บางสะพาน ทับสะแก หาดวนกร น้ำตกห้วยยาง เกาะทะลุ บ้านกรูด

ทางใต้ของตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ ถนนเพชรเกษมวิ่งไปตามที่ราบแคบระหว่างทะเลกับเทือกเขาตะนาวศรี ผ่านอำเภอทับสะแก บางสะพาน และบางสะพานน้อย ก่อนข้ามเข้าชุมพร ช่วงนี้มีสองอุทยานแห่งชาติ หาดทรายยาวที่เงียบกว่าหัวหิน เกาะดำน้ำตื้น วัดบนเขาที่มองเห็นทะเล และเมืองเล็กที่คนมักจำแค่ชื่อบนป้ายถนน คู่มือนี้เจาะเฉพาะแนวชายฝั่งใต้นี้ ไม่ซ้ำกับหน้าหลักประจวบคีรีขันธ์ และไม่เล่าตัวเมืองประจวบฯ ที่อยู่ในคู่มือตัวเมืองประจวบฯ กับช้างป่ากุยบุรี ซึ่งอยู่ทางเหนือ

เราไม่ได้ลงไปเดินที่นี่เอง ข้อมูลมาจากหน้าเว็บที่อ่านได้เมื่อ 20 ต.ค. 2569 เกือบทั้งหมดเป็นวิกิพีเดีย วิกิท่องเที่ยว และเว็บท่องเที่ยว ซึ่งไม่ใช่แหล่งทางการ หน้าของกรมอุทยานแห่งชาติเรื่องหาดวนกรและห้วยยางเราไม่ได้อ่านข้อความที่ใช้ได้ ค่าเข้า เวลา และตารางเรือจึงเป็นข้อมูลรองเกือบทั้งหมด และเราบอกชัดตรงที่แหล่งพูดไม่ตรงกัน

แผนที่ในหัว จากเหนือไปใต้

ตารางนี้เรียงสถานีรถไฟสายใต้ที่อยู่ในจังหวัดจากหัวหินลงใต้ ตามแผนผังสถานีในวิกิพีเดียอังกฤษ ตัวเลขคือหลักกิโลเมตรที่นับจากสถานีบางกอกน้อย ไม่ได้นับจากหัวลำโพง จึงใช้เทียบระยะระหว่างสถานีได้ แต่อย่าเอาไปเทียบกับระยะทางจากกรุงเทพฯ ของแหล่งอื่น

ระยะรางไม่เท่ากับระยะถนน และเราไม่ได้อ่านการนับว่าสถานีไหนอยู่ในตัวอำเภอไหนของหน้าต้นทาง โดยเฉพาะบ้านกรูดที่วิกิพีเดียอังกฤษระบุว่าอยู่ในตำบลธงชัย อำเภอบางสะพาน เรื่องที่นั่งรถไฟ ตารางเวลา และราคา อยู่ในคู่มือเดินทางและแผนเที่ยว 1-3 วัน

อำเภอทับสะแก และอุทยานสองแห่ง

อำเภอทับสะแกตามวิกิพีเดียไทยมีพื้นที่ 538.0 ตารางกิโลเมตร ประชากร 48,828 คน (ปี 2567) แบ่งเป็น 6 ตำบล คือทับสะแก อ่างทอง นาหูกวาง เขาล้าน ห้วยยาง และแสงอรุณ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ 1 มีนาคม 2481 และยกเป็นอำเภอ 23 กรกฎาคม 2501 ชื่อทับสะแกมีเรื่องเล่าว่ามาจากทับตาแก่ ซึ่งเป็นชื่อบ้านที่ตั้งตามตาปะขาวผู้เข้ามาทำสวนเป็นคนแรก หน้าเดียวกันระบุอุทยานแห่งชาติสองแห่งในอำเภอ คือน้ำตกห้วยยางและหาดวนกร

อุทยานแห่งชาติหาดวนกร

วิกิพีเดียอังกฤษให้ข้อมูลหาดวนกรดังนี้ ประกาศเมื่อ 30 ธันวาคม 2535 เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 76 และอุทยานทางทะเลลำดับที่ 18 ของประเทศ เดิมเป็นวนอุทยาน พื้นที่ 23,750 ไร่ หรือราว 38 ตารางกิโลเมตร คาบเกี่ยวอำเภอเมืองประจวบฯ กับอำเภอทับสะแก หาดอยู่ติดถนนเพชรเกษม ห่างตัวเมืองประจวบฯ ราว 23 กิโลเมตรไปทางทับสะแก และห่างกรุงเทพฯ ราว 300 กิโลเมตร ที่ห่างฝั่งราว 7 กิโลเมตรมีเกาะคู่ คือเกาะจานและเกาะท้ายทรีย์ ตามชื่อของหน้าอังกฤษ

หน้าเดียวกันบรรยายแนวปะการังรอบเกาะว่าอุดมสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในอ่าวไทย ยาวราว 2 กิโลเมตร ลึกราว 8-10 เมตร พบปะการังชนิดหายาก Acropora cytherea และห้ามเรือประมงเข้าพื้นที่ พืชบนฝั่งมีไผ่ป่า พะยูง อินทนิล ประดู่ และสัก มีผู้เข้าชม 43,268 คนในปี 2562 และมีสถานะ IUCN หมวด II หน้าอังกฤษไม่ระบุค่าเข้า

วิกิท่องเที่ยวบรรยายแบบท่องเที่ยวว่าเป็นหาดยาว 7 กิโลเมตรมีต้นสนทะเลเรียงราย Trip.com บอกว่าเป็นหาดทรายขาวในป่าสน ทั้งสองแหล่งตรงกับภาพที่เห็นในภาพประกอบ แต่ไม่มีแหล่งใดที่เราอ่านบอกค่าเข้า เวลาเปิดปิด บริการเรือไปเกาะ หรือที่พักในอุทยาน เราเลยไม่ให้ตัวเลขเรื่องเหล่านี้

อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง

วิกิพีเดียอังกฤษระบุว่าประกาศเมื่อ 8 ธันวาคม 2534 เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 70 พื้นที่ 100,625 ไร่ หรือราว 161 ตารางกิโลเมตร ความสูงตั้งแต่ 200 ถึง 800 เมตร มีผู้เข้าชม 26,906 คนในปี 2562 ห่างตัวเมืองประจวบฯ ราว 36 กิโลเมตร และห่างหัวหินราว 145 กิโลเมตรทางถนนเพชรเกษม

น้ำตกห้วยยางมีเจ็ดชั้น ทางเดินป้ายบอกไปชั้นห้าไกลราว 700 เมตรจากจุดเริ่ม ชั้นสี่เป็นจุดชมวิว เขาหลวงในอุทยานต้องไปกับเจ้าหน้าที่ ใช้เวลาเกือบ 5 ชั่วโมงถึงยอดและต้องค้างคืน น้ำตกขาอ่อนเป็นน้ำตกเก้าชั้นอยู่ห่างจากศูนย์บริการหลักไปทางใต้ 44 กิโลเมตร ทางฝั่งบางสะพาน ตามหน้าวิกิพีเดียอังกฤษ ร้านอาหารและร้านสะดวกซื้อในอุทยานเปิด 08:00-16:30 น.

Thai Holiday Guide (ปรับปรุง ก.ค. 2569) ให้ข้อมูลที่เปิดอ่านได้ใหม่กว่า เปิดทุกวัน 08:00-16:30 น. ค่าเข้าผู้ใหญ่ชาวไทย 20 บาท เด็ก 10 บาท ผู้สูงอายุไทย 60 ปีขึ้นไปเข้าฟรี ผู้ใหญ่ชาวต่างชาติ 100 บาท เด็ก 50 บาท ค่ารถยนต์ 30 บาท มอเตอร์ไซค์ 20 บาท จักรยานฟรี ชั้น 1-3 จัดไว้เล่นน้ำ ชั้น 4 มีทางแยกไปจุดชมพระอาทิตย์ขึ้น ชั้น 5 มองลงไปเห็นผาหินปูนสูงราว 15 เมตร ชั้น 4 และ 5 สำหรับชม ไม่ใช่เล่นน้ำ และอุทยานเปิดให้เที่ยวกลางวัน กางเต็นท์ และพักค้างอีกครั้งตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 หน้าเดียวกันไม่ให้ค่ากางเต็นท์ รายละเอียดจุดกางเต็นท์ หรือขั้นตอนจอง และให้เบอร์โทรสองเบอร์ที่ไม่ตรงกัน เราจึงไม่ให้เบอร์ในหน้านี้

ข้อมูลเรื่องอุทยานปิดชั่วคราวมีบันทึกในอดีต ข่าวสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเมื่อ 16 มี.ค. 2563 เกี่ยวกับน้ำตกห้วยยางที่ปิดชั่วคราวเพราะภัยแล้ง เราเห็นเพียงพาดหัวในผลค้นหา และการปิดแบบนี้ไม่ได้บอกว่าปีนี้เกิดซ้ำ แต่ชี้ว่าน้ำตกพึ่งฝนและควรตรวจสภาพน้ำก่อนไปช่วงแล้ง

อำเภอบางสะพาน

วิกิพีเดียอังกฤษหน้าอำเภอบางสะพานให้ข้อมูลว่าพื้นที่ 868.0 ตารางกิโลเมตร ประชากร 75,965 คน (ม.ค. 2568) แบ่ง 7 ตำบล 71 หมู่บ้าน และมีเทศบาลตำบลสามแห่ง คือกำเนิดนพคุณ ร่อนทอง และบ้านกรูด (ส่วนหนึ่งของธงชัย) วิกิพีเดียไทยให้ประชากร 75,983 คน (ปี 2567) ต่างจากหน้าอังกฤษเล็กน้อย เพราะปีที่นับไม่ตรงกัน ทั้งสองหน้าบอกอาณาเขตตรงกันว่าติดทับสะแกทางเหนือ และบางสะพานน้อยทางใต้ ที่ว่าการอำเภออยู่ที่ตำบลกำเนิดนพคุณ

ชื่อเก่าของพื้นที่คือเมืองกำเนิดนพคุณ เป็นเมืองชั้นจัตวา วิกิพีเดียอังกฤษเล่าว่าสมัยธนบุรีเรียกว่าเมืองกำเนิดนพคุณ รัชกาลที่ 3 ยกเป็นเมืองชั้นสี่ รัชกาลที่ 5 ลดเป็นอำเภอ และปี 2458 รัชกาลที่ 6 ตัดคำว่าเมืองออกจากชื่อ ก่อนเปลี่ยนเป็นบางสะพาน เราใช้เป็นภาพกว้างเท่านั้น เพราะสองหน้าเล่าลำดับไม่เหมือนกันทุกจุด

เศรษฐกิจท้องถิ่นที่หน้าอังกฤษกล่าวถึงมีสองอย่างน่าสนใจสำหรับคนเที่ยว การร่อนทองที่คลองทอง (บ้านป่าร่อน ตำบลร่อนทอง) และลำห้วยจังหันใกล้เคียง กับหมู่บ้านห้วยกรีบที่ขึ้นชื่อด้านจักสานหวายลายขาวดำ กลุ่มทอมีสมาชิก 38 คน และมีร้านค้า 9 ร้าน เราไม่พบแหล่งที่บอกว่านักท่องเที่ยวเข้าไปร่อนทองหรือซื้อของได้ที่ไหน เวลาไหน

บ้านกรูด

บ้านกรูดอยู่ในตำบลธงชัย อำเภอบางสะพาน ตามหน้าอังกฤษของอำเภอ วิกิท่องเที่ยวบอกว่าอยู่ห่างหัวหินราว 160 กิโลเมตร ทางรถยนต์ให้ออกจากทางหลวง 4 ที่หลัก กม. 382 ไปตามถนนด้านหน้าราว 400 เมตร แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนบ้านกรูดราว 9 กิโลเมตร ข้ามทางรถไฟถึงถนนชายหาด รถไฟลงที่สถานีบ้านกรูดแล้วต่อมอเตอร์ไซค์รับจ้าง รถโดยสารสายกรุงเทพฯ-บางสะพานน้อยให้ลงที่ทางเข้าบ้านกรูด แล้วต่อมอเตอร์ไซค์รับจ้างหรือสองแถว หน้าวิกิท่องเที่ยวนี้เป็นหน้าที่ผู้เขียนระบุเองว่าต้องการเนื้อหาเพิ่ม และมีลิงก์ที่พักบางลิงก์เสีย จึงต้องถือข้อมูลเป็นข้อมูลรอง

หาดบ้านกรูดยาว 12 กิโลเมตรตามวิกิท่องเที่ยว มีรีสอร์ตและเกสต์เฮาส์ 20 กว่าแห่ง วัดทางสายอยู่เหนือหาดฝั่งเหนือ มีมุมมองไปยังชายหาดฝั่งเหนือและพระพุทธรูปสีทอง ตลาดอาหารท้องถิ่นอยู่ตรงข้ามวัดธงชัยธรรมจักร ผู้เขียนวิกิท่องเที่ยวไม่บอกวันตลาดและแนะให้ถามคนท้องถิ่น และเช่ามอเตอร์ไซค์ไปหาดว่างทางเหนือของบ้านกรูดได้ วิกิพีเดียไทยเล่าว่าอ่าวแม่รำพึงและอ่าวบ่อทองหลางเป็นชายหาดค่อนข้างเงียบสงบในอำเภอเดียวกัน

พระมหาธาตุเจดีย์ภักดีประกาศ วัดทางสาย และตำหนักกรมหลวงชุมพร

จุดเด่นทางวัฒนธรรมของแถบนี้ตามหน้าวิกิพีเดียไทยของอำเภอคือ พระพุทธกิติสิริชัย พระมหาธาตุเจดีย์ภักดีประกาศ และตำหนักกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์บนเขาธงชัย Sanook (บทความ 26 ก.พ. 2563) เล่าเส้นทางหนึ่งวันที่แวะอุทยานราชภักดิ์ วัดถ้ำเขาเต่า เจดีย์ภักดีประกาศ พระพุทธกิติสิริชัยซึ่งเป็นพระศิลปะอินเดียหันหน้าสู่ทะเลในวัดทางสาย ตำหนักกรมหลวงชุมพร และปิดท้ายที่หาดบ้านกรูดตอนอาทิตย์ตก

Sanook อีกบทความ (30 ม.ค. 2561) ให้ว่าเจดีย์เป็นอาคาร 5 ชั้น สร้างเฉลิมพระเกียรติครบ 50 ปีรัชกาล ชั้น 5 เปิดให้นมัสการพระบรมสารีริกธาตุเฉพาะช่วงวิสาขบูชา 3 วัน บทความปี 2563 ไม่ระบุจำนวนบันไดและเวลาเปิดปิด ผลค้นหาที่สรุปรีวิวบอกว่าทางขึ้นมีบันไดยาวราว 100 ขั้น แต่เป็นรีวิวของผู้เขียนเดียวที่เราไม่ได้เปิดอ่านเอง จึงยังไม่ยืนยัน ให้ตรวจเวลาเปิดและการแต่งกายกับวัดก่อนไป

น้ำตกไทรคู่และน้ำตกขาอ่อน

วิกิพีเดียไทยของอำเภอบางสะพานระบุน้ำตกไทรคู่ 9 ชั้น และน้ำตกขาอ่อน 9 ชั้น ส่วนวิกิพีเดียอังกฤษหน้าอุทยานน้ำตกห้วยยางว่าน้ำตกขาอ่อนอยู่ห่างศูนย์บริการหลัก 44 กิโลเมตรทางใต้ เราไม่พบแหล่งที่อ่านได้ซึ่งให้ค่าเข้าหรือเส้นทางไปน้ำตกทั้งสอง จึงถือเป็นรายชื่อเพื่อให้ผู้อ่านรู้ว่ามี ไม่ใช่คำแนะนำให้ไป

เกาะทะลุ และเกาะสิงห์ เกาะสังข์

เกาะทะลุคือจุดดำน้ำที่วิกิท่องเที่ยวเรียกว่าดีที่สุดในละแวกนี้ ตามเกาะสังข์และเกาะลำลา และบอกว่าบางสะพานมีเกาะดำน้ำตื้น วิกิท่องเที่ยวระบุเกาะทะลุ เกาะสังข์ เกาะสิงห์ เป็นเกาะเล็กมีหาดทรายขาว เช่นอ่าวมุก วิกิพีเดียไทยของอำเภอบางสะพานบอกว่าเกาะทะลุห่างฝั่งราว 7 กิโลเมตร และเป็นจุดดำน้ำดูปะการังน้ำตื้นพร้อมเกาะสิงห์-เกาะสังข์

อำเภอที่เกาะตั้งอยู่เป็นเรื่องที่แหล่งไม่ตรงกัน หน้าวิกิพีเดียไทยของอำเภอบางสะพานนับเกาะทะลุเป็นที่เที่ยวของบางสะพาน ส่วนผลค้นหาข่าวท่องเที่ยวระบุว่าเกาะอยู่ในตำบลทรายทอง อำเภอบางสะพานน้อย ใกล้อ่าวมุกและอ่าวไทรใหญ่ที่ดำน้ำดูปะการังได้ และอ่าวเทียนสำหรับชมวิว พร้อมเรือและบ้านพักให้บริการ ตำบลทรายทองอยู่ในอำเภอบางสะพานน้อยตามวิกิพีเดียไทย (11 หมู่บ้าน 7,506 คน ม.ค. 2568) แต่หน้าอำเภอบางสะพานน้อยไม่พูดถึงเกาะทะลุเลย ข้อนี้มีผลเพียงว่าควรค้นทั้งสองชื่ออำเภอเมื่อหาที่พักหรือเรือ

ข้อมูลเรื่องปะการังและสภาพทะเลมีสองข้อที่ต้องระวัง ข่าวสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติฯ ที่เห็นในผลค้นหาพาดหัวว่าน้ำทะเลลดต่ำสุด ปะการังเกาะทะลุโผล่พ้นน้ำเมื่อ 8 มิ.ย. 2563 และ 14 ก.ค. 2565 ตามสรุปของผลค้นหา ผู้ประกอบการงดพานักท่องเที่ยวไปจุดที่ปะการังโผล่จนกว่าน้ำจะปกติ ซึ่งเป็นการงดตามระดับน้ำ ไม่ใช่การปิดตามฤดู และผลค้นหาข่าวหนึ่งของ mgronline พูดถึงปะการังฟอกขาว 80-90 เปอร์เซ็นต์ในแนวปะการังเขากวาง เราไม่ได้เปิดอ่านข่าวนั้น ไม่ทราบปี และไม่ทราบว่าใช่เกาะทะลุหรือไม่ จึงไม่ใช้เป็นข้อมูลสภาพปัจจุบัน

เราไม่พบตารางเรือ ค่าเรือ ค่าดำน้ำ หรือประกาศปิดฤดูมรสุมของเกาะทะลุจากแหล่งทางการ ผลค้นหาที่เปิดมีแต่ประกาศปิดอุทยานทางทะเลฝั่งอันดามัน ซึ่งไม่เกี่ยวกับฝั่งอ่าวไทย และข้อมูลจาก ททท. เรื่องมรสุมอ่าวไทยที่ฝนเริ่มช่วงตุลาคมถึงธันวาคม เป็นของเกาะสมุย ไม่ใช่เกาะทะลุโดยตรง

เปรียบเทียบจุดตามประเภททริป

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

จำนวนชั้นของน้ำตกห้วยยาง

เราตามเจ็ดชั้นเพราะสองแหล่งตรงกันและอธิบายชั้นต่อชั้น แต่นับต่างได้เมื่อรวมแอ่งเล็ก

ค่าเข้าอุทยานน้ำตกห้วยยางและระยะทาง

เราไม่รู้ว่าค่าเข้า 100 บาทกับ 200 บาท มาจากปีไหน และอัตราของอุทยานแห่งชาติแต่ละแห่งแยกกันหรือไม่ ใช้ตัวเลขเพื่อตั้งงบและโทรถามอุทยานก่อน ส่วนระยะ 30 กับ 36 กิโลเมตรต่างกันเพราะจุดเริ่มวัดต่างกัน ไม่ได้เทียบกับกรมทางหลวง

ที่ตั้งเกาะทะลุ

ระยะทางไปบ้านกรูด

ระยะราง 147.54 กิโลเมตรเป็นการคำนวณของเรา และไม่ตรงกับ 160 กิโลเมตรบนถนน ซึ่งเป็นเรื่องปกติเมื่อเทียบรางกับถนน

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

แผนวันเดียวและสองวันบนเส้นทางใต้ (ข้อเสนอของเรา)

แผนนี้เรียงจากหลักกิโลเมตรของถนนและสถานี ไม่ใช่แผนทางการ และไม่ได้ทดลองเดิน

คู่มือนี้ไม่แนะนำให้อัดห้วยยาง วนกร บ้านกรูด และเกาะทะลุในวันเดียว ระยะจากสถานีประจวบฯ ไปบางสะพานใหญ่ราว 74 กิโลเมตรตามหลักกิโลเมตรของราง ยังไม่นับทางเข้าแต่ละจุด และเกาะต้องใช้เรือเพิ่ม

ข้อควรรู้ก่อนไป (ข้อเสนอของเรา)

• โทรถามกรมอุทยานฯ หรือที่ทำการอุทยาน ก่อนวางแผนห้วยยางและวนกร เรื่องค่าเข้า เวลา และสภาพน้ำ
• ถ้าจะไปเกาะ ให้ถามเรือหรือที่พักว่าออกวันไหน ค่าเรือเท่าไร และเงื่อนไขหากคลื่นแรง ก่อนจ่ายมัดจำ
• แต่งกายสุภาพเมื่อขึ้นวัด และตรวจเวลาเปิดกับวัด
• พกเงินสดย่อย ร้านเล็ก ๆ และตลาดท้องถิ่นอาจไม่รับโอนเงิน
• ตรวจพยากรณ์ฝนและคลื่นจากกรมอุตุนิยมวิทยา tmd.go.th ก่อนลงน้ำหรือเดินน้ำตก
• ไม่ว่ายน้ำเมื่อธงแดงหรือคลื่นแรง และสวมเสื้อชูชีพเมื่อนั่งเรือเล็ก เหตุฉุกเฉินโทร 1669 และตำรวจท่องเที่ยว 1155

ข้อมูลที่ยังไม่ยืนยัน

• ค่าเข้า เวลา และบริการเรือไปเกาะของอุทยานหาดวนกร
• ค่าเข้าห้วยยางที่ถูกต้อง 100 หรือ 200 บาทสำหรับชาวต่างชาติ และเบอร์โทรที่ใช้ได้
• ตารางเรือ ค่าเรือ ค่าดำน้ำ และฤดูที่ปิดของเกาะทะลุ เกาะสิงห์ เกาะสังข์
• ที่ตั้งตามอำเภอของเกาะทะลุ
• เวลาเปิดและจำนวนบันไดของวัดทางสายและเจดีย์ภักดีประกาศ
• ที่ร่อนทองและตลาดจักสานห้วยกรีบ ที่นักท่องเที่ยวเข้าได้
• ตารางรถไฟและรถโดยสารที่หยุดที่บ้านกรูด บางสะพานใหญ่ ทับสะแก ปี 2569

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.