตสงวนธรรมชาติ Jigme Khesar ต้องขออนุญาตเข้าหรือไม่
• เวลาเดินจริงและสภาพทางเดินไปอาศรมจูเนย์ดรักและวัดคิลากอนปา
• คำแนะนำการเดินทางล่าสุดของออสเตรเลียและกระทรวงการต่างประเทศไทย

ลิงก์ที่หน้านี้ใช้ และรายได้ของเรา

ถ้ามีกล่องจองในหน้านี้ ปุ่มในกล่อง (Klook และ KKday) เป็นลิงก์พันธมิตร ถ้าคุณซื้อหลังกดเข้าไป เราอาจได้ค่าคอมมิชชัน โดยราคาที่คุณจ่ายไม่เพิ่ม ข้อมูลค่าเข้า เวลา และกฎต่าง ๆ มาจากแหล่งที่ระบุ ไม่ได้มาจากผู้ขายทัวร์ ทัวร์ภูฏานที่ขายออนไลน์ส่วนใหญ่เป็นแพ็กเกจหลายวัน และอาจไม่ได้ไปฮา ควรอ่านรายการที่รวมก่อนจ่าย เราไม่แนะนำบริษัททัวร์เจ้าใดเป็นพิเศษ และไม่ได้รับเงินจาก Little Bhutan ที่เราอ้างข้อมูลมา

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.