โฆษณา: บางลิงก์จองและซื้อตั๋วในเว็บนี้เป็นลิงก์พันธมิตร (affiliate) อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันโดยคุณไม่เสียเพิ่ม ปุ่มโรงแรม (Agoda และ Trip.com) เป็นลิงก์พันธมิตร ส่วนลิงก์ไปเว็บทางการของโรงแรม หน่วยงานรัฐ และแหล่งข้อมูลเป็นการอ้างอิงธรรมดาที่เราไม่ได้ค่าตอบแทน รายละเอียด
วัฒนธรรมวางแผน

เมืองไตรตรึงษ์ น้ำพุร้อนพระร่วง กำแพงเพชร 2569

เมืองไตรตรึงษ์ ซากเมืองโบราณริมแม่น้ำปิง และบ่อน้ำพุร้อนพระร่วง กำแพงเพชร ค่าแช่น้ำแร่ เวลา ที่ตั้งที่แหล่งข้อมูลขัดกัน ประกาศปิดห้องอาบ ตรวจ 23 ต.ค. 2569

อัปเดต 2026-10-23 · 21 นาทีอ่าน · โดยทีมบรรณาธิการ AsiaRoamer

ภาพประกอบ กำแพงเพชร: เมืองไตรตรึงษ์ น้ำพุร้อนพระร่วง กำแพงเพชร 2569
ภาพ: Tang2bar, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

เมืองไตรตรึงษ์เป็นเมืองโบราณริมแม่น้ำปิงทางใต้ของตัวเมืองกำแพงเพชร ส่วนบ่อน้ำพุร้อนพระร่วงเป็นน้ำพุร้อนธรรมชาติที่จังหวัดดูแล สองแห่งนี้อยู่คนละทิศของตัวเมือง คนที่ค้นหาข้อมูลมักอยากรู้ว่าไปได้ไหม เสียเงินเท่าไร และเหลืออะไรให้ดูจริง หน้านี้รวบรวมคำตอบเท่าที่แหล่งข้อมูลยืนยันได้ และบอกไว้ตรง ๆ ในจุดที่ยังไม่มีใครยืนยัน ภาพรวมของจังหวัดอยู่ที่หน้าหลักกำแพงเพชร

เราไม่ได้ไปที่ทั้งสองแห่งด้วยตัวเอง จึงไม่มีประสบการณ์ตรงมาเล่า ข้อมูลของ ททท. อ่านผ่านเบราว์เซอร์จริงเมื่อ 23 ต.ค. 2569 โดยผู้ช่วยค้นข้อมูลของเรา เพราะสคริปต์ของเราเปิดหน้า ททท. ไม่ได้ (ตอบ 403) และหน้า ททท. ทั้งสองไม่ระบุวันที่ในหน้า ส่วนหน้ากรมศิลปากร ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร หน้าฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และบทความเก่าของ Sanook เราเปิดอ่านเองในวันเดียวกัน หน้าที่แหล่งข้อมูลไม่ระบุก็เขียนว่ายังไม่ยืนยัน

เจดีย์อิฐมีพระพุทธรูปนั่งอยู่หน้าฐาน และมีผ้าหลายสีพันรอบฐานเจดีย์ ตามชื่อไฟล์คือ Wat Thao Saen Pom อยู่ในหมวดโบราณสถานของจังหวัดกำแพงเพชรบนคอมมอนส์ ถ่ายวันที่ 15 เมษายน 2568 ในโครงการ Wiki Loves Monuments เราไม่ยืนยันว่าอยู่ห่างเมืองไตรตรึงษ์เท่าใด ใช้เป็นภาพประกอบโบราณสถานอิฐของจังหวัดและเป็นชื่อที่ตรงกับตำนานท้าวแสนปมในหน้านี้ ไม่ใช่ภาพเมืองไตรตรึงษ์ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Tang2bar สัญญา CC BY-SA 4.0
เจดีย์อิฐมีพระพุทธรูปนั่งอยู่หน้าฐาน และมีผ้าหลายสีพันรอบฐานเจดีย์ ตามชื่อไฟล์คือ Wat Thao Saen Pom อยู่ในหมวดโบราณสถานของจังหวัดกำแพงเพชรบนคอมมอนส์ ถ่ายวันที่ 15 เมษายน 2568 ในโครงการ Wiki Loves Monuments เราไม่ยืนยันว่าอยู่ห่างเมืองไตรตรึงษ์เท่าใด ใช้เป็นภาพประกอบโบราณสถานอิฐของจังหวัดและเป็นชื่อที่ตรงกับตำนานท้าวแสนปมในหน้านี้ ไม่ใช่ภาพเมืองไตรตรึงษ์ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Tang2bar สัญญา CC BY-SA 4.0 ภาพ: Tang2bar, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

ข้อมูลหลักที่ตรวจแล้ว

หัวข้อข้อมูลที่แหล่งบอกแหล่งและสถานะ
เมืองไตรตรึงษ์ ที่อยู่ต.ไตรตรึงษ์ อ.เมืองกำแพงเพชร จ.กำแพงเพชร 62160หน้า ททท. ไม่ระบุวันที่ อ่าน 23 ต.ค. 2569
เมืองไตรตรึงษ์ จุดที่ตั้งกรมศิลปากรระบุบ้านวังพระธาตุ ตำบลไตรตรึงษ์หน้ากรมศิลปากร สำนักศิลปากรที่ 10 ไม่ระบุวันที่ อ่าน 23 ต.ค. 2569
เมืองไตรตรึงษ์ ค่าเข้า เวลา โทร ที่จอดไม่พบ ทั้งค่าเข้าไทยและต่างชาติ ผู้ใหญ่และเด็กไม่พบบนหน้า ททท. ไม่ได้แปลว่าฟรีหรือเปิดตลอด ยังไม่ยืนยัน
น้ำพุร้อนพระร่วง เวลาเปิดทุกวัน 08.30-16.30 น.โพสต์ของผู้ดำเนินการ 6 ม.ค. 2569
น้ำพุร้อนพระร่วง ผู้ดูแลอบจ.กำแพงเพชรดูแล เจ้าหน้าที่สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติฯ บันทึกว่าดูแลโดย อบจ.หน้า ททท. และฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ไม่ระบุวันที่
น้ำพุร้อนพระร่วง เข้าชมและแช่เท้าฟรีโพสต์ของผู้ดำเนินการ 6 ม.ค. 2569
น้ำพุร้อนพระร่วง แช่น้ำแร่ส่วนตัว30 บาทต่อคน บวก 50 บาทต่อห้องต่อชั่วโมงหน้า ททท. ไม่ระบุวันที่ ไม่พบอัตราเด็กหรือต่างชาติแยก
น้ำพุร้อนพระร่วง โทร055 741 787หน้า ททท. ไม่ระบุวันที่
ห้องอาบน้ำแร่ส่วนตัว ปี 2569ปิดชั่วคราว 15 ม.ค. 09.30-16.30 น. และมีโพสต์ที่ระบบค้นหาลงวันที่ 28 ก.ย. 2569 ว่าห้องอาบปิดชั่วคราวโพสต์ผู้ดำเนินการ ฉบับหลังอ่านไม่ครบ ไม่พบวันเปิดใหม่
ที่จอดรถ น้ำพุร้อนไม่พบบนหน้าทางการที่ตรวจไม่ได้แปลว่าไม่มี ยังไม่ยืนยัน

ข้อสังเกตจากตารางคือ เวลาเปิดและค่าเข้าของน้ำพุร้อนมาจากผู้ดำเนินการเอง ซึ่งใหม่กว่าหน้า ททท. แต่แยกให้ชัดว่าเป็นสถานะของพื้นที่โดยรวม ส่วนห้องอาบส่วนตัวมีประกาศปิดแยกต่างหาก ใครอยากแช่น้ำแร่ในห้องส่วนตัวควรโทรถามก่อน ส่วนเมืองไตรตรึงษ์เป็นซากโบราณสถานที่ไม่มีข้อมูลบริการบนหน้าทางการที่เราอ่านได้ จึงควรตั้งความคาดหวังว่าเป็นการแวะดูซากโบราณสถานมากกว่าสถานที่ที่มีเคาน์เตอร์ขายตั๋ว

สองที่นี้อยู่คนละทิศ จัดวันอย่างไร

เมืองไตรตรึงษ์อยู่ทางใต้ของตัวเมืองกำแพงเพชรตามบทความของกรมศิลปากร ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัย และวิกิพีเดียไทย ส่วนบ่อน้ำพุร้อนพระร่วงตามที่หน้าตัวเมืองของเราสรุปจากวิกิท่องเที่ยวอยู่ทางเหนือราว 25 กม. เข้าจากทางหลวงหมายเลข 101 (เป็นรายการปี 2560 ยังไม่ยืนยัน) การรวมสองที่ในวันเดียวจึงหมายถึงขับผ่านตัวเมืองสองรอบหรือค้างในเมืองเป็นฐาน เวลาขับจริงระหว่างจุดเราไม่พบแหล่งที่เชื่อถือได้ จึงไม่ใส่ตัวเลขนาทีในหน้านี้ ถ้าใช้เวลาหนึ่งวันเต็ม แนวที่สมเหตุสมผลคือเช้าไปฝั่งหนึ่ง บ่ายไปอีกฝั่ง และเผื่อเวลาให้ที่พักรับรถกลับเข้าเมืองก่อนมืด เพราะคู่มือของเราไม่พบข้อมูลรถโดยสารประจำทางไปทั้งสองแห่ง

ถ้าอ่านเรื่องโบราณสถานหลักของจังหวัด ให้ดูอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ส่วนเรื่องพิพิธภัณฑ์ นครชุม และตลาดอยู่ในหน้าตัวเมืองกำแพงเพชร ซึ่งมีเมืองไตรตรึงษ์และน้ำพุร้อนอยู่ในรายการสั้น ๆ หน้านี้ลงรายละเอียดที่หน้านั้นไม่มีที่ว่างพอ และไม่ขัดกับข้อมูลเดิม แต่เพิ่มแหล่งที่เราอ่านได้ในวันที่ 23 ต.ค. 2569

เมืองไตรตรึงษ์ เมืองโบราณริมแม่น้ำปิง

กรมศิลปากรเขียนในบทความที่ใช้หนังสือนำชมของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำแพงเพชร (พ.ศ. 2557) เป็นที่มาว่า กำแพงเพชรเป็นพื้นที่หนึ่งที่พบชุมชนโบราณซึ่งสร้างคูน้ำคันดินและมีโบราณวัตถุสมัยทวารวดี จากงานโบราณคดีพบเมืองสมัยทวารวดีสองแห่งในจังหวัด คือเมืองไตรตรึงษ์ และเมืองโบราณบ้านคลองเมือง (ตำบลโกสัมพี อำเภอโกสัมพีนคร) บทความบรรยายเมืองไตรตรึงษ์ที่บ้านวังพระธาตุว่าเป็นชุมชนโบราณริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง และเป็นเส้นทางคมนาคมในอดีตระหว่างหัวเมืองภาคเหนือกับชุมชนในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา

ผังเมืองตามกรมศิลปากรเป็นรูปสี่เหลี่ยมมุมมน กว้าง 800 เมตร ยาว 840 เมตร ล้อมด้วยคูน้ำคันดินสามชั้น จากการขุดค้นภายในเมืองพบหลักฐานร่วมสมัยทวารวดี เช่น ตะกรันจากการถลุงโลหะ ลูกปัด และตะเกียงดินเผา ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรเล่าตรงกันว่าชั้นดินที่อยู่ต่ำกว่าชั้นเศษภาชนะแบบสุโขทัยพบโบราณวัตถุสมัยทวารวดี เช่น เศษภาชนะดินเผา ลูกปัดแก้ว และชิ้นส่วนตะเกียงดินเผา และตีความว่าตะเกียงแบบนี้พบทั่วไปตามชุมชนโบราณทวารวดีแถบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา คนที่นั่นจึงน่าจะอยู่ก่อนเป็นเมืองสมัยสุโขทัย แต่อาจยังไม่เป็นเมืองใหญ่ เป็นเพียงชุมชนบนเส้นทางริมแม่น้ำปิงที่เชื่อมภาคเหนือกับที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา

กรมศิลปากรเขียนต่อว่าเมืองไตรตรึงษ์เป็นชุมชนสำคัญบนแม่น้ำปิงต่อเนื่องถึงสมัยสุโขทัย (พุทธศตวรรษที่ 18 ถึง 21) เพราะตั้งอยู่บนเส้นทางการค้าระหว่างตะวันออกกับตะวันตกและระหว่างใต้กับเหนือ หลักฐานสำคัญคือโบราณสถานสถาปัตยกรรมสุโขทัยกลางเมือง ได้แก่เจดีย์ประธานทรงดอกบัวตูมหรือทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ที่วัดเจดีย์เจ็ดยอด และเจดีย์ทรงระฆังที่บทความเรียกว่าวัดพระปรางค์ ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยสรุปว่า แม้ข้อมูลจะสับสนอยู่บ้าง แต่ข้อสรุปที่ชัดคือเมืองนี้มีจริงและมีมาอย่างน้อยตั้งแต่สมัยทวารวดีจนถึงต้นสมัยรัตนโกสินทร์ในรัชกาลที่ 3 ก่อนถูกทิ้งร้างจนเหลือแต่ซากโบราณสถานดังที่เห็นทุกวันนี้ ประโยคนี้เป็นการสรุปของฐานข้อมูลมหาวิทยาลัย ไม่ใช่ประกาศของกรมศิลปากร

ภาพถ่ายดาวเทียมสีธรรมชาติของพื้นที่รอบตัวเมืองกำแพงเพชร เห็นแนวถนน เมือง และทุ่งเกษตรบนที่ราบ ชื่อไฟล์ระบุพิกัดกลางภาพ 99.52524 ตะวันออก 16.46924 เหนือ จากโครงการ NASA World Wind ไม่ระบุปีและไม่มีมาตราส่วน ใช้แสดงภาพรวมของที่ราบลุ่มน้ำที่เมืองโบราณตั้งอยู่ ไม่ใช่ภาพเมืองไตรตรึงษ์ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่ายไม่ระบุ สัญญา Public domain
ภาพถ่ายดาวเทียมสีธรรมชาติของพื้นที่รอบตัวเมืองกำแพงเพชร เห็นแนวถนน เมือง และทุ่งเกษตรบนที่ราบ ชื่อไฟล์ระบุพิกัดกลางภาพ 99.52524 ตะวันออก 16.46924 เหนือ จากโครงการ NASA World Wind ไม่ระบุปีและไม่มีมาตราส่วน ใช้แสดงภาพรวมของที่ราบลุ่มน้ำที่เมืองโบราณตั้งอยู่ ไม่ใช่ภาพเมืองไตรตรึงษ์ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่ายไม่ระบุ สัญญา Public domain ภาพ: Unknown, Public domain / Wikimedia Commons

โบราณสถานในเมืองและรอบเมือง

ส่วนนี้สรุปจากฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร (เผยแพร่ 2 มี.ค. 2563) ซึ่งไม่ใช่หน้าราชการด้านโบราณสถาน และบทความเล่าเรื่องอีกชิ้นในฐานข้อมูลเดียวกัน ที่ผู้เขียนไม่ลงวันเขียน เราจึงใช้บอกว่ามีอะไรให้ตามหา ไม่ใช้บอกสภาพปัจจุบัน

วัดเจดีย์เจ็ดยอด ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยบรรยายว่าอยู่กลางเมือง เป็นกลุ่มเจดีย์ก่ออิฐ เจดีย์ประธานเป็นทรงดอกบัวตูมหรือทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ฐานล่างเป็นฐานหน้ากระดานสี่เหลี่ยมซ้อนกันสี่ชั้น ถัดขึ้นไปเป็นฐานบัวคว่ำบัวหงาย แล้วเป็นส่วนเรือนธาตุย่อมุมไม้ยี่สิบ ส่วนยอดหักพังลงมาหมด ด้านหน้าหรือด้านตะวันออกทำเป็นซุ้มพระยื่นออกมาแบบเจดีย์ที่นิยมสร้างในสมัยสุโขทัย และรอบเจดีย์ประธานมีฐานเจดีย์รายเล็ก ๆ ก่ออิฐหลายองค์ บทความเล่าเรื่องอีกชิ้นเล่าว่าเมื่อรัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสต้นกำแพงเพชรเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2449 ทรงบันทึกว่าที่เรียกกันว่าเจดีย์เจ็ดยอดนั้นเพราะผู้ตรวจค้นพบถางป่าเข้าไปได้ราวเจ็ดยอด แต่ครั้งที่เสด็จมีการถางได้ดีกว่า จึงพบมากกว่าเจ็ด คือพระเจดีย์ใหญ่อยู่กลางและมีเจดีย์อยู่สามด้าน บทความสรุปว่ามีเจดีย์รายล้อมพระมหาเจดีย์สามด้านรวม 14 องค์ เราอ้างตามบทความ ไม่ได้ตรวจนับด้วยตัวเอง

เจดีย์ทรงระฆังทางทิศตะวันตก ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยบรรยายว่าอยู่ห่างจากเจดีย์เจ็ดยอดไปทางตะวันตกราว 200 เมตร เป็นเจดีย์ทรงกลมหรือทรงระฆังขนาดใหญ่ก่ออิฐ มีฐานวิหารและฐานเจดีย์รายเล็ก ๆ ก่ออิฐเช่นกัน ศิลปะแบบสุโขทัย กรมศิลปากรเรียกเจดีย์ทรงระฆังในเมืองว่าวัดพระปรางค์ ซึ่งสองแหล่งนี้เป็นการบรรยายโบราณสถานเดียวกันหรือไม่ เราไม่ยืนยันเอง

เสาศิลาแลงเรียงเป็นแถวล้อมฐานเจดีย์อิฐทรงกลมในป่าโปร่ง ตามชื่อไฟล์คือซากโบราณสถานที่ไม่ระบุชื่อในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ไม่ใช่เมืองไตรตรึงษ์ ใช้ให้เห็นลักษณะศิลาแลงและอิฐสมัยสุโขทัยของจังหวัดเดียวกัน ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย PumpkinSky สัญญา CC BY-SA 4.0 ไม่ระบุปีที่ถ่าย
เสาศิลาแลงเรียงเป็นแถวล้อมฐานเจดีย์อิฐทรงกลมในป่าโปร่ง ตามชื่อไฟล์คือซากโบราณสถานที่ไม่ระบุชื่อในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ไม่ใช่เมืองไตรตรึงษ์ ใช้ให้เห็นลักษณะศิลาแลงและอิฐสมัยสุโขทัยของจังหวัดเดียวกัน ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย PumpkinSky สัญญา CC BY-SA 4.0 ไม่ระบุปีที่ถ่าย ภาพ: PumpkinSky, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

วัดวังพระธาตุ ตามฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัย เป็นโบราณสถานขนาดใหญ่นอกแนวคูเมืองทางตะวันออกตามลำน้ำปิง เจดีย์ประธานเป็นทรงดอกบัวตูมหรือทรงพุ่มข้าวบิณฑ์แบบสุโขทัย สภาพค่อนข้างสมบูรณ์ ยังเห็นรูปทรงเต็ม และเป็นเจดีย์ดอกบัวตูมที่ใหญ่ที่สุดในกลุ่มเดียวกันทั้งในเขตกำแพงเพชรและสุโขทัย ตามที่ฐานข้อมูลเขียน กรมศิลปากรระบุว่าเมืองไตรตรึงษ์อยู่ที่ "บ้านวังพระธาตุ" ซึ่งชื่อตรงกับวัดนี้ บทความเล่าเรื่องอีกชิ้นเล่าว่าเจ้าอาวาสในเวลาที่เขียนเล่าว่าแต่ก่อนวัดเป็นป่ารก มีพระมาจำพรรษาตั้งแต่ราว พ.ศ. 2493 และกรมศิลปากรเข้ามาบูรณะ รวมทั้งมีเรื่องเล่าพื้นบ้านเรื่องอุโมงค์จากเจดีย์ไปถึงแม่น้ำและเมืองลับแล บทความเขียนเองว่าไม่มีหลักฐานให้เห็น นอกจากคำบอกเล่า เราจึงถือเป็นเรื่องเล่า ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางโบราณคดี ส่วนเรื่องพระบรมธาตุลอยในวันพระใหญ่ที่บทความเล่าจากชาวบ้าน เป็นความเชื่อ เราไม่ยืนยันและไม่นำมาประกอบการวางแผน

ป้อมบ้านปากอ่างและเมืองเทพนคร ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยเล่าว่าทางใต้ของเมืองไตรตรึงษ์ที่บ้านปากอ่าง มีแนวคันดินออกจากแนวกำแพงเมืองไปราว 1 กิโลเมตรถึงบริเวณคูน้ำคันดินสี่เหลี่ยมกว้างประมาณ 200 เมตร ยาวประมาณ 300 เมตร ผู้เขียนเห็นว่าน่าจะเป็นป้อมหน้าด่านมากกว่าที่อยู่อาศัย ส่วนเมืองเทพนครเป็นเมืองคู่ตั้งที่บ้านเทพนคร ตำบลเทพนคร ฝั่งซ้ายของแม่น้ำปิงตรงข้ามเมืองไตรตรึงษ์ มีคูน้ำคันดินชั้นเดียวกว้างประมาณ 800 เมตร ยาวประมาณ 900 เมตร ผู้เขียนตั้งข้อสันนิษฐานว่าเมื่อไตรตรึงษ์หมดความสำคัญ อาจมีการย้ายชุมชนไปอยู่ฝั่งตรงข้าม ซึ่งเป็นข้อสันนิษฐานของผู้เขียน ไม่ใช่ข้อสรุปของหน่วยงานโบราณคดี

ตำนานท้าวแสนปม และข้อถกเถียงเรื่องปีสร้างเมือง

เมืองนี้เป็นที่รู้จักผ่านตำนานท้าวแสนปม บทความเล่าเรื่องในฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยเล่าว่าเจ้าเมืองไตรตรึงษ์มีพระธิดานามว่านางอุษา ชายผู้มีปุ่มปมเต็มตัวชื่อนายแสนปมปลูกผักสวนครัวอยู่ใกล้เมือง และมะเขือต้นหนึ่งของเขาผลใหญ่ผิดปกติ นางอุษาเสวยแล้วตั้งครรภ์ เมื่อพระกุมารโตพอ เจ้าเมืองให้ผู้คนนำอาหารมาให้กุมารเลือกกิน ผู้ที่กุมารยอมกินจะได้เป็นเขย กุมารกินข้าวสุกก้อนเดียวที่นายแสนปมถือมา เจ้าเมืองขับไล่ทั้งสามออกจากวัง ต่อมาพระอินทร์ให้กลองวิเศษ ปุ่มปมหายไป และนายแสนปมตีกลองขอสร้างเมืองใหม่ชื่อเมืองเทพนคร สถาปนาตนเป็นท้าวแสนปม บทความเล่าต่อว่าเชื่อกันว่าพระราชโอรสคือพระเจ้าอู่ทอง ผู้ก่อตั้งกรุงศรีอยุธยา นี่เป็นตำนาน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ และเราไม่ใช้ตำนานเพื่อยืนยันอายุของโบราณสถาน

เรื่องปีสร้างเมือง วิกิพีเดียไทย (ซึ่งหน้าถูกติดป้ายว่าขาดแหล่งอ้างอิง) เขียนไว้สองแบบ คือพระเจ้าไชยสิริหนีข้าศึกจากเชียงรายมาสร้างเมืองเมื่อ พ.ศ. 1542 และอีกแบบที่ยกจากตำนานสิงหนวัติกุมาร ที่ระบุปีมะเส็ง พ.ศ. 1547 ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยบันทึกข้อสังเกตของจิตร ภูมิศักดิ์ ว่าเจดีย์ประธานของกลุ่มเจดีย์เจ็ดยอดมีรูปทรงใกล้ศิลปะเชียงแสน มีซุ้มพระทางตะวันออกซุ้มเดียวคล้ายเจดีย์วัดพระยืน จังหวัดลำพูน ซึ่งทำให้เชื่อได้ว่าตามตำนานต้นพงศาวดารที่ว่าพระเจ้าไชยศิริมาสร้างเมือง และผู้เขียนฐานข้อมูลเสริมว่าในเมืองเก่าของกำแพงเพชรเท่าที่สำรวจ ยังไม่พบศิลปะที่เก่ากว่าสุโขทัยมากเท่าที่ไตรตรึงษ์ ตรงนี้เป็นข้อโต้แย้งทางวิชาการที่เรารายงานตามแหล่ง ไม่ได้ตัดสินเอง

สภาพของโบราณสถานที่ควรรู้ก่อนไป

เราไม่พบรายงานสภาพปัจจุบันจากหน่วยงานทางการ สิ่งที่มีคือบันทึกเก่าในฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัย ฉบับหนึ่ง (เผยแพร่ 2 มี.ค. 2563) บอกว่าแนวกำแพงเมืองด้านเหนือที่ติดแม่น้ำปิงบางส่วนถูกกระแสน้ำเซาะพัง และบางส่วนถูกชาวบ้านไถปรับเป็นไร่สวนจนเสียหาย อีกฉบับที่ไม่ลงวันเขียน เล่าว่าตอนที่ผู้เขียนไปสำรวจ กำแพงชั้นในยังค่อนข้างสมบูรณ์ ชั้นนอกสุดถูกตัดเป็นถนนบางส่วน และบางส่วนถูกไถทำไร่น้อยหน่าและมันสำปะหลัง ผู้เขียนยังเล่าถึงรอยขุดหาของเก่าที่เจดีย์เจ็ดยอดและเจดีย์รายหลังกรมศิลปากรขุดแต่งแล้ว ซึ่งบอกให้เห็นว่าโบราณสถานเปราะบาง แต่เนื่องจากไม่ทราบวันเขียนบทความ เราไม่ใช้ข้อความนี้บอกสภาพ ณ ปี 2569

สำหรับผู้เดินทาง ควรเตรียมใจว่าไม่มีข้อมูลทางการยืนยันว่ามีป้าย เส้นทางเดิน รั้ว ร่ม ห้องน้ำ หรือเจ้าหน้าที่ ณ ตอนนี้ และไม่ควรปีนหรือเหยียบฐานอิฐ ไม่เก็บเศษภาชนะหรือลูกปัดที่อาจเห็นบนผิวดิน และไม่ขุดหา เพราะเป็นโบราณวัตถุของแผ่นดิน การเข้าชมควรทำเพียงเดินดูและถ่ายภาพจากทางที่ชัดเจน

ริมฝั่งแม่น้ำปิงที่มีหญ้าสูงและบ้านเรือนหลังแนวต้นมะพร้าว ตามคำอธิบายไฟล์คือหมู่บ้านริมแม่น้ำปิงในจังหวัดตาก ห่างตัวเมืองตากไปทางเหนือราว 5-6 กม. ไม่ใช่กำแพงเพชร ใช้แสดงลักษณะตลิ่งแม่น้ำปิงในจังหวัดใกล้เคียง ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย PumpkinSky สัญญา CC BY-SA 4.0 ถ่ายวันที่ 10 เมษายน 2560
ริมฝั่งแม่น้ำปิงที่มีหญ้าสูงและบ้านเรือนหลังแนวต้นมะพร้าว ตามคำอธิบายไฟล์คือหมู่บ้านริมแม่น้ำปิงในจังหวัดตาก ห่างตัวเมืองตากไปทางเหนือราว 5-6 กม. ไม่ใช่กำแพงเพชร ใช้แสดงลักษณะตลิ่งแม่น้ำปิงในจังหวัดใกล้เคียง ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย PumpkinSky สัญญา CC BY-SA 4.0 ถ่ายวันที่ 10 เมษายน 2560 ภาพ: PumpkinSky, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง คืออะไร

ฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบันทึกโป่งพุร้อนพระร่วงไว้ที่ตำบลลานดอกไม้ อำเภอเมืองกำแพงเพชร (รหัสไปรษณีย์ 62000) จัดเป็นแหล่งธรรมชาติท้องถิ่นประเภทโป่งพุร้อน เรียกอีกชื่อว่า "บึงสาบ" เป็นสถานที่ท่องเที่ยวประจำจังหวัดและแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ลักษณะทั่วไปคือน้ำพุร้อนผุดจากใต้ดิน 5 จุด ความร้อนประมาณ 58 องศาเซลเซียส และมีรายงานว่ากระทรวงสาธารณสุขตรวจแล้วไม่พบสารปนเปื้อนหรือเชื้อโรคอันตรายเกินมาตรฐาน หน้าเดียวกันบันทึกว่ามีบริการอาบน้ำแร่และนวดแผนโบราณ

ด้านธรณีวิทยา หน้าฐานข้อมูลเดียวกันบรรยายว่าพื้นที่เป็นตะกอนยุคควอเทอร์นารีที่ประกอบด้วยตะกอนพักลำน้ำ กรวด ทรายแป้ง ดินเหนียว และศิลาแลง ใต้ลงไปเป็นหินแปรประเภทฟิลไลต์ มีรอยแตกจากรอยเลื่อนแนวตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ที่เชื่อมจากผิวดินลงไปถึงแอ่งน้ำร้อนระดับลึก อุณหภูมิน้ำที่ผิวดินราว 58 องศาเซลเซียส เราสรุปตามที่หน้าเขียน ไม่ได้ตรวจเองและไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านธรณีวิทยา

สิ่งอำนวยความสะดวกตามหน้าฐานข้อมูลคืออาคารบริการนักท่องเที่ยว ห้องประชุม อาคารเอนกประสงค์ บ้านพักรับรอง อาคารอาบน้ำแร่แช่น้ำพุร้อน บ่อแช่เท้า ห้องน้ำ รวมถึงจุดประชาสัมพันธ์ ห้องน้ำและทางลาดสำหรับผู้พิการ และจุดถ่ายภาพ หน้าเดียวกันบันทึกว่าสภาพทั่วไปสะอาดและ อบจ.กำแพงเพชรดูแลค่อนข้างดี แต่หน้านี้ไม่ลงวันที่ เราจึงไม่ยืนยันว่ารายการทั้งหมดยังใช้งานได้ในปี 2569 โดยเฉพาะเรื่องบ้านพักรับรองว่าเปิดให้นักท่องเที่ยวทั่วไปจองหรือไม่ เราไม่พบข้อมูลการจอง

บ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติที่มีควันลอยเหนือผิวน้ำสีเขียว ขอบบ่อเป็นหินสีน้ำตาลและก้อนหินใหญ่กลางสระ มีศาลาเล็กและคนยืนอยู่ไกล ๆ ตามหมวดบนคอมมอนส์คือน้ำพุร้อนในอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน ภาคเหนือ ไม่ใช่บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง ใช้แสดงลักษณะน้ำพุร้อนธรรมชาติของไทยโดยทั่วไป ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Yimsurawut สัญญา CC BY-SA 3.0 ถ่ายวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2558
บ่อน้ำพุร้อนธรรมชาติที่มีควันลอยเหนือผิวน้ำสีเขียว ขอบบ่อเป็นหินสีน้ำตาลและก้อนหินใหญ่กลางสระ มีศาลาเล็กและคนยืนอยู่ไกล ๆ ตามหมวดบนคอมมอนส์คือน้ำพุร้อนในอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน ภาคเหนือ ไม่ใช่บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง ใช้แสดงลักษณะน้ำพุร้อนธรรมชาติของไทยโดยทั่วไป ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Yimsurawut สัญญา CC BY-SA 3.0 ถ่ายวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2558 ภาพ: Yimsurawut, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

ตำนานพระร่วงสาปบึง

ฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติเล่าว่าชื่อบึงสาบมาจากตำนานเล่าสืบกันมาว่า พระร่วงสมัยหนุ่มชอบเสด็จไปในท้องถิ่นทุรกันดาร ขณะถึงบริเวณเขาไก่เขี่ยทรงหิวและตั้งใจกินไก่ที่ได้มา จึงสาปให้ที่นั่นเป็นบ่อน้ำพุร้อนเพื่อลวกไก่ถอนขน เมื่อไม่มีน้ำเย็นจึงสาปให้มีน้ำเย็นเกิดขึ้นด้วย จึงมีบ่อร้อนและบ่อเย็นอยู่กลางบึงสาป ฐานข้อมูลยังเล่าว่ามีข้อสันนิษฐานอีกแบบว่าพระร่วงสาปน้ำร้อนน้ำเย็นเพื่อทำความสะอาดไก่ บทความเก่าของ Sanook (21 ก.ย. 2554) เล่าตำนานเดียวกัน และเล่าว่าหากเดินเข้าทางเข้าจะเห็นศาลพระร่วงทางซ้ายมือและรูปปั้นไก่ชนจำนวนมาก ส่วนฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติบันทึกว่ามีศาลบูชาพระร่วงด้านหน้าทางเข้า มีผู้นำรูปปั้นไก่มาถวายจำนวนมาก และภายในบริเวณมีอนุสาวรีย์พระร่วงอีกหนึ่งจุด ตำนานนี้เป็นเรื่องเล่าพื้นบ้าน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางธรณีวิทยา

ฐานข้อมูลเดียวกันยังบันทึกว่าในวโรกาสรัฐพิธีเสกน้ำพระพุทธมนต์ในมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ วันที่ 5 ธันวาคม 2530 มีการนำน้ำจากบ่อน้ำพุร้อนพระร่วงไปร่วมพิธีที่พระวิหารหลวงวัดสุทัศนเทพวราราม กรุงเทพฯ และถือเป็นการยืนยันความสำคัญของน้ำพุร้อนแห่งนี้ ข้อความนี้มาจากหน้าของหน่วยงาน เราไม่พบเอกสารพิธีที่ยืนยันซ้ำ

ป้ายอธิบายภาษาอังกฤษสีเหลืองอ่อนบนผนังชื่อ Legend of Phra Ruang เล่าว่าพระร่วงเป็นวีรบุรุษในตำนานของศรีสัชนาลัยและสุโขทัย มีที่มาจากพระราชพงศาวดารเหนือ ถ่ายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง สุโขทัย ตามชื่อไฟล์ ไม่ใช่ที่บ่อน้ำพุร้อนกำแพงเพชร ใช้ให้เห็นว่าพระร่วงเป็นตัวละครในตำนานภาคเหนือตอนล่างที่เล่ากันหลายที่ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Gary Todd สัญญา Public domain
ป้ายอธิบายภาษาอังกฤษสีเหลืองอ่อนบนผนังชื่อ Legend of Phra Ruang เล่าว่าพระร่วงเป็นวีรบุรุษในตำนานของศรีสัชนาลัยและสุโขทัย มีที่มาจากพระราชพงศาวดารเหนือ ถ่ายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง สุโขทัย ตามชื่อไฟล์ ไม่ใช่ที่บ่อน้ำพุร้อนกำแพงเพชร ใช้ให้เห็นว่าพระร่วงเป็นตัวละครในตำนานภาคเหนือตอนล่างที่เล่ากันหลายที่ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Gary Todd สัญญา Public domain ภาพ: Gary Todd from Xinzheng, China, Public domain / Wikimedia Commons

สถานะปี 2569 ของบ่อน้ำพุร้อน และสิ่งที่ต้องแยกกัน

สิ่งที่ต้องแยกในปีนี้คือ พื้นที่น้ำพุร้อนโดยรวม กับห้องอาบน้ำแร่ส่วนตัว โพสต์ของผู้ดำเนินการวันที่ 6 ม.ค. 2569 ระบุว่าเข้าชมทั่วไปและแช่เท้าฟรี เปิดทุกวัน 08.30-16.30 น. และไม่ได้ประกาศอัตราแยกเด็กหรือผู้ใหญ่ ไทยหรือต่างชาติ ส่วนหน้า ททท. ที่ไม่ระบุวันที่ ลงค่าแช่น้ำแร่ส่วนตัว 30 บาทต่อคน บวก 50 บาทต่อห้องต่อชั่วโมง ตัวเลข 30 บาทที่บางหน้าเรียกว่า "ค่าเข้า" ตามหน้าของเราจึงควรอ่านเป็นค่าแช่น้ำแร่ ไม่ใช่ค่าเข้าชมทั้งพื้นที่ ตามโพสต์ผู้ดำเนินการ

เรื่องการปิด โพสต์วันที่ 12 ม.ค. 2569 ประกาศปิดห้องอาบน้ำแร่ส่วนตัวชั่วคราววันที่ 15 ม.ค. เวลา 09.30-16.30 น. ซึ่งเป็นการปิดครั้งเดียวและผ่านไปแล้ว ส่วนโพสต์ที่ระบบค้นหาลงวันที่ 28 ก.ย. 2569 ระบุว่าห้องอาบน้ำแร่ปิดชั่วคราว ผู้ช่วยค้นข้อมูลของเราอ่านเนื้อโพสต์ตรง ๆ ได้ไม่ครบในเบราว์เซอร์ จึงไม่ทราบเหตุผลและวันเปิดใหม่ เราไม่พบประกาศเปิดใหม่ในที่ที่ตรวจ ตรงนี้เป็นจุดที่ต้องโทรหรือเช็กเพจก่อนไปทุกครั้ง

ข้อควรระวัง

ถ้าเป้าหมายของคุณคือแช่ตัวในห้องอาบน้ำแร่ส่วนตัว อย่าตัดสินใจจากหน้า ททท. หรือบทความเก่าอย่างเดียว เพราะผู้ดำเนินการมีโพสต์ที่ระบบค้นหาลงวันที่ 28 ก.ย. 2569 ว่าห้องอาบปิดชั่วคราว และเรายังไม่พบวันเปิดใหม่ ควรโทร 055 741 787 (เบอร์จากหน้า ททท. ซึ่งไม่ระบุวันที่ เราไม่ได้โทรทดสอบ) หรือถามผ่านเพจของผู้ดำเนินการก่อนเดินทาง

บ่อน้ำพุร้อนวงกลมขอบหินปูนมีสีเขียวเหลืองในน้ำ มีป้ายเขียนว่าบ่อน้ำพุร้อนโป่งกระทิง ป้ายวัดอุณหภูมิตอนถ่ายแสดงตัวเลข 45 และป้ายอธิบายบอกว่าบ่อนี้อยู่ที่ตำบลบ้านบึง อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี อุณหภูมิประมาณ 45 องศาเซลเซียส ไม่ใช่บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง ใช้ให้เห็นรูปแบบบ่อน้ำพุร้อนท้องถิ่นที่มีป้ายอุณหภูมิ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย UNI279 สัญญา CC BY-SA 4.0 ถ่ายวันที่ 12 สิงหาคม 2568
บ่อน้ำพุร้อนวงกลมขอบหินปูนมีสีเขียวเหลืองในน้ำ มีป้ายเขียนว่าบ่อน้ำพุร้อนโป่งกระทิง ป้ายวัดอุณหภูมิตอนถ่ายแสดงตัวเลข 45 และป้ายอธิบายบอกว่าบ่อนี้อยู่ที่ตำบลบ้านบึง อำเภอบ้านคา จังหวัดราชบุรี อุณหภูมิประมาณ 45 องศาเซลเซียส ไม่ใช่บ่อน้ำพุร้อนพระร่วง ใช้ให้เห็นรูปแบบบ่อน้ำพุร้อนท้องถิ่นที่มีป้ายอุณหภูมิ ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย UNI279 สัญญา CC BY-SA 4.0 ถ่ายวันที่ 12 สิงหาคม 2568 ภาพ: UNI279, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

เดินทางไปกำแพงเพชร และต่อไปยังสองสถานที่

เราไม่พบรถไฟเข้ากำแพงเพชร ตามหน้าหลักของเราที่อ้างวิกิท่องเที่ยวว่าสถานีที่ใกล้สุดคือพิษณุโลก หน้า 12Go เส้นกรุงเทพฯ-กำแพงเพชรที่ผู้ช่วยค้นข้อมูลของเราเปิดในเบราว์เซอร์จริง แสดงผลสำหรับวันออกเดินทาง 29 ต.ค. 2569 ว่ามี 32 เที่ยว เป็นรถบัส 9 เที่ยว ราคาเริ่ม 383 บาทในราคาตัวกลาง ผู้ให้บริการที่แสดงมี Transport Co และ Sritawong Tour และหน้ามีข้อสังเกตว่าบางเที่ยวไปลงที่คลองลานแทนที่จะลงที่สถานีขนส่งกำแพงเพชร ควรดูจุดลงรถก่อนซื้อ

จากไปอย่างไร ใช้เวลาและค่าโดยสารแหล่งและสถานะ
กรุงเทพฯ ไปกำแพงเพชรรถบัส ราคาเริ่ม 383 บาท มี 9 เที่ยวจาก 32 เที่ยวทั้งหมดของวันที่ 29 ต.ค. 2569 ผู้ให้บริการ Transport Co และ Sritawong Tour12Go ตัวกลาง อ่านผ่านเบราว์เซอร์จริง 23 ต.ค. 2569 ราคาเปลี่ยนได้ ตรวจจุดลงรถ
กรุงเทพฯ ไปกำแพงเพชรขับรถ ระยะทางหลายตัวเลข ดูตารางความไม่ตรงกันของหน้าหลักกำแพงเพชรยังไม่ยืนยัน
ตัวเมืองไปเมืองไตรตรึงษ์ไปทางใต้ ห่างราว 16 หรือ 18 กม. ตามแหล่งที่ต่างกัน ไม่พบรถโดยสารประจำทาง ค่ารถเหมา หรือเวลาขับฐานข้อมูลมหาวิทยาลัย วิกิพีเดียไทย Sanook ยังไม่ยืนยัน
ตัวเมืองไปน้ำพุร้อนพระร่วงไปทางเหนือ ห่างราว 25 กม. ตามวิกิท่องเที่ยว (รายการปี 2560 ในหน้าตัวเมืองของเรา) หรือ 18 หรือ 21 กม. ตามบทความ Sanook ปี 2554 ไม่พบรถโดยสารประจำทางหรือค่ารถยังไม่ยืนยัน
ตัวเมืองเลือกรถเองโรงแรมจัดรถรับส่งหรือจองรถเหมาล่วงหน้า ถามราคาก่อนขึ้นรถเราไม่พบราคากลาง
ทางอากาศหรือเรือไม่พบเที่ยวบินหรือเรือไปสองสถานที่นี้ไม่ได้ตรวจเส้นอื่นนอกจากหน้า 12Go

ตัวเลขจาก 12Go เป็นภาพหนึ่งวัน ไม่ใช่ตารางประจำ เมื่อเราเปิดดูในรอบก่อนหน้า (16 และ 22 ต.ค. 2569) ตามที่บันทึกไว้ในหน้าหลักกำแพงเพชร ได้จำนวนเที่ยวและราคาเริ่มต้นที่ต่างจากครั้งนี้ จึงใช้เป็นแนวเทียบ ไม่ใช่ตัวเลขที่ยืนยันได้ว่ามีทุกวัน เราไม่ได้ซื้อตั๋วและไม่ทราบเงื่อนไขการยกเลิกหรือเวลาออกจริง เรื่องรถทัวร์จากเมืองอื่นและเส้นทางต่อเชื่อม ดูไปกำแพงเพชร แผนเที่ยว 1-2 วัน

ผืนน้ำสะท้อนแสงพระอาทิตย์ตกสีส้มบริเวณฝายกั้นแม่น้ำปิง ฝั่งซ้ายมีแนวหินวางยาวลงไปในน้ำ และหญ้าอยู่ด้านหน้า ตามชื่อไฟล์ภาษาไทยและพิกัด 16.50 เหนือ 99.50 ตะวันออก อยู่ในหมวดจังหวัดกำแพงเพชร ถ่ายวันที่ 4 เมษายน 2556 ไม่ใช่เมืองไตรตรึงษ์ ใช้แสดงแม่น้ำปิงในเขตตัวเมืองกำแพงเพชร ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่ายใช้ชื่อ ::::=UT=:::: สัญญา CC BY-SA 3.0
ผืนน้ำสะท้อนแสงพระอาทิตย์ตกสีส้มบริเวณฝายกั้นแม่น้ำปิง ฝั่งซ้ายมีแนวหินวางยาวลงไปในน้ำ และหญ้าอยู่ด้านหน้า ตามชื่อไฟล์ภาษาไทยและพิกัด 16.50 เหนือ 99.50 ตะวันออก อยู่ในหมวดจังหวัดกำแพงเพชร ถ่ายวันที่ 4 เมษายน 2556 ไม่ใช่เมืองไตรตรึงษ์ ใช้แสดงแม่น้ำปิงในเขตตัวเมืองกำแพงเพชร ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่ายใช้ชื่อ ::::=UT=:::: สัญญา CC BY-SA 3.0 ภาพ: ::::=UT=::::, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

แผนเที่ยวที่เหมาะกับข้อมูลที่มี

แผนด้านล่างเป็นแนวจัดวันจากข้อมูลที่ตรวจได้ ไม่ใช่เส้นทางที่เราเดินจริง และไม่มีเวลาขับระหว่างจุด เพราะเราไม่พบแหล่งที่ยืนยันได้

แผนจัดอย่างไรอ่านต่อ
ครึ่งวันโบราณสถานนั่งรถจากตัวเมืองลงใต้ไปดูซากเมืองไตรตรึงษ์ แล้วกลับเข้าเมือง ถามที่พักเรื่องทางเข้าก่อนตัวเมืองกำแพงเพชร
ครึ่งวันน้ำพุร้อนไปทางเหนือ ตรวจสถานะห้องอาบก่อน จะลงแช่เท้าหรือแช่น้ำแร่ก็ได้ตามสถานะหน้านี้
เต็มวันสองสถานที่เช้าฝั่งหนึ่ง บ่ายอีกฝั่ง เผื่อเวลาขากลับเข้าเมืองก่อนมืดหน้านี้
เต็มวันกับอุทยานประวัติศาสตร์เช้าอยู่ที่อุทยานประวัติศาสตร์ ตอนบ่ายไปไตรตรึงษ์หรือน้ำพุร้อน อย่างใดอย่างหนึ่งอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร
วันที่สองสายธรรมชาติน้ำตกและอุทยานแห่งชาติทางตะวันตกคลองลาน คลองวังเจ้า
ที่พักพักในเมืองเป็นฐานจะสะดวกกว่าเพราะสองที่อยู่คนละทิศที่พักกำแพงเพชร

ผู้ที่ชอบเมืองโบราณริมแม่น้ำสายอื่น หน้าเดียวกันในเว็บเรามีอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และศรีสัชนาลัย ซึ่งเป็นอีกสองส่วนของมรดกโลกชุดเดียวกับกำแพงเพชร ส่วนคนที่อยากเทียบน้ำพุร้อนที่อื่น ดูน้ำตก น้ำพุร้อน และเขื่อนของอุทัยธานี และถ้าแวะเมืองใกล้เคียง ดูพิษณุโลก ตาก นครสวรรค์ และเมืองเก่าพิจิตร

งบประมาณ

ตัวเลขที่มาจากแหล่งทางการหรือผู้ดำเนินการมีน้อย ตารางจึงแยกให้เห็นว่ารายการไหนมีตัวเลข และรายการไหนที่ไม่พบ

รายการจำนวนหมายเหตุ
เข้าชมน้ำพุร้อนและแช่เท้าฟรีโพสต์ผู้ดำเนินการ 6 ม.ค. 2569
แช่น้ำแร่ส่วนตัว30 บาทต่อคนหน้า ททท. ไม่ระบุวันที่ ห้องอาบส่วนตัวอาจปิดอยู่ ดูหัวข้อสถานะ
ห้องอาบส่วนตัว50 บาทต่อห้องต่อชั่วโมงหน้า ททท. ไม่ระบุวันที่
ค่าเข้าเมืองไตรตรึงษ์ไม่พบไม่ได้แปลว่าฟรี ยังไม่ยืนยัน
รถบัสกรุงเทพฯ ไปกำแพงเพชรเริ่ม 383 บาทต่อที่นั่ง12Go ตัวกลาง วันที่ 29 ต.ค. 2569 ไม่ใช่ราคาผู้ให้บริการ
รถเหมาจากตัวเมืองไปสองสถานที่ไม่พบราคาต้องถามที่พักหรือคนขับ
ที่จอดรถไม่พบราคาไม่พบข้อมูลบนหน้าทางการที่ตรวจ
งบประมาณ

ตัวอย่างการคำนวณจากตัวเลขที่มี ถ้าสองคนแช่น้ำแร่ห้องส่วนตัวหนึ่งชั่วโมงตามอัตราของหน้า ททท. จะเป็น 30 คูณ 2 แล้วบวก 50 เท่ากับ 110 บาท แต่ใช้ได้ต่อเมื่อห้องอาบเปิดและอัตรายังเป็นเท่านี้ ซึ่งตอนนี้ยังไม่ยืนยัน ถ้าลงแช่เท้าอย่างเดียวตามโพสต์ผู้ดำเนินการ ไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับส่วนนี้

งบประมาณ

ค่าเดินทางคือรายการใหญ่ที่สุดและไม่มีราคากลาง รถบัสไป-กลับจากกรุงเทพฯ สองคนที่ราคาเริ่ม 383 บาทต่อที่นั่งต่อเที่ยวจะเป็นราว 1,532 บาท (383 คูณ 4) ถ้าราคานั้นยังมีในวันที่เลือก แต่ยังไม่รวมรถเหมาจากตัวเมืองไปสองสถานที่ ซึ่งเราไม่พบราคา ควรถามที่พักก่อนและเผื่อเงินสดสำหรับค่ารถ

ความปลอดภัยและข้อควรระวัง

  • น้ำพุร้อนผุดอุณหภูมิประมาณ 58 องศาเซลเซียสตามฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ซึ่งร้อนพอลวกผิวได้ ไม่ควรแตะหรือจุ่มมือในบ่อต้นกำเนิด และควรแช่ในจุดและบ่อที่ผู้ดำเนินการจัดไว้ให้เท่านั้น บทความเก่าของ Sanook เล่าว่านักท่องเที่ยวซื้อไข่ไปลวกกิน เราไม่ทราบว่าตอนนี้ยังทำได้หรือมีกฎอย่างไร ควรถามเจ้าหน้าที่ก่อน
  • เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว และผู้ตั้งครรภ์ควรถามแพทย์ก่อนแช่น้ำร้อน เป็นคำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่ข้อมูลที่มาจากผู้ดำเนินการ
  • พื้นรอบบ่ออาจลื่นและร้อน ควรสวมรองเท้าที่กันลื่น และเตรียมน้ำดื่ม เพราะแช่น้ำร้อนทำให้เสียน้ำ
  • เมืองไตรตรึงษ์เป็นโบราณสถานกลางไร่และป่า ไม่ควรปีนฐานอิฐ ไม่ควรเก็บหรือขุดเศษภาชนะและลูกปัด และควรอยู่ในเส้นทางที่ชัดเจน เพราะเราไม่พบข้อมูลทางการเรื่องเส้นทางและรั้ว
  • ผู้ที่ไปวัดวังพระธาตุควรแต่งกายสุภาพและให้เกียรติสถานที่ ถ้ามีพระหรือคนในวัด เราไม่ยืนยันว่ามีพระจำพรรษาในปัจจุบัน
  • ช่วงน้ำหลากอาจกระทบพื้นที่ริมแม่น้ำปิง หน้าหลักของเราบันทึกรายงานน้ำท่วมขังผิวทางในตำบลนครชุมเมื่อ 16 ต.ค. 2569 ตามแขวงทางหลวงกำแพงเพชร ผลต่อไตรตรึงษ์และน้ำพุร้อนเรายังไม่ได้ตรวจ จึงควรเช็กสภาพถนนก่อนออกเดินทาง
  • ถนนชนบทช่วงเย็นไฟน้อย ควรกลับเข้าเมืองก่อนมืด โดยเฉพาะถ้าใช้จักรยานยนต์
  • ไม่ควรจ่ายเงินให้ผู้ที่เรียกเก็บโดยไม่แสดงที่มา ถ้าไม่แน่ใจให้ถามเจ้าหน้าที่หรือโทรเบอร์ที่ ททท. ลง

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

หัวข้อค่าที่พบ พร้อมแหล่งและวันที่หน้านี้ใช้ค่าไหน
ระยะไตรตรึงษ์จากตัวเมืองฐานข้อมูลมหาวิทยาลัย (เผยแพร่ 2 มี.ค. 2563) ประมาณ 16 กม. ส่วน Sanook (25 มี.ค. 2546) และวิกิพีเดียไทย (แก้ล่าสุด 15 ก.ค. 2569) 18 กม.ใช้ช่วง 16-18 กม. ยังไม่ยืนยัน
ไตรตรึงษ์อยู่ฝั่งไหนของแม่น้ำปิงกรมศิลปากรว่าริมฝั่งตะวันตก ฐานข้อมูลมหาวิทยาลัยว่าฝั่งขวา วิกิพีเดียไทยและ Sanook ว่าฝั่งขวาหรือฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ไม่ตัดสิน บอกทุกค่า แม่น้ำปิงที่นี่ไหลลงใต้ ฝั่งขวาตามทิศน้ำไหลจึงเป็นฝั่งตะวันตก ซึ่งตรงกับกรมศิลปากร แต่นี่เป็นการอ่านของเรา ยังไม่ยืนยัน
ขนาดและคูเมืองกรมศิลปากรและฐานข้อมูลมหาวิทยาลัย กว้าง 800 ยาว 840 เมตร คูสามชั้น หน้าตัวเมืองของเราที่บันทึกจาก ททท. เมื่อ 16 ต.ค. 2569 ว่า 450 คูณ 800 เมตร ขนานแม่น้ำปิงใช้ตัวเลขกรมศิลปากรเป็นหลัก ตัวเลข ททท. ยังไม่ยืนยันจากหน้าต้นทาง
ปีสร้างเมืองวิกิพีเดียไทย พ.ศ. 1542 หรือ 1547 ตามตำนานสิงหนวัติกุมาร กรมศิลปากรว่าสมัยทวารวดีและสุโขทัย พุทธศตวรรษที่ 18-21ไม่ระบุปีเดียว
ที่อยู่น้ำพุร้อนททท. บรรยายว่าบ้านลานหิน ต.ลานดอกไม้ แต่ที่อยู่บนแผนที่เป็น ต.ท่าไม้ อ.พรานกระต่าย 62110 ฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ต.ลานดอกไม้ อ.เมือง 62000 Sanook (2554) เขียน "ต.จานดอกไม้ อ.เมือง" ซึ่งน่าจะสะกดผิดใช้ ต.ลานดอกไม้ อ.เมือง ตามฐานข้อมูลของรัฐ และบอกว่ายังไม่ยืนยันพิกัดที่แผนที่ ททท.
อุณหภูมิน้ำฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ ราว 58 องศา Sanook (21 ก.ย. 2554) 40-65 องศาใช้ราว 58 ยังไม่ยืนยันค่าปัจจุบัน
ค่าเข้าโพสต์ผู้ดำเนินการ (6 ม.ค. 2569) เข้าชมและแช่เท้าฟรี หน้า ททท. ค่าแช่น้ำแร่ 30 บาทต่อคน บวกห้อง 50 บาทต่อห้องต่อชั่วโมง หน้าตัวเมืองของเราที่อ้างวิกิท่องเที่ยว (2560) ค่าเข้า 30 บาทใช้โพสต์ผู้ดำเนินการสำหรับเข้าชมและแช่เท้า และ ททท. สำหรับน้ำแร่ส่วนตัว
ระยะทางและเส้นทางไปน้ำพุร้อนวิกิท่องเที่ยว (2560 ตามหน้าตัวเมืองของเรา) 25 กม. เข้าจากทางหลวง 101 Sanook (2554) 18 กม. ทางถนนกำแพงเพชร-สุโขทัย หรือ 21 กม. ทางบ้านหนองปลิง-บ้านท่าไม้แดงไม่เลือกค่าเดียว ยังไม่ยืนยัน
เบอร์โทรน้ำพุร้อนททท. 055 741 787 Sanook (2554) 055-711066 ต่อ 22ใช้ ททท. เป็นเบอร์ที่ใหม่กว่าในความเข้าใจของเรา ยังไม่ได้โทรทดสอบ
สถานะททท. เปิดทุกวัน 08.30-16.30 น. ผู้ดำเนินการ (6 ม.ค. 2569) เวลาเดียวกัน แต่มีโพสต์ที่ระบบค้นหาลง 28 ก.ย. 2569 ว่าห้องอาบปิดชั่วคราวแยกพื้นที่กับห้องอาบ ห้องอาบยังไม่ยืนยัน
จำนวนเที่ยว 12Goวันที่ 29 ต.ค. 2569 เปิดดู 23 ต.ค. 2569 พบ 32 เที่ยว รถบัส 9 เที่ยว เริ่ม 383 บาท หน้าหลักของเราบันทึกการเปิดดู 16 ต.ค. 2569 ว่า 8 เที่ยว และ 22 ต.ค. 2569 พบตัวเลขขัดกันในหน้าเดียวใช้ตัวเลขล่าสุดเป็นภาพรวมเท่านั้น

สิ่งที่ยังไม่ยืนยัน

  • ค่าเข้าเมืองไตรตรึงษ์ทั้งไทย ต่างชาติ ผู้ใหญ่ เด็ก ยังไม่ยืนยัน
  • เวลาเปิดปิด เบอร์โทร ที่จอด ห้องน้ำ และเส้นทางเดินของเมืองไตรตรึงษ์ ยังไม่ยืนยัน
  • สภาพปัจจุบันของโบราณสถาน ว่าเข้าไปดูใกล้ได้หรือมีรั้วกั้น ยังไม่ยืนยัน
  • วัดวังพระธาตุกับตำแหน่งของเมืองโบราณ ว่าเป็นจุดเดียวกันที่ผู้มาเยือนเข้าถึงได้ ยังไม่ยืนยัน
  • ฝั่งของแม่น้ำปิงที่เมืองไตรตรึงษ์ตั้งอยู่ และระยะทางที่แน่ชัด ยังไม่ยืนยัน
  • วันเปิดใหม่ของห้องอาบน้ำแร่ส่วนตัวหลังโพสต์ที่ระบบค้นหาลงวันที่ 28 ก.ย. 2569 ยังไม่ยืนยัน
  • เหตุผลที่ห้องอาบปิด ว่ามาจากการซ่อม น้ำท่วม หรือเรื่องอื่น ยังไม่ยืนยัน
  • อัตราค่าแช่น้ำแร่ของเด็กและชาวต่างชาติ ยังไม่ยืนยัน
  • ที่อยู่ที่แม่นยำและพิกัดของบ่อน้ำพุร้อนบนแผนที่ ยังไม่ยืนยัน
  • ที่จอดรถและค่าจอดที่บ่อน้ำพุร้อน ยังไม่ยืนยัน
  • บ้านพักรับรองที่บ่อน้ำพุร้อนเปิดให้นักท่องเที่ยวทั่วไปจองหรือไม่ ยังไม่ยืนยัน
  • การลวกไข่และการขายของในพื้นที่บ่อน้ำพุร้อนในปัจจุบัน ยังไม่ยืนยัน
  • รถโดยสารประจำทาง ราคารถเหมา และเวลาขับไปสองสถานที่ ยังไม่ยืนยัน
  • ผลของน้ำท่วมและน้ำหลากช่วง ต.ค. 2569 ต่อสองสถานที่ ยังไม่ยืนยัน
  • แพ็กเกจ KKday ที่ยืนยันได้ว่าไปสองสถานที่นี้ ไม่พบ

ลิงก์ที่หน้านี้ใช้ และรายได้ของเรา

กล่องจองด้านท้ายหน้านี้เป็นลิงก์พันธมิตร ถ้าคุณจองหลังกดเข้าไป เราอาจได้ค่าคอมมิชชันโดยราคาที่คุณจ่ายไม่เพิ่ม ข้อมูลเวลา ที่ตั้ง และสถานะในหน้านี้มาจากแหล่งที่ระบุ ไม่ได้มาจากผู้ขายตั๋วหรือที่พัก กล่องที่แสดงเป็นทัวร์หรือตั๋วที่ค้นในจังหวัดกำแพงเพชรและอาจไม่ใช่ทริปไปเมืองไตรตรึงษ์หรือน้ำพุร้อนพระร่วงโดยเฉพาะ เพราะค้นชื่อสองสถานที่บน KKday แล้วไม่พบแพ็กเกจที่จองได้ ราคารถจาก 12Go เป็นราคาของตัวกลางที่ขายโดยบุคคลที่สาม ราคาและวันว่างเปลี่ยนตลอด ควรเช็กในหน้าจริงก่อนจ่าย การเข้าชมไตรตรึงษ์และน้ำพุร้อนไม่ต้องผ่านลิงก์ใดของเรา

คำถามที่พบบ่อย

เมืองไตรตรึงษ์อยู่ที่ไหน ห่างกำแพงเพชรเท่าไร

ททท. ระบุตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมืองกำแพงเพชร 62160 กรมศิลปากรระบุบ้านวังพระธาตุ ระยะจากตัวเมืองคือราว 16 กม. ตามฐานข้อมูลมหาวิทยาลัย หรือ 18 กม. ตาม Sanook และวิกิพีเดียไทย ทางใต้ของตัวเมือง เรายังไม่ยืนยันทางเข้าที่แน่ชัด

เมืองไตรตรึงษ์มีค่าเข้าไหม เปิดกี่โมง

ไม่พบค่าเข้า เวลาเปิด และเบอร์โทรบนหน้า ททท. ที่ตรวจ 23 ต.ค. 2569 ซึ่งไม่ได้แปลว่าเข้าฟรีหรือเปิดตลอด ควรถามที่พักหรือหน่วยงานท้องถิ่นก่อนไป

เมืองไตรตรึงษ์มีอะไรให้ดูบ้าง

ตามฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยและกรมศิลปากร มีแนวคูน้ำคันดินสามชั้น วัดเจดีย์เจ็ดยอดที่มีเจดีย์ประธานทรงดอกบัวตูม เจดีย์ทรงระฆังขนาดใหญ่ทางตะวันตก และวัดวังพระธาตุนอกแนวคูเมืองทางตะวันออก สภาพปัจจุบันยังไม่ยืนยัน

ท้าวแสนปมเกี่ยวกับเมืองไตรตรึงษ์อย่างไร

เป็นตำนานที่เล่าว่าเจ้าเมืองไตรตรึงษ์มีพระธิดานางอุษา ซึ่งต่อมาตั้งครรภ์จากมะเขือของนายแสนปม แล้วนายแสนปมสร้างเมืองเทพนครของตนเอง ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยเล่าไว้ และสรุปว่าเชื่อกันว่าพระโอรสคือพระเจ้าอู่ทอง นี่เป็นตำนาน ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

บ่อน้ำพุร้อนพระร่วงเปิดกี่โมง ต้องเสียเงินไหม

โพสต์ผู้ดำเนินการ 6 ม.ค. 2569 ระบุเปิดทุกวัน 08.30-16.30 น. เข้าชมและแช่เท้าฟรี ส่วนหน้า ททท. ระบุค่าแช่น้ำแร่ส่วนตัว 30 บาทต่อคน และ 50 บาทต่อห้องต่อชั่วโมง ซึ่งไม่ใช่ค่าเข้าพื้นที่

ห้องอาบน้ำแร่ที่บ่อน้ำพุร้อนพระร่วงเปิดอยู่ไหม

ยังไม่ยืนยัน ผู้ดำเนินการมีโพสต์ที่ระบบค้นหาลงวันที่ 28 ก.ย. 2569 ว่าห้องอาบปิดชั่วคราว และเราไม่พบวันเปิดใหม่ ควรโทร 055 741 787 หรือถามผ่านเพจก่อนเดินทาง

บ่อน้ำพุร้อนพระร่วงร้อนกี่องศา ปลอดภัยไหม

ฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมธรรมชาติระบุน้ำผุด 5 จุด ราว 58 องศาเซลเซียส ส่วน Sanook ปี 2554 ว่า 40-65 องศา และรายงานว่ากระทรวงสาธารณสุขตรวจแล้วไม่พบสารปนเปื้อนหรือเชื้อโรคอันตรายเกินมาตรฐาน น้ำร้อนพอลวกผิวได้ ควรแช่เฉพาะบ่อที่จัดไว้และไม่แตะบ่อต้นกำเนิด

ไปน้ำพุร้อนพระร่วงและเมืองไตรตรึงษ์ในวันเดียวได้ไหม

ได้ในแนวคิด แต่สองที่อยู่คนละทิศของตัวเมือง ไตรตรึงษ์ทางใต้ ส่วนน้ำพุร้อนทางเหนือตามแหล่งที่เราอ่าน เราไม่พบเวลาขับ จึงควรเผื่อเวลาและเช็กสถานะห้องอาบก่อน

ไปกำแพงเพชรโดยไม่มีรถได้ไหม

ไปถึงตัวเมืองได้ด้วยรถบัส หน้า 12Go วันที่ 29 ต.ค. 2569 แสดงรถบัส 9 เที่ยว ราคาเริ่ม 383 บาท แต่ไปสองสถานที่นี้เราไม่พบรถโดยสารประจำทาง ต้องใช้รถเหมาหรือรถของที่พัก และเรายังไม่พบราคากลาง

แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.

ดูตั๋วและทัวร์กำแพงเพชรบน Klookดูรถบัส รถไฟ และแท็กซี่กรุงเทพฯ–กำแพงเพชรบน 12Go

คู่มือที่เกี่ยวข้อง

ภาพกำแพงเพชร: อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ค่าเข้า เวลา วัดช้างรอบ
วัฒนธรรม

อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ค่าเข้า เวลา วัดช้างรอบ

อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร มรดกโลก ค่าเข้าไทย 20 ต่างชาติ 100 บาทต่อเขต หน้ากรมศิลปากรขัดกันเอง เวลาเปิดถึง 16:30 น. ตรวจ 22 ต.ค. 2569

ภาพกำแพงเพชร: อุทยานแห่งชาติคลองลาน น้ำตกคลองลาน คลองน้ำไหล ค่าเข้า เวลา
วางแผน

อุทยานแห่งชาติคลองลาน น้ำตกคลองลาน คลองน้ำไหล ค่าเข้า เวลา

น้ำตกคลองลาน สูง 100 ม. และคลองน้ำไหล คลองวังเจ้า ค่าเข้าผู้ใหญ่ ไทย 40 ต่างชาติ 200 บาทตาม DNP เวลาเปิดไม่ตรงกัน ห่างเมือง 60 กม. ตรวจ 19 ต.ค. 2569

ภาพกำแพงเพชร: ที่พักกำแพงเพชร ในเมือง นครชุม คลองลาน 8 โรงแรมที่ตรวจแล้ว
ที่พัก

ที่พักกำแพงเพชร ในเมือง นครชุม คลองลาน 8 โรงแรมที่ตรวจแล้ว

ที่พักกำแพงเพชรแบ่งตามย่านในเมือง นครชุม และคลองลาน พร้อม 8 โรงแรมที่ตรวจข้อมูลกับเว็บไซต์ทางการของแต่ละแห่ง ไม่ใส่ราคา ไม่มีรีวิวปลอม

ภาพกำแพงเพชร: ไปกำแพงเพชร จากกรุงเทพฯ รถบัส ขับรถ แผนเที่ยว 1-2 วัน
วางแผน

ไปกำแพงเพชร จากกรุงเทพฯ รถบัส ขับรถ แผนเที่ยว 1-2 วัน

วิธีไปกำแพงเพชรจากกรุงเทพฯ ไม่มีรถไฟ รถบัส 5-6 ชั่วโมง ขับรถ 4-4.5 ชั่วโมง ราคาแหล่งข้อมูลต่างกัน แผนเที่ยว 1-2 วัน และแม่วงก์ปิด ตรวจ 19 ต.ค. 2569

ภาพกำแพงเพชร: ตัวเมืองกำแพงเพชร พิพิธภัณฑ์ นครชุม ไตรตรึงษ์ ตลาด อาหาร
วัฒนธรรม

ตัวเมืองกำแพงเพชร พิพิธภัณฑ์ นครชุม ไตรตรึงษ์ ตลาด อาหาร

ตัวเมืองกำแพงเพชร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ 09:00 ค่าเข้าไทย 20 ต่างชาติ 100 บาทตาม ททท. นครชุม ไตรตรึงษ์ ตลาดกลางคืน กล้วยไข่ ตรวจ 22 ต.ค. 2569

ภาพระนอง: บ่อน้ำร้อนรักษะวาริน ค่าเข้า เวลา เที่ยวเมืองระนอง 2569
วัฒนธรรม

บ่อน้ำร้อนรักษะวาริน ค่าเข้า เวลา เที่ยวเมืองระนอง 2569

บ่อน้ำร้อนรักษะวาริน ระนอง สวนเปิด 24 ชม. แช่ตัว 40 บาทตาม ททท. แต่เทศบาลปิดบ่อแช่ตัวตั้งแต่ 13 ก.ค. 2569 พร้อมพระราชวังและตลาด ตรวจ 22 ต.ค. 2569

คู่มืออื่นที่เกี่ยวข้อง