มัสยิดอิสติกลัล (Masjid Istiqlal) และโบสถ์คาทีดรัลจาการ์ตา (Gereja Katedral) อยู่ตรงข้ามกันที่ย่าน Pasar Baru ในจาการ์ตากลาง ห่างจากโมนัสไม่ไกล จึงเป็นที่เที่ยวที่นักท่องเที่ยวมักเดินดูทั้งคู่ในรอบเดียว คำตอบสั้น ๆ ที่ต้องรู้ก่อนไป คือ เว็บทางการของมัสยิด (www.istiqlal.or.id) ที่เราตรวจเมื่อ 20 ต.ค. 2569 มีแบบฟอร์มจองเข้าชมเป็นกลุ่ม แต่ไม่มีหน้าที่บอกค่าเข้า เวลาเข้าชม หรือกฎการแต่งกายสำหรับนักท่องเที่ยวรายบุคคล เราจึงไม่ใส่ตัวเลขค่าเข้าและเวลา ส่วนโบสถ์คาทีดรัลมีตารางมิสซาและกติกาการเข้าร่วมบนเว็บทางการชัดเจน
สองสถานที่นี้เป็นศาสนสถานที่ยังใช้งานจริง ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ การเข้าชมต้องเคารพเวลาประกอบศาสนกิจ หน้านี้แยกส่วนที่ตรวจจากเว็บทางการ ส่วนที่มาจากหน่วยงานการท่องเที่ยวแห่งชาติ และส่วนที่เป็นข้อเสนอทั่วไปของเรา ไว้ให้ชัด ภาพรวมเมืองดูคู่มือเที่ยวจาการ์ตา ที่พักดูที่พักจาการ์ตา พักย่านไหนดี และภาพรวมประเทศดูหน้าอินโดนีเซีย

จองที่ไหนดี
เทียบทัวร์และกิจกรรมในจาการ์ตาจากเว็บเหล่านี้ ดูสิ่งที่รวมในราคา จุดนัดพบ และเงื่อนไขยกเลิกก่อนจ่าย
เปิดเผยข้อมูลพันธมิตร: ลิงก์เหล่านี้อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันเมื่อคุณจอง โดยคุณไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม และไม่เปลี่ยนสิ่งที่เราเขียน
ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และจุดที่แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน
| เรื่อง | ข้อมูล | แหล่งที่มา |
|---|---|---|
| อิสติกลัล วางศิลาฤกษ์ | 24 สิงหาคม 1961 โดยประธานาธิบดีซูการ์โน | เว็บทางการอิสติกลัล และ Indonesia Travel ตรงกัน |
| อิสติกลัล เปิดใช้งาน | 22 กุมภาพันธ์ 1978 โดยประธานาธิบดีซูฮาร์โต มีศิลาจารึกที่บันไดประตู As-Salam | เว็บทางการอิสติกลัล (หน้าประวัติ) และ Indonesia Travel ตรงกัน |
| สถาปนิก | Friedrich Silaban ชนะการประกวดแบบ เป็นชาวบาตักที่นับถือคริสต์โปรเตสแตนต์ | เว็บทางการอิสติกลัลและ Indonesia Travel |
| พื้นที่และความจุ | พื้นที่ 9.5 เฮกตาร์ ความจุ 200,000 คน (เว็บทางการ) หรือ "มากกว่า 200,000 คน" (Indonesia Travel) | ตรงกันโดยประมาณ |
| ขนาดสถาปัตยกรรม | โดมหลักกว้าง 45 เมตร ตัวอาคารหลัก 5 ชั้น เสาหลักในห้องละหมาด 12 ต้น หอสูงราว 96.66 เมตร | Indonesia Travel (ไม่มีในเว็บทางการที่เราอ่านได้) |
| จำนวนผู้เข้าเยี่ยมชมต่อปี | 4.5 ล้านคนต่อปี | เว็บทางการอิสติกลัล (หน้าแรก) เป็นตัวเลขที่มัสยิดเผยแพร่เอง |
| ค่าเข้าและเวลาเข้าชมของนักท่องเที่ยว | ยังไม่ยืนยัน เว็บทางการไม่มีหน้านี้ Indonesia Travel เขียนว่า "มัสยิดเปิดทุกวัน แต่เวลาเข้าชมเพื่อท่องเที่ยวอาจต่างจากเวลาประกอบศาสนกิจ" โดยไม่ระบุตัวเลข | ติดต่อมัสยิดก่อน |
| โบสถ์คาทีดรัล เปิดใช้อาคารปัจจุบัน | 21 เมษายน 1901 อวยพรโดยบิชอป Edmundus Sybrandus Luypen | เว็บทางการของโบสถ์และ Indonesia Travel ตรงกัน |
| โบสถ์คาทีดรัล เริ่มก่อสร้างอาคารปัจจุบัน | 1891 ออกแบบโดย Antonius Dijkmans | Indonesia Travel (เว็บทางการของโบสถ์ไม่ระบุปีเริ่มก่อสร้างในส่วนที่เราอ่าน) |
| โบสถ์คาทอลิกแห่งแรกของปัตตาเวีย | 1808 (เว็บทางการของโบสถ์) หรือ 1810 (Indonesia Travel) | ไม่ตรงกัน ส่วนเว็บของโบสถ์เองเล่าว่าปี 1808 เป็นการตั้งโบสถ์แรกที่เป็นบ้านไม้ไผ่ และย้ายในปี 1810 จึงเป็นเหตุการณ์ต่างกัน |
| อุโมงค์ Silaturahmi | เสนอโดยประธานาธิบดี Joko Widodo เมื่อ 7 กุมภาพันธ์ 2020 ตามเว็บโบสถ์ และเปิดปี 2021 ตาม Indonesia Travel | สองแหล่งเสริมกัน ไม่ขัดกัน |
| ตารางมิสซาโบสถ์ | ดูตารางด้านล่าง | เว็บทางการของโบสถ์ |
มัสยิดอิสติกลัล
ภาพรวม
Indonesia Travel ระบุว่าอิสติกลัลเป็นมัสยิดแห่งชาติของอินโดนีเซียและเป็นมัสยิดที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อยู่ที่ Jalan Taman Wijaya Kusuma ย่าน Pasar Baru เขต Sawah Besar จาการ์ตากลาง บนพื้นที่ราว 9.5 เฮกตาร์ ความจุเกิน 200,000 คน ประวัติเริ่มจากการตั้งมูลนิธิมัสยิดอิสติกลัลปี 1953 โดย KH. Wahid Hasyim จากนั้นรัฐบาลจัดประกวดแบบ ซึ่ง Friedrich Silaban ชนะ ซูการ์โนวางศิลาฤกษ์ 24 สิงหาคม 1961 และซูฮาร์โตเปิดใช้งาน 22 กุมภาพันธ์ 1978 ตัวเลขนี้ตรงกับหน้าประวัติของเว็บทางการ
ลักษณะที่น่าสนใจตาม Indonesia Travel คืออาคารแบบโมเดิร์นที่ใช้รูปทรงเรขาคณิตเรียบง่าย โครงคอนกรีตเสริมเหล็ก พื้นและผนังหินอ่อน และลวดลายเรขาคณิตสแตนเลส โดมกว้าง 45 เมตรสื่อถึงปี 1945 อาคารหลัก 5 ชั้นสื่อถึงหลักศาสนาอิสลามทั้งห้า เสาหลักในห้องละหมาด 12 ต้นสื่อถึงวันที่ 12 ของเดือนรอบีอุลเอาวัล และหอสูงราว 96.66 เมตร ภายในกลุ่มอาคารมีกลองใหญ่ (bedug) ห้องอเนกประสงค์ ห้องสมุด และพื้นที่การศึกษา ข่าวของเว็บทางการเมื่อ 7 ต.ค. 2569 เล่าว่าคณะผู้แทนจากฟิลิปปินส์ได้เดินชมชั้นหลัก กลองใหญ่ และอุโมงค์ Silaturahmi พร้อมคำอธิบายเรื่องประวัติและปรัชญาสถาปัตยกรรม
ค่าเข้าและเวลาเข้าชม ที่เรายังตรวจไม่ได้
เว็บทางการให้ตัวเลขว่ามีผู้เยี่ยมชมปีละ 4.5 ล้านคน และมีบริการ "จองเข้าชม" (Reservasi Kunjungan) สำหรับกลุ่มทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซึ่งแบบฟอร์มขอข้อมูลประเทศหรือจังหวัด วันและเวลาเข้าชม ชื่อหัวหน้ากลุ่ม จำนวนผู้เข้าร่วม และวัตถุประสงค์ โดยมีตัวเลือกเช่น สื่อมวลชน แขกของรัฐ แขก VIP และศึกษาดูงาน แต่เราไม่พบหน้าที่ระบุค่าเข้า ชั่วโมงเข้าชมของคนไปเดี่ยว หรือกฎการแต่งกายสำหรับนักท่องเที่ยว เราเปิดหน้า /visit /kunjungan และหน้าที่ใกล้เคียงในโดเมนเดียวกัน ได้ผลเป็น 404 เว็บทางการยังมี Virtual Tour อยู่ที่ istiqlal.or.id/virtualtour แต่เรายังไม่ได้เปิดดู
หมายเหตุเรื่องโดเมน เวอร์ชันที่ไม่มี www (istiqlal.or.id) ตอบ 403 ต่อเครื่องมือของเรา ส่วน www.istiqlal.or.id เปิดได้ปกติและมีประวัติมัสยิด หน้าผู้นำ และข่าวของมัสยิดเองถึงเดือน ต.ค. 2569 เราจึงใช้ถือเป็นเว็บของมัสยิด แต่เราไม่ได้ตรวจชื่อผู้ถือโดเมนจากนายทะเบียน และเว็บของ Indonesia Travel ไม่ได้ลิงก์มายังเว็บนี้ในหน้าที่เราอ่าน
สิ่งที่เป็นข้อเสนอทั่วไปของเรา ไม่ใช่ข้อมูลทางการ
เนื่องจากไม่มีกฎเขียนไว้ที่เราอ่านได้ ข้อเสนอต่อไปนี้เป็นมารยาทที่ใช้ได้กับมัสยิดทั่วไป และต้องยึดคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ที่หน้างานเหนือกว่าสิ่งที่เราเขียน แต่งกายคลุมไหล่แขนและขา ผู้หญิงเตรียมผ้าคลุมศีรษะไว้เผื่อถูกขอ เตรียมถอดรองเท้า ไม่เข้าไปในพื้นที่ละหมาดโดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่มาในช่วงที่มีการละหมาดใหญ่หรือเทศกาลหากไม่จำเป็น เว็บทางการมีหน้า "Mimbar Jumat" และหัวข้อรอมฎอน ซึ่งชี้ว่าวันศุกร์เที่ยงและเดือนรอมฎอนเป็นช่วงที่มัสยิดมีกิจกรรมหนาแน่น เราไม่มีเวลาละหมาดวันศุกร์ที่ระบุตรงนั้น จึงเสนอให้เลี่ยงวันศุกร์ช่วงเที่ยงถึงบ่ายต้น

โบสถ์คาทีดรัลจาการ์ตา
ภาพรวม
โบสถ์ชื่อทางการคือ Gereja Santa Perawan Maria Diangkat ke Surga เป็นโบสถ์อาสนวิหารของเขตมิสซังจาการ์ตา ตั้งอยู่ที่ Jl. Katedral No. 7B ตามทั้งเว็บทางการและ Indonesia Travel สถาปัตยกรรมนีโอโกธิก ได้รับการประกาศเป็นมรดกวัฒนธรรมแห่งชาติตามเว็บทางการ อาคารปัจจุบันเปิดใช้และอวยพรเมื่อ 21 เมษายน 1901 โดย Mgr. Edmundus Sybrandus Luypen, SJ ตามเว็บทางการ Indonesia Travel เพิ่มว่าอาคารเริ่มก่อสร้างปี 1891 ตามแบบของสถาปนิกฮอลันดา Antonius Dijkmans และบรรยายองค์ประกอบสำคัญ เช่น ยอดหอคู่แหลม หน้าต่างกระจกสี ซุ้มโค้งแหลมภายใน เสาใหญ่ แท่นบูชา และพิพิธภัณฑ์ของโบสถ์ซึ่งเก็บสิ่งของพิธี เอกสารประวัติศาสตร์ และภาพประกอบการพัฒนาของอาสนวิหาร

ตารางมิสซาและกติกา
เว็บทางการของโบสถ์ (ตรวจ 20 ต.ค. 2569) ลงตารางมิสซาไว้ดังนี้ ถ้าไปในเวลามิสซา ให้ถือว่าเป็นผู้ร่วมพิธี ไม่ใช่ผู้ชมทัวร์
| วัน | เวลา (น.) |
|---|---|
| จันทร์ถึงศุกร์ | 06.00 และ 18.00 (18.00 มีถ่ายทอดออนไลน์ด้วย) |
| เสาร์ | 06.00 (มิสซาประจำวัน) และ 16.00 กับ 18.00 (มิสซาสัปดาห์) |
| อาทิตย์ | 06.00 08.30 11.00 16.30 19.00 (08.30 และ 16.30 มีถ่ายทอดออนไลน์) |
| ศุกร์แรกของเดือน | 06.00 12.00 18.00 |
เงื่อนไขที่เว็บทางการระบุ ได้แก่ ไม่ต้องลงทะเบียนสำหรับมิสซาประจำวัน ศุกร์แรกของเดือน และมิสซาประจำสัปดาห์ แต่งกายเรียบร้อยสุภาพ ไม่มาสาย และหน้ากากอนามัยไม่บังคับ (ใส่หรือไม่ใส่ก็ได้) แต่ผู้ที่ไอหรือมีน้ำมูกควรสวม สำหรับผู้ใช้รถเข็นมีจุดส่งผู้โดยสารหน้าประตูหลักของโบสถ์ และขอไม่ให้จอดรถตรงนั้น
เรื่องการเข้าชมนอกเวลามิสซา Indonesia Travel เขียนว่าโบสถ์เปิดสำหรับการประกอบศาสนกิจตามตารางมิสซา และนักท่องเที่ยวเข้าเยี่ยมชมนอกเวลามิสซาได้โดยปฏิบัติตามข้อกำหนด พร้อมแนะนำให้เช็กตารางล่าสุดบนเว็บทางการ เราไม่พบเวลาเปิดสำหรับนักท่องเที่ยวหรือเวลาเปิดพิพิธภัณฑ์ของโบสถ์บนเว็บทางการ จึงไม่ยืนยันตัวเลข ถ้าอยากเข้าพิพิธภัณฑ์ให้ถามที่โบสถ์โดยตรง
อุโมงค์ Silaturahmi และความหมายของการอยู่ตรงข้ามกัน
ตามเว็บทางการของโบสถ์ ประธานาธิบดี Joko Widodo เยี่ยมโครงการปรับปรุงมัสยิดอิสติกลัลเมื่อวันศุกร์ 7 กุมภาพันธ์ 2020 และรับข้อเสนอสร้างอุโมงค์ใต้ดินเชื่อมมัสยิดกับโบสถ์คาทีดรัล ท่านตั้งชื่อว่า "Terowongan Silaturahmi" (อุโมงค์แห่งมิตรภาพ) Indonesia Travel ระบุว่าอุโมงค์นี้เปิดปี 2021 เป็นสัญลักษณ์ของความปรองดองและการเสวนาข้ามศาสนา Indonesia Travel (หน้าโบสถ์) ยังเล่าว่าผู้บริหารโบสถ์และมัสยิดร่วมมือกัน เช่น จัดการพื้นที่จอดรถในวันสำคัญทางศาสนา ข่าวของมัสยิดเมื่อ 7 ต.ค. 2569 บอกว่าคณะผู้แทนที่มาเยือนได้เดินชมอุโมงค์ด้วย เรายังไม่ได้ตรวจว่านักท่องเที่ยวทั่วไปเข้าอุโมงค์ได้ทุกวันหรือเฉพาะคณะ ให้ถามเจ้าหน้าที่
ไปอย่างไร
ตามโรงแรม Borobudur Jakarta (เว็บของโรงแรมเอง) โรงแรมอยู่ห่างโดยรถ 5 นาทีจากทำเนียบประธานาธิบดี และอยู่ใกล้มัสยิดอิสติกลัลและโบสถ์ ส่วน detikNews ระบุว่าโมนัสมีประตูด้านตะวันออกเฉียงเหนือที่ต่อไปยังมัสยิดอิสติกลัลโดยตรง ดูรายละเอียดประตูในหน้าโมนัส สถานีรถไฟกัมบีร์ใกล้ประตูตะวันออกเฉียงใต้ของโมนัส จึงเดินหรือต่อรถสั้น ๆ ได้ ถ้าต่อไปเมืองเก่าโกตาตัว ดูหน้าโกตาตัวและพิพิธภัณฑ์ ซึ่งอยู่ทางเหนือ
ใช้เวลาเท่าไร
ไม่มีตัวเลขทางการ ข้อเสนอของเรา ครึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมงสำหรับแต่ละแห่งถ้าแค่เดินชมจากพื้นที่ที่เปิดให้เข้า และเพิ่มถ้าจะเข้าพิพิธภัณฑ์โบสถ์หรือร่วมทัวร์ที่จัดโดยมัสยิด ทั้งสองแห่งอยู่ติดโมนัส จึงเหมาะวางเป็นครึ่งวันเช้าเดียวกับโมนัส โดยเริ่มที่โมนัสตอนเปิดแล้วเดินไปมัสยิดและโบสถ์ก่อนอากาศร้อน
ข้อควรระวัง และสิ่งที่อย่าคาดหวัง
- อย่าคาดว่าจะมีตารางทัวร์ตายตัวหรือไกด์ฟรี เว็บทางการที่เราอ่านได้ไม่ระบุ
- อย่าคาดว่าจะเข้าห้องละหมาดหลักได้ ข้อมูลที่เราตรวจไม่ได้ว่านักท่องเที่ยวไม่มุสลิมเข้าส่วนไหนได้บ้าง ข่าวของมัสยิดบอกว่าคณะผู้แทนเดินชมชั้นหลัก แต่เป็นกรณีที่มีเจ้าหน้าที่อธิบาย
- เวลามิสซาของโบสถ์ไม่ใช่เวลาท่องเที่ยว ให้ไปนอกช่วงมิสซาหรือร่วมอย่างสุภาพตามกติกาที่เว็บระบุ
- เว็บทางการของโบสถ์พูดถึงเรื่องความปลอดภัยของเด็กและผู้ใหญ่เปราะบาง (หัวข้อ PPADR) ซึ่งเป็นข้อกำหนดภายในของโบสถ์ เราไม่ได้อ่านรายละเอียด
- ถ่ายภาพ โดรน และการบันทึกภาพ เราไม่พบกฎที่เปิดอ่านได้ ถามเจ้าหน้าที่ก่อน
ลิงก์ที่หน้านี้ใช้ และรายได้ของเรา
ปุ่มในกล่องจองของหน้านี้ (Klook, KKday) เป็นลิงก์พันธมิตร ถ้าคุณซื้อหลังกดเข้าไป เราอาจได้ค่าคอมมิชชัน โดยราคาที่คุณจ่ายไม่เพิ่ม ข้อมูลค่าเข้า เวลาเปิด และกฎต่าง ๆ ในหน้านี้มาจากแหล่งที่ระบุ ไม่ได้มาจากผู้ขายตั๋ว ราคาตั๋วและทัวร์เปลี่ยนตามวัน ควรเช็กในหน้าจริงก่อนจ่าย ทั้งมัสยิดและโบสถ์ไม่ได้ขายตั๋วเข้าชมผ่านแพลตฟอร์มเหล่านี้ตามที่เราตรวจได้ สิ่งที่ขายจึงเป็นทัวร์เมืองที่แวะสถานที่เหล่านี้ ให้อ่านว่าแวะแบบมองจากภายนอกหรือเข้าภายใน และใครเป็นผู้จัด
จองที่ไหนดี
เทียบทัวร์และกิจกรรมในจาการ์ตาจากเว็บเหล่านี้ ดูสิ่งที่รวมในราคา จุดนัดพบ และเงื่อนไขยกเลิกก่อนจ่าย
เปิดเผยข้อมูลพันธมิตร: ลิงก์เหล่านี้อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันเมื่อคุณจอง โดยคุณไม่เสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม และไม่เปลี่ยนสิ่งที่เราเขียน
คำถามที่พบบ่อย
เข้ามัสยิดอิสติกลัลต้องจ่ายไหม
เราไม่พบค่าเข้าที่ระบุในเว็บทางการ และ Indonesia Travel ไม่ระบุตัวเลข จึงยังไม่ยืนยัน ถ้ามีการขอบริจาคหรือค่าบริการไกด์ ให้ถามก่อนตกลง
นักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าชมอิสติกลัลได้ไหม
Indonesia Travel ระบุว่ามัสยิดเปิดต้อนรับประชาชนทั่วไปทั้งผู้มาละหมาดและนักท่องเที่ยว และเว็บทางการมีระบบจองเข้าชมสำหรับกลุ่มจากต่างประเทศ แต่เราไม่มีข้อมูลเวลาและเงื่อนไขของคนไปเดี่ยว
ต้องแต่งตัวอย่างไร
เว็บของโบสถ์ระบุว่าแต่งกายเรียบร้อยสุภาพ ส่วนมัสยิดเราไม่พบกฎที่เขียนไว้ ข้อเสนอของเราคือใช้มาตรฐานเดียวกัน คือคลุมไหล่แขนและขา และถอดรองเท้าเมื่อเข้าพื้นที่ภายในมัสยิด
โบสถ์คาทีดรัลเข้าชมได้ตอนไหน
มีมิสซาทุกวันตามตารางด้านบน นอกเวลามิสซา Indonesia Travel ระบุว่านักท่องเที่ยวเข้าได้โดยปฏิบัติตามข้อกำหนด แต่เราไม่พบชั่วโมงเข้าชมที่เป็นทางการ
ต้องลงทะเบียนก่อนเข้าโบสถ์ไหม
ไม่ต้องสำหรับมิสซาประจำวัน ศุกร์แรกของเดือน และมิสซาประจำสัปดาห์ ตามเว็บทางการของโบสถ์
อุโมงค์ Silaturahmi เดินได้ไหม
เราไม่ได้ตรวจ เว็บของมัสยิดและโบสถ์ยืนยันว่ามีอุโมงค์นี้และเล่าเรื่องการเยือน แต่ไม่ได้ระบุว่าเปิดให้นักท่องเที่ยวทั่วไปเดินหรือไม่
ไปมัสยิดกับโบสถ์รวมโมนัสได้ไหมในครึ่งวัน
ได้ในแง่ระยะ เพราะอยู่ใกล้กัน ข้อเสนอของเราคือเริ่มโมนัสตอนเช้า เดินไปมัสยิดและโบสถ์ แล้วนั่งรถไปโกตาตัวช่วงบ่าย ถ้าวันที่ไปตรงกับศุกร์เที่ยงหรือมีงานใหญ่ ให้สลับลำดับ
แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม
- มัสยิดอิสติกลัล (เว็บทางการ www.istiqlal.or.id): หน้าแรก ตัวเลขผู้เยี่ยมชมและแบบฟอร์มจองเข้าชม
- มัสยิดอิสติกลัล: ประวัติและวันเปิดใช้งาน
- มัสยิดอิสติกลัล: ข่าวคณะผู้แทนฟิลิปปินส์เยือน (7 ต.ค. 2569) พูดถึงชั้นหลัก กลองใหญ่ และอุโมงค์
- Indonesia Travel (การท่องเที่ยวแห่งชาติ): มัสยิดอิสติกลัล
- Indonesia Travel: โบสถ์คาทีดรัลจาการ์ตา
- โบสถ์คาทีดรัลจาการ์ตา (เว็บทางการ katedraljakarta.or.id): ตารางมิสซาและกติกา
- โบสถ์คาทีดรัลจาการ์ตา: อาคารและประวัติ
- โรงแรม Borobudur Jakarta: ระยะจากโรงแรมไปมัสยิดและโบสถ์
ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.


