ลับแล วัดพระแท่นศิลาอาสน์ พระบรมธาตุทุ่งยั้ง ทุเรียน

ลับแลเป็นหุบเขาเล็กทางตะวันตกของตัวเมืองอุตรดิตถ์ ที่คนไทยรู้จักจากตำนานเมืองที่ห้ามพูดโกหก จากทุเรียนหลงลับแลกับหลินลับแล และจากสองวัดเก่าในตำบลทุ่งยั้ง คือวัดพระแท่นศิลาอาสน์ที่ตราประจำจังหวัดใช้เป็นภาพ กับวัดพระบรมธาตุทุ่งยั้งที่มีเจดีย์ทรงระฆังกลมแบบลังกา หน้านี้รวมสามอย่างนี้ไว้ด้วยกันกับพิพิธภัณฑ์เมืองลับแลและซุ้มประตูเมือง เพราะเที่ยวต่อเนื่องกันได้ภายในครึ่งวันถึงหนึ่งวัน

เราไม่ได้ไปที่ลับแลเอง ข้อมูลมาจากหน้าท่องเที่ยวของจังหวัดอุตรดิตถ์ (โดเมน .go.th ของจังหวัด) ที่อ่านตรงเมื่อ 19 ต.ค. 2569 จากหน้า ททท. ที่ทีมเราเปิดผ่านเบราว์เซอร์ 17 ต.ค. 2569 (เครื่องมืออ่านของเราโดนหน้า ททท. บล็อกด้วยรหัส 403) จากวิกิพีเดียซึ่งเป็นแหล่งรอง และจากเว็บของโรงแรมหนึ่งแห่งในลับแล เรื่องค่าเข้าไม่พบตัวเลขจากแหล่งทางการเลยสำหรับทั้งสี่แห่ง ดูคู่มืออุตรดิตถ์ สำหรับภาพรวมจังหวัด ดูหน้าเดินทางและแผนเที่ยว สำหรับการต่อรถ และดูที่พักอุตรดิตถ์ สำหรับที่พักในลับแล

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

วันจัดงานอัฏฐมีบูชาและการถวายพระเพลิงพระบรมศพจำลองที่ทุ่งยั้ง

วันวิสาขบูชาตรงกับขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 และแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ตามหลังวันนั้นประมาณหนึ่งสัปดาห์ สองข้อมูลนี้จึงน่าจะตรงกันโดยหลักการ (เป็นการเทียบของเราเอง) แต่เราไม่ได้ตรวจกับปฏิทินวัดปี 2569 และงานปีนี้ผ่านไปแล้ว ควรถามวัดสำหรับปี 2570

ฐานะและปีของงานที่วัดพระแท่นศิลาอาสน์

สองแหล่งตรงกัน แต่วันจริงของปี 2570 ยังไม่ยืนยัน เพราะวันมาฆบูชาเปลี่ยนทุกปี

ระยะระหว่างวัดพระแท่นศิลาอาสน์กับจุดอื่นของจังหวัด

หน้าเว็บของจังหวัดไม่บอกว่าวัดระยะจากจุดไหน เราเดาว่าเป็นระยะจากวัดพระแท่นศิลาอาสน์ (เป็นข้อสันนิษฐานของเรา) ถ้าถูก วัดนี้อยู่ห่างตัวเมืองประมาณ 6 กม. ซึ่งไม่ตรงกับตัวเลข 3 กม. ที่ Hua Dum Resort เขียนว่าโรงแรมอยู่ห่างวัด และเราไม่มีตัวเลขระยะวัดถึงตัวเมืองโดยตรงจากแหล่งอื่น จึงไม่ควรเชื่อตัวเลขใดตัวเลขหนึ่งจนกว่าจะเปิดแผนที่ตรวจ

วัดพระแท่นศิลาอาสน์

หน้าจังหวัดเล่าว่าวัดนี้เดิมชื่อวัดมหาธาตุ ตั้งอยู่บนเนินเขาเต่า เป็นวัดโบราณที่ไม่ปรากฏว่าใครสร้างและสร้างเมื่อใด ชาวบ้านเชื่อสืบมาว่าพระพุทธเจ้าทั้งห้าพระองค์ในภัทรกัปนี้เคยเสด็จมาประทับนั่งบนพระแท่น ตัวพระแท่นเป็นศิลาแลง กว้าง 8 ฟุต ยาวราว 10 ฟุต สูง 3 ฟุต มีลายกลีบบัวที่ฐานและมีมณฑปเชียงแสนครอบอยู่ในวิหาร วิกิท่องเที่ยวระบุว่าฐานนี้เชื่อกันว่าทำสมัยสุโขทัย

หน้าจังหวัดยังเล่าว่ามีเรื่องเล่าว่าช่างผู้สร้างวิหารของวัดพระแท่นศิลาอาสน์ วัดพระฝาง และวัดสุทัศน์เป็นช่างคนเดียวกัน และบานประตูเดิมของวิหารที่แกะเป็นลายซ้อนหลายชั้นเป็นลายเดียวกับลายบานมุขวิหารพระพุทธชินราช พิษณุโลก ซึ่งถูกไฟป่าเผาเมื่อ 25 มีนาคม พ.ศ. 2451 เหลือแต่กุฏิหลังเดียว ต่อมาเจ้าเมืองอุตรดิตถ์ (พระยาวโรดมภักดีศรีอุตรดิตถ์นคร) เรี่ยไรเงินสร้างและซ่อมวิหาร ภายในมีซุ้มมณฑปครอบพระแท่น ข้อมูลของ ททท. ที่คู่มือฉบับก่อนอ่านไว้ว่าบานประตูเดิมอยู่ที่วิหารวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ พิษณุโลก ซึ่งเป็นเรื่องบานประตูเดียวกันที่หน้าจังหวัดเล่าอีกแบบ จึงยังไม่ยืนยันว่าบานเดิมอยู่ที่ไหนปัจจุบัน

พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นของวัดอยู่ในศาลาการเปรียญเก่า ตกแต่งแบบล้านนา ชั้นล่างมีภาพเขียน ภาพถ่ายเก่าของวัด ชุดและผ้าไทยโบราณ และจำหน่ายสินค้าชุมชน ชั้นสองเก็บพระพุทธรูปเก่า พระพุทธรูปไม้แกะสลัก และเครื่องใช้ชาวบ้าน เปิด 08:00-17:00 น. ตามหน้าจังหวัด

วัดพระยืนพุทธบาทยุคลอยู่บนเนินเดียวกันแต่คนละยอด ทางตะวันออกของวัดพระแท่นศิลาอาสน์ตามหน้าจังหวัด วิกิท่องเที่ยวบอกว่ามีมณฑปทรงเชียงแสนครอบรอยพระพุทธบาทคู่ และมีพระพุทธรูปสัมฤทธิ์แบบสุโขทัย เราไม่พบเวลาเปิดและค่าเข้าของวัดนี้ ถ้าไปวัดพระแท่นศิลาอาสน์แล้วควรแวะ แต่ควรถือว่าเวลาเดียวกับวัดข้างเคียงเป็นเพียงข้อสันนิษฐานของเรา

วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง

วิกิพีเดียไทยเล่าว่าไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างเมื่อใด ตำนานว่าเดิมเป็นที่ประดิษฐานพระเกศาธาตุและชาวบ้านก่อพระเจดีย์ภายหลัง ลำดับการบูรณะที่หน้านั้นเขียนไว้คือ สมัยพระเจ้าบรมโกศ (พ.ศ. 2275-2301) รื้อสร้างวิหารและกำแพง ปี 2313 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีเสด็จมาสมโภชสามวัน ปี 2389 รัชกาลที่ 4 ทรงบูรณะวิหารหลวงและองค์พระบรมธาตุที่พัง ปี 2402 พังอีกครั้งและซ่อมเสร็จปี 2405 ปี 2443 รัชกาลที่ 5 พระราชทานพระบรมสารีริกธาตุไปบรรจุ ปี 2446 และ 16 พ.ย. 2451 พังจากแผ่นดินไหว หลังปี 2451 ซ่อมจนเป็นรูปทรงปัจจุบัน และปี 2550-2552 สำนักศิลปากรที่ 6 สุโขทัยบูรณะด้วยการฉาบปูนใหม่ ปี 2558 จังหวัดมีมติหุ้มทองจังโก 499 แผ่น

องค์พระบรมธาตุตามวิกิพีเดียไทยมีฐานเขียงซ้อนสามชั้น องค์ระฆัง บัลลังก์ใหญ่ ปล้องไฉนป่อง ไม่มียอดฉัตร และมีเจดีย์ขนาดเล็กที่มุมฐานสี่มุมแบบมอญ-พม่า วิหารหลวงห้าห้องเสา กว้างราว 14.60 เมตร ยาว 32.30 เมตร ผสมล้านนากับอยุธยา จิตรกรรมฝาผนังเหลือสามด้าน ด้านหนึ่งเป็นตอนมารผจญ ด้านเหนือพุทธประวัติ ด้านใต้เรื่องสังข์ทอง อนุรักษ์ปี 2529 แต่เลือนมาก พระประธานเป็นพระปูนปั้นปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 4.25 เมตร สูง 6.25 เมตร ชาวบ้านเรียกหลวงพ่อโต หรือหลวงพ่อหลักเมือง และมีพระศรีอาริย์สำริดหน้าตักกว้าง 99 เซนติเมตร ศิลปะอยุธยา ททท. ที่คู่มือฉบับก่อนอ่านไว้เรียกพระประธานว่าหลวงพ่อประธานเท้า และพูดถึงจิตรกรรมเรื่องพระสังข์ทอง เป็นเรื่องเดียวกับที่วิกิพีเดียไทยเล่าในชื่อคนละแบบ จึงไม่ขัดกันตรง ๆ ชื่อเรียกพระประธานที่ต่างกันเป็นชื่อเรียกตามท้องถิ่น เราไม่ได้ตรวจที่วัดเอง

เราไม่พบค่าเข้า เวลาเปิดปิด และเบอร์โทรของวัดพระบรมธาตุทุ่งยั้งจากหน้าทางการที่อ่านได้ วิกิพีเดียไทยบอกว่าหน้านั้นไม่มีข้อมูลเหล่านี้ และแนะนำให้ถามวัดหรือสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด เป็นวัดที่ยังใช้งาน ควรแต่งกายสุภาพ ซึ่งเป็นข้อเสนอของเรา

พิพิธภัณฑ์เมืองลับแลและซุ้มประตูเมือง

ททท. ตามที่คู่มือฉบับก่อนและบันทึก Codex อ่านไว้ระบุว่าพิพิธภัณฑ์เมืองลับแลอยู่ในตำบลศรีพนมมาศ เล่าประวัติ วัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของลับแลจากอดีตถึงปัจจุบัน กล่าวถึงพระศรีพนมมาศผู้นำความเจริญมาสู่ลับแล ในพื้นที่มีหมู่บ้านจำลองเรือนลับแล ศูนย์บริการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และถ้ำเมืองลับแลที่จำลองเมืองเก่า เปิดทุกวัน 08:30-17:30 น. โทร 0 5543 1076 ตามบันทึก Codex ไม่พบค่าเข้า

ซุ้มประตูเมืองลับแล หน้าจังหวัดบอกว่าเป็นซุ้มที่สร้างขึ้นใหม่เป็นสัญลักษณ์ของเมือง เป็นศิลปะประยุกต์แบบสุโขทัย กว้าง 10 เมตร ยาว 41 เมตร ออกแบบโดยกรมศิลปากร ด้านข้างมีรูปปั้นหญิงสาวอุ้มลูกกับสามีนั่งก้มหน้าถือย่ามขมิ้น ฐานจารึกว่า "ขอเพียงสัจจะวาจา" ตามตำนานที่หน้าจังหวัดเล่าว่าชายหนุ่มชาวทุ่งยั้งหลงเข้าเมืองลับแลที่มีแต่ผู้หญิงถือศีลห้ามพูดปด ได้แต่งงานกับหญิงคนหนึ่ง วันหนึ่งเขาพูดโกหกปลอบลูกว่าแม่มาแล้ว หญิงเสียใจจึงไล่เขาออกพร้อมย่ามขมิ้น เขาทิ้งขมิ้นระหว่างทาง ที่เหลือกลายเป็นทองคำ เมื่อกลับไปหาขมิ้นที่ทิ้งก็งอกเป็นต้นหมดแล้ว และหาทางกลับเข้าเมืองไม่ได้อีก

วิกิพีเดียไทยเล่าตำนานอีกแบบหนึ่ง ว่าชายหนุ่มพบหญิงสาวในป่าและเก็บใบไม้ของนางไว้ จนได้ตามนางเข้าเมืองซึ่งมีแต่ผู้หญิง ภายหลังเขาพูดเท็จกับลูกจึงต้องออกจากเมือง ทั้งสองฉบับตรงกันเรื่องห้ามพูดโกหก และเรื่องหาทางกลับไม่เจอ ต่างกันที่ตอนเริ่มต้น เราบอกเพียงว่ามีตำนานหลายฉบับ ไม่ได้ตัดสินว่าฉบับไหนเป็นต้นฉบับ

วิกิพีเดียไทยลงสถานที่ในอำเภอไว้ด้วย ได้แก่ อนุสาวรีย์พระศรีพนมมาศ ม่อนสยามินทร์ที่รัชกาลที่ 5 เคยเสด็จและปัจจุบันเป็นที่ว่าการอำเภอ วัดเจดีย์คีรีวิหารที่พบศิลาจารึกเจดีย์พิหาร อนุสาวรีย์เจ้าฟ้าฮ่ามกุมาร หน้าทางเข้าวัดม่อนอารักษ์ และวัดป่าสัก หน้านั้นไม่ระบุว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยว เราจึงลงเป็นรายชื่อในตารางสถานที่เล็ก ๆ ของหน้าหลักอุตรดิตถ์

ทุเรียนและลางสาด

วิกิท่องเที่ยวระบุว่ามีเทศกาลทุเรียนทุกปีราวต้นเดือนมิถุนายนที่ลับแล ทุเรียนสองพันธุ์ที่ขึ้นชื่อคือหลงลับแลและหลินลับแล ผลิตทุเรียนทั้งจังหวัดราว 20,000 ตันในปี 2555 และมีสวนราว 10,600 เอเคอร์ ส่วนเทศกาลลางสาดราวกลางถึงปลายกันยายน วิกิพีเดียไทยเพิ่มว่าลับแลมีผ้าตีนจกกับไม้กวาดเป็นผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น และอำเภอมีประชากร 53,749 คน (ปี 2567) พื้นที่ 448.8 ตร.กม. แปดตำบล ตัวเลขประชากรในตารางรายตำบลที่หน้านั้นให้เป็นของ ธ.ค. 2565 รวมได้ 54,294 คน ต่างจากยอดปี 2567 จึงไม่ควรเอามารวมกันเอง

ราคาทุเรียน วันที่เปิดขาย และสวนที่ให้เข้าชมปี 2569 เราไม่พบจากแหล่งใด งานทุเรียนและลางสาดปี 2569 ผ่านไปแล้วหรือกำลังจะมาถึงขึ้นกับฤดู เราบอกได้เพียงว่าไม่มีวันจัดงานปี 2570 จากแหล่งที่อ่านได้

น้ำตกแม่พูลและที่เที่ยวอื่นรอบลับแล

ททท. ผ่านคู่มือฉบับก่อนบอกว่าน้ำตกแม่พูลอยู่ใกล้ตัวเมือง เป็นน้ำตกไหลลงฝายหลายชั้น ห่างอำเภอเมืองราว 8 กม. แล้วเข้าทางหลวงหมายเลข 1043 อีกราว 12 กม. มีร้านอาหารมากกว่า 10 ร้าน ส่วนวิกิท่องเที่ยวบอกว่าอยู่ห่างตัวเมืองราว 20 กม. ซึ่งเข้ากับ 8 บวก 12 กม. ข้อมูลรถสองแถวสีแดงจากถนนตุลาสถิตที่ ททท. ลงไว้อาจเก่า เราไม่ได้ตรวจ

ช่วงเวลาที่น่าไป

เหมาะกับช่วงที่ไม่ร้อนจัด ข้อเสนอของเราคือเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ถ้ามุ่งผลไม้ ไปช่วงต้นมิถุนายนสำหรับทุเรียนและกลางถึงปลายกันยายนสำหรับลางสาด ตามวิกิท่องเที่ยว แต่ควรเช็กกับที่พักหรือเทศบาลว่าปีนี้ออกผลช้าเร็วแค่ไหน งานพระแท่นศิลาอาสน์จัดตรงมาฆบูชาซึ่งตกกุมภาพันธ์หรือมีนาคม ตามหน้าจังหวัด ซึ่งคนจะมากกว่าปกติ

เคล็ดลับที่เป็นข้อเสนอของเรา

ข้อเสนอต่อไปนี้เป็นความเห็นของเรา ไม่ใช่ข้อมูลทางการ ไปวัดพระแท่นศิลาอาสน์และวัดพระบรมธาตุทุ่งยั้งในวันเดียวกัน เพราะอยู่ตำบลเดียวกัน ตามที่อยู่ที่เราเปิดอ่าน แล้วต่อพิพิธภัณฑ์เมืองลับแลและซุ้มประตูตอนบ่ายก่อนเวลาปิด 17:30 น. เตรียมเสื้อผ้าสุภาพสำหรับวัด และโทรถามวัดก่อนถ้าจะไปวันงาน เพราะรถจะติด

สิ่งที่ยังยืนยันไม่ได้

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.