เที่ยวประจวบคีรีขันธ์: ถ้ำพระยานคร สามร้อยยอด กุยบุรี

ประจวบคีรีขันธ์เป็นจังหวัดชายฝั่งอ่าวไทยที่ยาวและแคบ คนส่วนใหญ่รู้จักเพราะหัวหินทางเหนือ วิกิพีเดียระบุว่าหัวหินเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนี้ ส่วนที่เหลือทอดยาวลงใต้ราว 200 กิโลเมตร มีเขาหินปูนลงมาถึงทะเล ทุ่งบึงบัว สามอ่าวที่ตัวเมือง หาดเงียบที่บ้านกรูด และอุทยานแห่งชาติที่ช้างป่าลงมากินน้ำ คู่มือนี้ครอบคลุมส่วนนั้น คือชายฝั่งทางใต้ของย่านหัวหิน ถ้าต้องการหัวหินโดยตรง อ่านคู่มือหัวหิน

ข้อมูลทั้งหมดตรวจกับแหล่งที่ระบุไว้ท้ายหน้าเมื่อ 16 ต.ค. 2569 และเราบอกตรง ๆ เมื่อแหล่งข้อมูลเก่าหรือไม่ใช่ทางการ ถ้าอยากเลือกที่พัก อ่านที่พักประจวบคีรีขันธ์ หรือฉบับภาษาอังกฤษ where to stay in Prachuap Khiri Khan

ประจวบคีรีขันธ์เป็นจังหวัดแบบไหน

วิกิพีเดียระบุว่าประจวบคีรีขันธ์อยู่ห่างกรุงเทพฯ ไปทางใต้ราว 240 กิโลเมตร ติดเพชรบุรีทางเหนือ ชุมพรทางใต้ และเขตตะนาวศรีของเมียนมาทางตะวันตก จังหวัดมีพื้นที่ราว 6,367 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่บนคอคอดกระ วิกิพีเดียระบุว่าเป็นจุดที่แคบที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ กว้างเพียง 11 กิโลเมตรจากอ่าวไทยถึงชายแดนเมียนมา และพื้นที่ยกตัวขึ้นเป็นเทือกเขาตะนาวศรีอย่างรวดเร็วจากชายฝั่ง จึงเป็นเหตุผลที่วันเดียวมีทั้งหาด เขาหินปูน และป่าได้

ตัวเมืองมีสมญาว่าเมืองสามอ่าว วิกิพีเดียระบุว่าได้แก่อ่าวน้อย อ่าวประจวบ และอ่าวมะนาว ทั้งสามอยู่ในอำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดยังเป็นแหล่งเกษตร วิกิพีเดียระบุว่ามะพร้าวเป็นพืชหลัก เกษตรกรถึง 40 เปอร์เซ็นต์ปลูกมะพร้าวอย่างเดียว และบทความอำเภอปราณบุรีระบุว่าโรงงานแปรรูปสับปะรดแห่งแรกของภูมิภาคเปิดที่ปราณบุรีในปี 2505

ประวัติศาสตร์เฉพาะตัวกว่าที่เมืองชายหาดทั่วไป วิกิพีเดียระบุว่าพระจอมเกล้าฯ ทรงเชิญแขกต่างชาติมาชมสุริยุปราคาที่ทรงคำนวณไว้เมื่อ 18 สิงหาคม 2411 จากจุดสังเกตในที่ชุ่มน้ำใกล้สามร้อยยอด และระบุว่ากองทัพญี่ปุ่นบุกบริเวณใกล้ตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์เมื่อ 8 ธันวาคม 2484 ฝ่ายป้องกันต้านอยู่หนึ่งวันก่อนได้รับคำสั่งให้ยอมแพ้

ถ้ำพระยานครและอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

นี่คือจุดที่มีชื่อเสียงที่สุดของจังหวัด วิกิพีเดียระบุว่าอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดมีพื้นที่ราว 98 ตารางกิโลเมตร ตั้งในปี 2509 เป็นอุทยานแห่งชาติชายฝั่งแห่งแรกของไทย และมีทุ่งน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ อุทยานอยู่ในอำเภอกุยบุรี ห่างหัวหินไปทางใต้ราว 58 กิโลเมตร ที่มาของชื่อยังไม่แน่ชัด วิกิพีเดียระบุว่าตำนานท้องถิ่นเล่าว่าหมายถึงเขาสามร้อยยอด หรือผู้รอดชีวิตสามร้อยคนจากเรือสำเภาจีนที่อับปาง

ถ้ำพระยานครคือไฮไลต์ วิกิพีเดียบรรยายว่าเป็นถ้ำใหญ่ที่มีช่องบนเพดานให้แสงแดดส่องลงมา และมีพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์อยู่ใต้ช่องนั้น สร้างเมื่อปี 2433 เพื่อรับเสด็จรัชกาลที่ 5 และเป็นตราสัญลักษณ์ของจังหวัด วิกิพีเดียระบุว่าแสงแดดจะส่องตรงที่พระที่นั่งในบางเวลาของบางเดือน วิกิพีเดียบรรยายว่าหลังถึงหาดแหลมศาลา ทั้งด้วยเรือหรือเดินข้ามเขา ต้องปีนขึ้นเขาอีกราว 430 เมตรจึงถึงถ้ำ วิกิท่องเที่ยวเสริมว่าเรือ (400 บาทไปกลับ ตามข้อมูลปรับปรุงเดือนสิงหาคม 2568) ช่วยข้ามเขาลูกหนึ่ง แต่ยังต้องปีนสูงราว 100 เมตรในระยะ 500 เมตร เรือเป็นบริการตามฤดูกาล และควรเช็กกับอุทยานว่าเรือวิ่งหรือไม่ วิกิท่องเที่ยวระบุว่าถ้ำเปิด 08:00 ถึง 15:30 น. เรายืนยันเวลาเปิด ค่าเข้า และเวลาเรือจากแหล่งทางการไม่ได้ ควรเช็กก่อนไป

วิกิท่องเที่ยวระบุจุดอื่นในอุทยาน คือเส้นทางศึกษาธรรมชาติบึงบัวรอบบึงน้ำจืดใหญ่ ถ้ำเขาจูบกันที่ไปด้วยเรือ (400 บาทต่อเรือสี่ที่นั่ง และคิวถ่ายรูปยาว) จุดชมวิวเขาแดงที่เดินขึ้นสั้นแต่ชัน ถ้ำแก้ว ถ้ำไทร และล่องเรือในคลองเขาแดง วิกิพีเดียระบุสองหาดทรายขาวคือหาดแหลมศาลาและหาดสามพระยา และระบุนก เช่น นกกระเต็นน้อยธรรมดา นกยางเปีย และนกยางกรอกพันธุ์ชวา วิกิท่องเที่ยวระบุค่าเข้า 200 บาทสำหรับผู้ใหญ่ต่างชาติและ 100 บาทสำหรับเด็กต่างชาติ มีค่ายานพาหนะเพิ่ม (ข้อมูลปี 2568) ใช้ตัวเลขเหล่านี้เป็นแนวทาง ไม่ใช่ราคายืนยัน

ตัวเมืองและอ่าวประจวบคีรีขันธ์

ตัวเมืองเล็ก และนั่นคือเสน่ห์ วิกิท่องเที่ยวระบุว่ามีประชากรราว 27,000 คน (ปี 2555) บรรยายว่าเป็นเมืองพักผ่อนของคนไทยมากกว่าชาวต่างชาติ และตัวเมืองเล็กพอจะเดินได้ มีมอเตอร์ไซค์รับจ้างและตุ๊กตุ๊กไปหาด ทางเดินริมอ่าว ท่าเรือ และตลาดโต้รุ่งถนนกองเกียรติเป็นศูนย์กลางของยามเย็น

เขาช่องกระจกคือเขาประจำเมือง วิกิท่องเที่ยวบรรยายว่าเป็นเขาเล็กที่มีลิงแสมอาศัย มีบันได 396 ขั้นขึ้นสู่ยอด สูง 245 เมตร และมีวัดบนยอดพร้อมรอยพระพุทธบาทจำลอง วัดธรรมิการามวรวิหารที่เชิงเขาหรือที่วิกิท่องเที่ยวเรียกว่าวัดลิง มองเห็นอ่าวได้ เตรียมน้ำไปด้วย และเก็บอาหารให้พ้นสายตาในที่ที่มีลิง

อ่าวมะนาวคือหาดเล่นน้ำ วิกิท่องเที่ยวระบุว่าอยู่ทางใต้ของตัวเมืองหลายกิโลเมตร ภายในกองบิน จึงต้องผ่านด่านที่ปลายทั้งสองข้าง บรรยายว่าเป็นหาดสะอาดเหมาะกับเล่นน้ำ มีสันทรายยาวโผล่ตอนน้ำลง วิกิท่องเที่ยวยังระบุเส้นทางเดินขึ้นเขาล้อมหมวกในกองบิน เปิดเฉพาะวันหยุดยาวและช่วงเช้า ค่าเข้า 40 บาทต่อคน (ข้อมูลปรับปรุงเดือนสิงหาคม 2567) เพราะเป็นพื้นที่ทหาร ควรถือกฎเหล่านี้ว่ายังไม่ยืนยันและเช็กในพื้นที่ วิกิท่องเที่ยวระบุว่าอ่าวมะนาวเป็นสมรภูมิระหว่างไทยกับญี่ปุ่นเมื่อ 8 ธันวาคม 2484 และมีงานรำลึกที่นั่นวันที่ 7 ถึง 10 ธันวาคม

ปราณบุรีและปากน้ำปราณ

ทางเหนือของสามร้อยยอด ปราณบุรีคือจุดที่แม่น้ำพบทะเล วิกิพีเดียแบ่งฝั่งท่องเที่ยวของปราณบุรีเป็นสามย่าน คือหมู่บ้านประมงปากน้ำปราณที่มีหาดยาวไปทางใต้ ย่านเก่าริมแม่น้ำที่มีบ้านไม้แบบไทยและตลาดวันหยุดที่ระบุว่ามีอายุ 200 ปี และย่านการค้าตามถนนเพชรเกษม ระบุว่าเป็นที่นิยมสำหรับปั่นจักรยาน สำรวจถ้ำ วิ่งเทรล และไคท์เซิร์ฟ และป่าชายเลนที่ปากแม่น้ำได้รับการคุ้มครองเป็นวนอุทยานปราณบุรี วิกิท่องเที่ยวระบุว่าวนอุทยานเข้าฟรี เปิด 08:30 ถึง 17:00 น. (ข้อมูลปรับปรุงเดือนสิงหาคม 2568) และมีหาดที่มีสนเรียงราย

ปราณบุรีเหมาะกับคนที่อยากได้ทะเลโดยไม่ต้องอยู่ย่านหัวหินที่คึกคัก รีสอร์ตที่นี่หลายแห่งเล็กและเหมาะกับคู่รัก เดินไปย่านกลางเมืองไม่ได้ จึงควรมีรถหรือรถรับส่ง หน้าที่พักของเราเทียบสามแห่ง

อุทยานแห่งชาติกุยบุรีและชายฝั่งทางใต้

อุทยานแห่งชาติกุยบุรีคือจุดดูช้าง วิกิพีเดียระบุว่าประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อมีนาคม 2542 เป็นลำดับที่ 90 มีพื้นที่ราว 969 ตารางกิโลเมตร และระบุช้างเอเชียกับกระทิงในรายชื่อสัตว์ วิกิท่องเที่ยวบรรยายซาฟารีชมสัตว์ป่า 14:00 ถึง 18:00 น. เริ่มที่หน่วยพิทักษ์ห้วยลึก ต้องใช้รถและไกด์ของอุทยานราว 850 บาทต่อคัน (ข้อมูลปี 2568) และโอกาสเห็นช้างกับกระทิงสูงที่สุดหลัง 15:30 น. วิกิท่องเที่ยวระบุว่าอุทยานอ้างอัตราพบช้าง 95 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเป็นคำอ้างของอุทยานที่วิกิท่องเที่ยวอ้างต่อ ไม่ใช่การรับประกัน วิกิท่องเที่ยวระบุว่าเหมาะที่สุดช่วงแล้งเย็นตั้งแต่ธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ เมื่อแหล่งน้ำมีน้อยและสัตว์มารวมกันที่แหล่งน้ำ และช้างป่ากับกระทิงอันตรายได้เมื่ออยู่ใกล้ จึงควรทำตามคำสั่งไกด์ วิกิท่องเที่ยวยังระบุว่าไม่มีร้านอาหารในอุทยาน ควรเตรียมอาหารไปเอง

ทางใต้ของตัวเมือง อุทยานแห่งชาติหาดวนกรเป็นหาดยาวเงียบ วิกิพีเดียระบุว่าอยู่ริมถนนเพชรเกษมห่างตัวเมืองประจวบฯ ราว 23 กิโลเมตรไปทางทับสะแก และเกาะจานกับเกาะท้ายทรีย์ที่อยู่ห่างฝั่งราวเจ็ดกิโลเมตร มีแนวปะการังที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดในอ่าวไทย วิกิท่องเที่ยวบรรยายหาดยาว 7 กิโลเมตรที่มีต้นสนทะเลเรียงราย

ไกลลงไปทางใต้ บ้านกรูดคือหมู่บ้านชายหาดเงียบ วิกิท่องเที่ยวบรรยายถนนชายหาดที่วิ่งตามหาดยาว 12 กิโลเมตรร่มรื่นด้วยมะพร้าวและสนทะเล มีชุมชนประมงเรียงตามหาด ไม่มีชีวิตกลางคืนที่เด่นชัด และมีวัดทางทรายอยู่เหนือหาดฝั่งเหนือ วิกิท่องเที่ยวระบุว่าไปได้โดยรถไฟลงสถานีบ้านกรูดแล้วต่อมอเตอร์ไซค์รับจ้าง วิกิพีเดียยังบันทึกการร่อนทองที่คลองทองในอำเภอบางสะพาน และหมู่บ้านจักสานหวายที่บ้านห้วยกรีบ

เดินทางไปประจวบคีรีขันธ์

วิกิพีเดียระบุว่าทางรถไฟในจังหวัดอยู่บนสายใต้จากกรุงเทพฯ และระบุห้าสถานีหลัก คือหัวหิน ปราณบุรี ประจวบคีรีขันธ์ บางสะพานใหญ่ และบางสะพานน้อย ประจวบฯ อยู่บนทางหลวงหมายเลข 4 ถนนเพชรเกษม วิกิท่องเที่ยวบรรยายเส้นทางขับรถสองเส้น ราว 280 และ 320 กิโลเมตร ใช้เวลาราว 3.5 ถึง 4 ชั่วโมงไปตัวเมืองประจวบฯ และรถโดยสารจากสถานีขนส่งสายใต้ใช้เวลาราวห้าชั่วโมง ราคา 240 บาท (ข้อมูลปรับปรุงเดือนสิงหาคม 2567) ราคารถโดยสารนี้เป็นตัวเลขเก่าจากวิกิท่องเที่ยว ไม่ใช่ราคาปัจจุบัน

จองการเดินทาง

เมื่อเราเปิดหน้ากรุงเทพฯ-ประจวบคีรีขันธ์บน 12Goในเบราว์เซอร์ วันที่ 16 ต.ค. 2569 โดยค้นหาวันอาทิตย์ที่ 18 ต.ค. สำหรับผู้เดินทาง 2 คน หน้าเว็บแสดง 63 เที่ยว ราคาตั้งแต่ 217 บาทถึง 8,750 บาท แยกตามประเภทคือรถไฟ 9 เที่ยวเริ่มที่ 217 บาท รถตู้ 5 เที่ยวเริ่มที่ 249 บาท รถโดยสาร 7 เที่ยวเริ่มที่ 322 บาท และแท็กซี่ 42 เที่ยวเริ่มที่ 3,162 บาท รายการรถโดยสารหนึ่งเที่ยววิ่งจากสถานีขนส่งสายใต้ กรุงเทพฯ ไปสถานีขนส่งประจวบคีรีขันธ์ ผู้ให้บริการคือบางสะพานทัวร์ รายการรถไฟหนึ่งเที่ยวคือรถไฟ 171 ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ออก 15:10 น. ชั้นสามพัดลม ถึง 20:03 น. และรายการรถตู้หนึ่งเที่ยวไปที่สถานีรถตู้ปราณบุรี แท็กซี่บางเที่ยวระบุจุดหมายเป็นอุทยานเขาสามร้อยยอดหรือกุยบุรี ตัวเลขเหล่านี้คือสิ่งที่หน้าเว็บแสดงในวันนั้น ไม่ใช่การรับประกัน และจุดลงต่างกันตามเที่ยว ควรเช็กจุดลงและผู้ให้บริการก่อนจอง

ไปช่วงไหนดี

วิกิท่องเที่ยวบรรยายเขาสามร้อยยอดว่ามีสามฤดู คือร้อนมีนาคมถึงพฤษภาคม อุณหภูมิอาจเกิน 35 องศาเซลเซียส ฝนมิถุนายนถึงกันยายน และหนาวตุลาคมถึงกุมภาพันธ์ และระบุว่าหน้าหนาวเหมาะที่สุด วิกิพีเดียให้อุณหภูมิหน้าหนาว 18 ถึง 25 องศาเซลเซียส และหน้าร้อน 23 ถึง 32 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นตัวเลขของอุทยาน วิกิท่องเที่ยวระบุว่ามีนกอพยพในอุทยานระหว่างพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ กุยบุรีบรรยายว่าโคลนในหน้าฝน และหน้าแล้งเหมาะกับการดูสัตว์ที่สุด ดูพยากรณ์ที่กรมอุตุนิยมวิทยา

ที่พักประจวบคีรีขันธ์

คู่มือที่พักเทียบสี่ย่านและ 8 โรงแรมที่ตรวจข้อมูลกับเว็บไซต์ทางการ

• สามร้อยยอด: รีสอร์ตริมหาดข้างอุทยานแห่งชาติ La Isla ระบุว่าห่างถ้ำพระยานคร 1.9 กม.
• ตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์: โรงแรมใจกลางเมืองริมอ่าว ใกล้ตลาดโต้รุ่งและเขาลิง
• ปราณบุรีและปากน้ำปราณ: รีสอร์ตริมหาดเงียบ ตั้งแต่รีสอร์ตบูติกไปจนถึงโรงแรมริมหาด 14 ห้อง
• บ้านกรูดและหาดรำร้า: รีสอร์ตพูลวิลล่าบนหาดยาวเงียบทางใต้ของเมือง

เปิดที่พักประจวบคีรีขันธ์เพื่อดูตารางเทียบย่านและการ์ดโรงแรม

ปลายทางใกล้เคียง

• หัวหิน: เมืองตากอากาศทางเหนือสุดของจังหวัด มีคู่มือและที่พักของตัวเอง
• ชุมพร: จังหวัดถัดไปทางใต้ ประตูสู่เกาะ
• เพชรบุรี: จังหวัดทางเหนือ ระหว่างทางจากกรุงเทพฯ
• กรุงเทพฯ: จุดเริ่มต้นของทริปส่วนใหญ่
• เที่ยวไทย ภาพรวม
• เดินทางในไทย เครื่องบิน รถไฟ รถทัวร์

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.