พิพิธภัณฑ์บ้านเชียง ค่าเข้า เวลาเปิด หลุมขุดค้นวัดโพธิ์ศรีใน

บ้านเชียงเป็นหมู่บ้านในอำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี ที่ชาวบ้านขุดพบหม้อดินเผาเขียนลายสีแดงและสำริดอายุเก่าแก่ จนกลายเป็นหนึ่งในแหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ดังที่สุดของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบันมีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติบ้านเชียง ซึ่งกรมศิลปากรดูแล และหลุมขุดค้นวัดโพธิ์ศรีในซึ่งเป็นพื้นที่ขุดค้นเดิมที่ยังเหลือเปิดให้ดู หน้านี้รวมสิ่งที่คนไทยค้นบ่อยที่สุดไว้ที่เดียว คือค่าเข้าเท่าไร เปิดวันไหน ต้องดูอะไร หลุมขุดค้นอยู่ตรงไหน ไปจากอุดรธานียังไง และควรควบกับที่อื่นหรือไม่

หน้านี้ตรวจเมื่อ 17 ตุลาคม 2569 เราไม่ได้ไปที่นั่นเพื่อเขียนหน้านี้ ข้อมูลมาจากบทความท่องเที่ยว ข่าว และวิกิพีเดีย เราพยายามหาหน้าอัตราค่าเข้าชมของกรมศิลปากรแล้วเปิดไม่ได้ จึงไม่มีตัวเลขค่าเข้าทางการในหน้านี้ ตัวเลขค่าเข้าและวันเปิดทุกตัวมาจากบทความท่องเที่ยวและเว็บคู่มือที่ขัดแย้งกันเอง เราแสดงทุกแหล่งเทียบกันและไม่เลือกให้ ส่วนที่ยืนยันไม่ได้เราเขียนว่า "ยังไม่ยืนยัน" ที่พักดูในที่พักอุดรธานี แผนทั้งจังหวัดดูในคู่มือเที่ยวอุดรธานี และถ้าจะควบกับบึงบัวแดง ดูทะเลบัวแดงกุมภวาปี

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

ค่าเข้า ทุกแหล่งเทียบกัน

มีข้อสังเกตว่า Thai Holiday Guide เองก็เคยถูกอ้างในผลค้นหาด้วยตัวเลข 150 บาท แต่หน้าที่เราเปิดอ่านครั้งนี้ลง 200 บาท แปลว่าเว็บนั้นอาจปรับตัวเลขล่าสุด ฐานเศรษฐกิจรายงานเมื่อ 25 กรกฎาคม 2566 ว่า ครม. อนุมัติหลักการปรับค่าเข้าชมเฉพาะชาวต่างชาติ พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก 80 บาท ขนาดกลาง 120 บาท ขนาดใหญ่ 200 บาท และพิพิธภัณฑ์ที่คนเข้าชมมากเป็นพิเศษ 240 บาท โดยคนไทยคงอัตราเดิม แต่บทความนั้นเป็นการอนุมัติหลักการ ไม่ลงวันที่เริ่มใช้ และไม่ระบุว่าบ้านเชียงอยู่ขนาดใด ดังนั้นการที่ตัวเลข 200 บาทของ Thai Holiday Guide ตรงกับขนาดใหญ่ ยังไม่ใช่หลักฐานว่าบ้านเชียงถูกจัดเป็นขนาดใหญ่

สิ่งที่สรุปได้อย่างปลอดภัยคือ คนไทย 30 บาทตรงกันทุกแหล่ง ส่วนต่างชาติมีสองตัวเลข คือ 150 และ 200 บาท เราจึงแนะนำให้เตรียมเงินสดไว้ 200 บาทต่อคนต่างชาติ และถ้ามีคนไทยในกลุ่มก็ใช้ 30 บาท สนุก (2559) ระบุผู้ได้รับยกเว้น คือนักเรียนในเครื่องแบบ ผู้สูงอายุสัญชาติไทย และพระภิกษุสามเณรนักบวชทุกศาสนา เป็นข้อมูลเก่า ไม่ทราบว่ายังเหมือนเดิมหรือไม่

ค่าเข้าที่ใช้เทียบกับภูพระบาท

ถ้าจะไปภูพระบาทต่อ Thai Holiday Guide ลงว่า 120 บาทสำหรับต่างชาติ 20 บาทสำหรับคนไทย ตามตารางของกรมศิลปากรที่ใช้ตั้งแต่พฤษภาคม 2568 ส่วน Wongnai (2562) ลง 100 บาทสำหรับต่างชาติ และ KTC (2569) ลง 20 บาทสำหรับคนไทย พร้อมว่าเด็กต่ำกว่า 15 ปี ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้พิการ และพระภิกษุสามเณรไม่เสียค่าเข้า สองอุทยานจึงใช้ตัวเลขขนาดใกล้กัน แต่ยังไม่มีแหล่งทางการให้ยืนยัน

วันและเวลาเปิด ขัดกันหลายจุด

ทุกแหล่งเห็นตรงกันสองเรื่อง คือเวลา 09.00-16.00 น. และปิดวันจันทร์ ที่ขัดกันคือวันอังคาร สองแหล่งว่าเปิด (สนุก 2559 และ KTC เมษายน 2569) และสามแหล่งว่าปิด (Wongnai 2562 Thaizer และ Thai Holiday Guide กรกฎาคม 2569) แหล่งที่ใหม่ที่สุดสองแหล่งคือ KTC (เปิด) กับ Thai Holiday Guide (ปิด) ก็ขัดกันเอง เราจึงไม่เลือกให้ ถ้าจะไปวันอังคาร ให้โทร 0 4223 5040 ก่อน หรือเลือกวันพุธถึงอาทิตย์ที่ไม่มีใครขัด และตรวจวันหยุดนักขัตฤกษ์ซึ่งเปิดตามที่แหล่งส่วนใหญ่ว่า

บ้านเชียงสำคัญเพราะอะไร

เรื่องที่วิกิพีเดียเล่า

วิกิพีเดียภาษาอังกฤษว่าแหล่งนี้พบในปี 2509 (ค.ศ. 1966) เมื่อนักศึกษาฮาร์วาร์ดคนหนึ่งสะดุดรากไม้และเห็นหม้อดินเผาโผล่ขึ้นมา ชาวบ้านเคยขุดพบหม้อมาก่อนแต่ไม่รู้อายุ ในปี 2517 และ 2518 มีโครงการขุดค้นร่วมระหว่างพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียกับกรมศิลปากร ขุดสองพื้นที่ห่างกันราว 100 เมตร พบหลุมฝังศพอย่างน้อย 142 แห่ง และวัดโพธิ์ศรีในซึ่งห่างพิพิธภัณฑ์ราว 700 เมตร เป็นพื้นที่ขุดค้นเดิมเพียงแห่งเดียวที่หมู่บ้านไม่ได้สร้างทับ โบราณวัตถุที่พบได้แก่หม้อเขียนสีแดงบนพื้นสีเหลืองนวล กำไล แหวน ปลายหอก ขวาน ระฆังสำริด และเบ้าหลอมที่ชี้ว่าคนท้องถิ่นหล่อสำริดเอง รวมถึงเศษข้าว

อายุของบ้านเชียง ตัวเลขที่ยังเถียงกัน

เมื่อเห็นคำว่า "5,000 ปี" ในป้ายหรือบทความ ให้ระวังว่าตัวเลขนี้ถูกตั้งข้อสงสัยในแหล่งข้อมูลที่ใหม่กว่า เราไม่ตัดสินแทนนักโบราณคดี แต่บอกได้ว่าเมื่อเทียบกันแล้ว หนึ่งในสองแหล่งที่เราเปิดอ่านบอกว่าตัวเลขเก่ากว่าถูกปัดตกแล้ว และไม่มีแหล่งไหนที่ลงตัวเลขเดียวกัน

การขุดค้นที่วัดโพธิ์ศรีใน ปีและจำนวนที่ขัดกัน

ตัวเลขของวิกิพีเดียนับรวมสองพื้นที่ขุดค้นของโครงการ ส่วนไทยโพสต์นับเฉพาะหลุมที่วัดโพธิ์ศรีใน จึงอาจไม่ขัดกันจริง เราแสดงสองตัวเลขข้างกันและไม่ตัดสินให้ ปีเริ่มขุดค้นก็เช่นกัน ปี 2515 กับ 2517 อาจเป็นการขุดคนละรอบ ไม่มีแหล่งใดอธิบายให้ชัด เรายังไม่ยืนยัน

ในพิพิธภัณฑ์มีอะไรให้ดู

อาคารสามหลัง ตามสนุกและทรูไอดี

Thai Holiday Guide บรรยายตำแหน่งอาคารต่างไป ว่าอาคารกัลยาณิวัฒนาอยู่ซ้ายของทางเข้า และส่วนวัดโพธิ์ศรีในที่เป็นกลางแจ้งอยู่ขวาของทางเข้า ซึ่งเป็นจุดที่ขัดกับแหล่งอื่นที่ลงว่าวัดโพธิ์ศรีในอยู่ห่างออกไป ดูตารางระยะทางด้านล่าง

นิทรรศการถาวรเก้าส่วน

ตามสนุก (2559) ซึ่งเป็นบทความที่ลงรายละเอียดมากที่สุดที่เราเปิดอ่านได้ ส่วนจัดแสดงมีดังนี้

1. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชกับบ้านเชียง ภาพเสด็จเยี่ยมหลุมขุดค้น
2. งานโบราณคดีที่บ้านเชียง ประวัติและผู้มีบทบาททั้งไทยและต่างประเทศ
3. การปฏิบัติงานโบราณคดี บรรยากาศหน้างาน การคัดแยก วิเคราะห์โบราณวัตถุ และเครื่องมือ
4. หลุมขุดค้นบ้านเชียง จำลองหลุมให้เดินเข้าไปดูใกล้ ๆ
5. โบราณวัตถุจากการขุดค้นที่วัดโพธิ์ศรีใน เรียงตามช่วงเวลา มีหม้อ เครื่องมือหิน เครื่องประดับ และเครื่องประดับสำริด
6. วัฒนธรรมบ้านเชียงยุคก่อนประวัติศาสตร์ หุ่นจำลองสภาพแวดล้อมและการล่าสัตว์ ทำเกษตร
7. การค้นพบยุคสำริดที่สูญหาย ดัดแปลงจากนิทรรศการหมุนเวียนของมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ซึ่งเคยแสดงที่สหรัฐอเมริกาและสิงคโปร์
8. บ้านเชียงในฐานะมรดกโลก ขึ้นทะเบียนปี 2535 สนุกลงว่าลำดับที่ 357
9. การกระจายของวัฒนธรรมบ้านเชียง โบราณวัตถุจากการสำรวจของกรมศิลปากรตั้งแต่ปี 2515 พบแหล่งวัฒนธรรมบ้านเชียงมากกว่า 127 แห่งตามลุ่มแม่น้ำในอุดรธานี หนองคาย และสกลนคร

ทรูไอดี (2563) ลงรายการส่วนที่ 4, 5, 7 และ 8 ตรงกัน Thai Holiday Guide ว่าส่วนจัดแสดงมีเก้าส่วนเช่นกัน และบอกว่ามีห้องศูนย์ข้อมูลและห้องสัมมนา Thaizer ว่าป้ายอธิบายเป็นภาษาไทยและอังกฤษ Wongnai (2562) ระบุว่ามี QR code ฟังเสียงบรรยาย แต่เรายังไม่ยืนยันว่ายังให้บริการ

หลุมขุดค้นวัดโพธิ์ศรีใน

หลุมขุดค้นที่วัดโพธิ์ศรีในคือสิ่งที่ทำให้บ้านเชียงต่างจากพิพิธภัณฑ์ทั่วไป ที่นี่เป็นพื้นที่ที่ขุดจริงและยังเห็นหลุมฝังศพพร้อมหม้อวางข้างโครงกระดูก Thai Holiday Guide บอกว่าหลุมกลางแจ้งแสดงสภาพที่นักโบราณคดีพบ และแนะนำให้ดูหลุมกลางแจ้งก่อน แล้วค่อยเข้าอาคารนิทรรศการ

ระยะทางไปวัดโพธิ์ศรีใน แหล่งไม่ตรงกัน

ตัวเลข 700 เมตรกับ 1 กม. ใกล้กัน ถ้าใช้ตัวเลขสูงสุดคือราว 1 กม. ใช้เวลาเดินช้า ๆ ราวสิบกว่านาที (เป็นการประมาณของเรา) ถ้าอากาศร้อนหรือมีผู้สูงอายุ ให้ถามที่เคาน์เตอร์ว่ามีรถรางหรือรถสองแถวชาวบ้านรับส่งหรือไม่ LINE Today (2566) ว่ามีกิจกรรมนั่งรถรางชมหมู่บ้าน แต่ไม่ลงราคา

โครงกระดูกจริงหรือจำลอง

ผลค้นหาของเรามีข้อความจาก Lonely Planet ฉบับภาษาฝรั่งเศสว่า โครงกระดูกในหลุมเป็นของจำลองที่ทำจากเรซินเพราะน้ำท่วมทำให้ของจริงเสียหาย ข้อความนี้มาจากผลค้นหา เราไม่ได้เปิดหน้านั้นเอง และ Thaizer ว่ามีโครงกระดูกมนุษย์ในหลุมโดยไม่ได้ระบุว่าจริงหรือจำลอง ไทยโพสต์ (2569) ว่า 47 หลุมยังเก็บรักษาในที่ ดังนั้นเรายังไม่ยืนยันว่าอะไรจริงอะไรจำลอง ให้ถามเจ้าหน้าที่ คำบรรยายภาพในหน้าหลักของเราเรียกหลุมในอาคารพิพิธภัณฑ์ว่าหลุมจำลอง ซึ่งตรงกับส่วนที่ 4 ของนิทรรศการ

หมู่บ้าน ของฝาก และกิจกรรม

LINE Today (สำนักข่าวไทย 3 มี.ค. 2566) ลงว่าในหมู่บ้านมีรถรางนำเที่ยว จักสานกระติบข้าวเหนียว ปั้นหม้อดินเผา ทอผ้าย้อมคราม ของฝากที่เป็นชุดผู้หญิงลายประวัติศาสตร์บ้านเชียง และโฮมสเตย์กว่า 20 แห่ง ที่อาหารเช้ามีข้าวผัดข่าแจ่วและซ้วนเส้น Thaizer ว่ามีศาลของขุนเชียงสวัสดิ์ ซึ่งชาวบ้านนับถือเป็นผู้ปกปักษ์รักษาบ้านเชียง อยู่ทางขวาของทางเข้า และมีกลุ่มปั้นและเขียนสีหม้อบ้านเชียง ส่วนหม้อจำลองบ้านเชียงจัดแสดงที่สนามบินอุดรธานีและสถานีรถไฟตามหน้านั้น ราคากิจกรรมและโฮมสเตย์ไม่มีในแหล่งที่เปิดอ่าน ยังไม่ยืนยัน

ไปยังไงจากอุดรธานี

ระยะ ไม่ตรงกัน

ตัวเลขห้าแบบขัดกัน 35 ถึง 60 กม. เพราะแต่ละแหล่งวัดจากจุดต่างกันหรือเป็นตัวเลขเก่า เราจึงแนะนำให้วางเวลาขับรถไว้ราวหนึ่งชั่วโมงขึ้นไป และให้เปิดแผนที่ในเครื่องก่อนออกเดินทาง ไม่ใช้ตัวเลขใดเป็นตัวเลขกลาง

ทางเลือกการเดินทาง

เรายังไม่มีตารางรถประจำทางและค่าโดยสารที่ตรวจแล้วเลย บล็อกหนึ่งฉบับยังเตือนว่าบริการรถท้องถิ่นเลิกเร็วช่วงบ่าย (ข้อมูลเก่ามาก) ถ้าไม่มีรถ ให้ใช้แกร็บหรือเหมารถไปกลับ และตกลงกับคนขับเรื่องรอที่พิพิธภัณฑ์ก่อน

จากกรุงเทพฯ

ดูข้อมูลเครื่องบิน รถไฟ รถบัส และ 12Go ที่รวบรวมไว้ในหน้าคู่มือเที่ยวอุดรธานี ตัวเลขที่ซ้ำคือบินราว 1 ชั่วโมง รถไฟราว 9 ชั่วโมง ขับรถราว 7 ชั่วโมงขึ้นไป

ควบกับที่อื่น

คู่กับทะเลบัวแดงกุมภวาปี

Thaizer ลงว่าทะเลบัวแดงอยู่ห่างบ้านเชียงราว 40 กม. ในช่วงธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ คู่ที่ลงตัวคือบึงตอนเช้า พิพิธภัณฑ์ตอนบ่าย ดูตารางเวลาและค่าเรือที่แหล่งข้อมูลลงในหน้าทะเลบัวแดง ถ้าจะไปนอกฤดูบัว ให้เหลือเวลาที่บ้านเชียงเต็มวัน ซึ่งทำได้สบาย

คู่กับภูพระบาท (อำเภอบ้านผือ)

ไทยโพสต์ (1 มี.ค. 2568) รายงานว่ากระทรวงวัฒนธรรมต้องการโปรโมตเส้นทางร่วมระหว่างบ้านเชียงและภูพระบาท เพราะอุดรธานีเป็นจังหวัดเดียวของไทยที่มีมรดกโลกสองแห่ง ภูพระบาทขึ้นทะเบียนปี 2567 ภายใต้ชื่อ "Phu Phrabat, a testimony to the Sima stone tradition of the Dvaravati period" ตามไทยพีบีเอสและวิกิพีเดีย

สองที่นี้อยู่คนละทิศของตัวเมือง ถ้าอยู่ในอุดรธานีเพียงสองวัน ควรแบ่งวันละที่ ไม่แนะนำให้ฝืนเก็บทั้งสองในวันเดียว ระยะระหว่างสองที่ ไม่มีแหล่งไหนลงไว้ เรายังไม่ยืนยัน

เมืองอื่นที่ไปต่อ

• หนองคาย: เมืองริมโขง ด่านไปลาว
• เที่ยวลาว: ข้ามชายแดนไปต่อ ตรวจกฎเข้าเมืองก่อน
• ขอนแก่น: เมืองใหญ่ทางใต้ มีแหล่งไดโนเสาร์ภูเวียงและหมู่บ้านผ้าไหมอุบลรัตน์

แผนเที่ยวตัวอย่าง

ครึ่งวันบ้านเชียง จากตัวเมืองอุดรธานี

เต็มวัน บึงบัวแดงช่วงเช้า บ้านเชียงช่วงบ่าย

ใช้แผนในหน้าทะเลบัวแดง ที่ให้ออกก่อน 06.00 น. ไปล่องเรือ แล้วไปบ้านเชียงให้ถึงก่อน 14.00 น. เพื่อมีเวลาสองชั่วโมงในพิพิธภัณฑ์ก่อนปิด 16.00 น.

สองวัน มรดกโลกสองแห่ง

วันแรกบ้านเชียงพร้อมบึงในหน้าหนาว วันที่สองภูพระบาท ซึ่งไทยพีบีเอสว่ามีพื้นที่ราว 3,430 ไร่ และ Thai Holiday Guide แนะนำเผื่อเวลาอย่างน้อยสองชั่วโมง ถ้าเดินเส้นหลัก ถ้ามีไกด์ใช้นานกว่านั้น

งบประมาณ

ถ้าจะวางงบรวมทั้งทริป ดูงบเที่ยวไทย ต่อวันและต่อทริป

ความปลอดภัยและข้อควรระวัง

• ความร้อนและแดด: หลุมวัดโพธิ์ศรีในเป็นพื้นที่กลางแจ้ง ถ้าไปช่วงบ่ายหน้าร้อนให้พกน้ำ หมวก ร่ม
• เด็กและผู้สูงอายุ: ทางเดินระหว่างอาคารและหลุมกลางแจ้งต้องเดิน ถ้าไม่สะดวกให้ถามที่เคาน์เตอร์เรื่องรถรับส่ง
• ของจำลอง: ซื้อเฉพาะที่ระบุว่าเป็นของจำลอง ไม่ซื้อของที่อ้างว่าเป็นโบราณวัตถุจริง
• ถ่ายภาพและการสัมผัส: นิทรรศการและหลุมขุดค้นเป็นโบราณวัตถุ ห้ามสัมผัสหรือปีนหลุม เรายังไม่พบข้อห้ามถ่ายภาพที่แหล่งข้อมูลระบุ
• แกร็บกลับ: บ้านเชียงเป็นชนบท ตอนบ่ายแก่เรียกรถกลับอุดรธานีได้ช้ากว่าในเมือง ตกลงกับคนขับเรื่องรอก่อนเมื่อเหมารถ
• มิจฉาชีพโบราณวัตถุ: อย่าซื้อโบราณวัตถุจากผู้ขายนอกพิพิธภัณฑ์

ที่พักและทริปที่ไปด้วยกันได้

นอนในตัวเมืองอุดรธานีแล้วเดินทางไปกลับ ดูที่พักอุดรธานี หรือพักโฮมสเตย์ที่บ้านเชียงตาม LINE Today ที่ลงว่ามีกว่า 20 แห่ง เราไม่ได้ตรวจโฮมสเตย์เหล่านั้น

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.