ลิงทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์เป็นสัตว์ตัวเล็กที่คนไปโบโฮลอยากเห็นเกือบทุกคน แต่ที่โบโฮลมีจุดชมทาร์เซียร์ไม่ใช่แห่งเดียว และสองแห่งที่คนพูดถึงมากที่สุดบริหารแยกกัน คำตอบสั้น ๆ ตามหน้าเยี่ยมชมของมูลนิธิทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์ (Philippine Tarsier Foundation) ที่ศูนย์ในเมืองโคเรลลา ตรวจเมื่อ 20 ต.ค. 2569 คือค่าเข้า 150 เปโซต่อคน ผู้สูงอายุ นักเรียนและผู้พิการ 120 เปโซ เปิด 08.30 ปิด 15.30 น. ไม่ต้องจองล่วงหน้า และค่าเข้าทั้งหมดนำไปใช้กับงานอนุรักษ์ของมูลนิธิ
หน้านี้ตอบสามเรื่อง คือใครเป็นใคร (มูลนิธิที่โคเรลลา กับพื้นที่อนุรักษ์ที่โลบ็อก) ค่าเข้ากับเวลาตามแหล่งที่เปิดอ่านได้ และคำถามเรื่องจริยธรรมที่นักท่องเที่ยวควรรู้ก่อนเลือก ข้อมูลของมูลนิธิมาจากเว็บของมูลนิธิเอง (เว็บนี้เปิดผ่านการเชื่อมต่อแบบ http เท่านั้นจากเครื่องที่เราใช้ จึงให้ลิงก์เป็น http และเรายังตรวจสำเนาที่เก็บไว้เมื่อ พ.ย. 2568 ซึ่งเนื้อหาเรื่องค่าเข้าและเวลาตรงกัน) ส่วนข้อมูลของพื้นที่ที่โลบ็อกเรามีแต่บล็อกท่องเที่ยว ซึ่งไม่ทางการ ภาพประกอบเป็นภาพจาก Wikimedia Commons ที่ระบุเครดิตท้ายหน้า เราไม่ได้ไปที่นี่เพื่อเขียนหน้านี้ ภาพรวมของโบโฮลดูคู่มือเที่ยวโบโฮล และที่พักดูที่พักโบโฮล พักย่านไหนดี
ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และจุดที่แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน
| เรื่อง | ข้อมูล | แหล่งที่มา |
|---|---|---|
| ค่าเข้า (ที่ศูนย์ของมูลนิธิ โคเรลลา) | 150 เปโซต่อคน ผู้สูงอายุ นักเรียน และผู้พิการ 120 เปโซ ไม่มีราคาแยกสำหรับชาวต่างชาติหรือเด็กในหน้านั้น | เว็บมูลนิธิ ตรวจ 20 ต.ค. 2569 |
| สิ่งที่ได้ | มัคคุเทศก์พาเข้าชมจุดที่ทาร์เซียร์นอนกลางวัน ซึ่งมูลนิธิบอกว่าเป็นพื้นที่เปิด มีรั้วล้อมเพื่อกันสัตว์ผู้ล่า เช่นแมวบ้านเท่านั้น และทาร์เซียร์กระโดดออกไปหากินกลางคืนได้ | เว็บมูลนิธิ |
| เวลา | เปิด 08.30 ปิด 15.30 น. มูลนิธิเขียนว่าเพื่อประโยชน์ของทาร์เซียร์และสัตว์ป่าอื่น | เว็บมูลนิธิ |
| การจอง | ไม่ต้องจองล่วงหน้า | เว็บมูลนิธิ |
| ที่อยู่ | km.14, Canapnapan, Corella, Bohol | สำนักงานท่องเที่ยวโบโฮล หน้าเมืองโคเรลลา |
| วิธีไป | จีปนีย์ มอเตอร์ไซค์ สามล้อ หรือรถตู้เช่า และใส่รองเท้ากันลื่น | สำนักงานท่องเที่ยวโบโฮล หน้าเดียวกัน |
| ระยะทาง | โคเรลลาอยู่ห่างตักบิลารันราว 14 กม. ทางตะวันออกเฉียงเหนือ และจากใจกลางเมืองโคเรลลาถึงทางเข้าสถานที่ 4 กม. | เว็บมูลนิธิ หน้า The Sanctuary |
| ค่าเข้า (ไม่ตรง) | 170 เปโซ เงินสดเท่านั้น และเปิด 09.00-16.00 น. | บล็อกท่องเที่ยว ปรับปรุง 9 มิ.ย. 2567 ไม่ทางการ ไม่ตรงกับเว็บมูลนิธิ เราใช้ตัวเลขของมูลนิธิ |
| ขนาดพื้นที่ (ไม่ตรงในเว็บมูลนิธิเอง) | หน้า The Sanctuary เขียนว่าเลือกพื้นที่ป่าสาธารณะราว 134 เฮกตาร์ระหว่างโคเรลลากับซิกาตูนา ส่วนหน้าโครงการอนุรักษ์เขียนว่าใช้พื้นที่ป่าทุติยภูมิ 8.4 เฮกตาร์เป็นพื้นที่อนุรักษ์หลัก และระบุพื้นที่ 167 เฮกตาร์ที่ DENR ดูแลเป็นพื้นที่เป้าหมายคุ้มครอง | เว็บมูลนิธิสองหน้า ไม่บอกวันที่ของข้อความ |
| ค่าเข้า (พื้นที่โลบ็อก) | 80 เปโซ | บล็อกท่องเที่ยวสองแห่ง ไม่ทางการ ปี 2567 และ 2569 |
| เวลา (พื้นที่โลบ็อก) | 08.00-17.00 น. | บล็อกท่องเที่ยว ปรับปรุง 9 มิ.ย. 2567 ไม่ทางการ บล็อกอีกแห่งไม่ระบุเวลา |
ข้อมูลของมูลนิธิในตารางไม่มีวันที่ลงบนหน้าเว็บ เราจึงถือว่าเป็นข้อมูลล่าสุดที่เราหาได้ ไม่ใช่การรับรองว่าตัวเลขปัจจุบันยังเหมือนเดิม ถ้าตัวเลขสำคัญกับงบ ให้ถามหน้างานหรือทางเพจของมูลนิธิ (หน้าติดต่อของเว็บมูลนิธิให้ส่งข้อความผ่านเพจเฟซบุ๊กของมูลนิธิ)
สองที่ที่คนมักสับสน
ทัวร์ชนบทที่ขายกัน ไม่ว่าจะซื้อกับใคร ส่วนใหญ่ระบุเพียงว่า "แวะดูทาร์เซียร์" สำนักงานท่องเที่ยวโบโฮลเขียนในหน้าทัวร์ชนบทว่าแวะ "Tarsier Sanctuary ที่โคเรลลา" แต่ทัวร์ของเอกชนบางรายอาจพาไปที่อื่น จึงควรถามผู้ขายล่วงหน้าว่าไปที่ไหน
| ศูนย์ของมูลนิธิทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์ | พื้นที่อนุรักษ์ทาร์เซียร์ (โลบ็อก) | |
|---|---|---|
| ที่ตั้ง | Canapnapan, โคเรลลา | เมืองโลบ็อก (บล็อกที่เราเปิดอ่านระบุเมืองโลบ็อก ส่วนชื่อตำบล Upper Bonbon ที่เห็นในผลค้นหาเรายังไม่ยืนยัน) |
| ผู้บริหาร | มูลนิธิทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์ | บล็อกที่เราอ่านไม่ระบุผู้บริหาร และบล็อกหนึ่งระบุว่ามูลนิธิไม่ได้สนับสนุนหรือบริหาร |
| ค่าเข้า | 150 เปโซ (เว็บมูลนิธิ) | 80 เปโซ (บล็อก) |
| ที่มาของข้อมูล | เว็บของมูลนิธิเอง | บล็อก ไม่ทางการ |
| ความเห็นเรื่องจริยธรรม | มูลนิธิเขียนเองว่าทาร์เซียร์ไม่ควรอยู่ในกรง และไม่ควรถูกรบกวนตอนกลางวัน | บล็อกหนึ่งวิจารณ์ว่าทาร์เซียร์ถูกกักไว้ในพื้นที่ชมเล็ก ๆ เป็นความเห็นผู้เขียนคนเดียว |
เว็บมูลนิธิมีคอมเมนต์ลงชื่อบัญชีผู้ดูแล (wptarsier) ลงวันที่ 18 ม.ค. 2556 บนหน้าโครงการอนุรักษ์ ตอบผู้ถามว่า มูลนิธิไม่ได้เกี่ยวข้องกับที่ที่โลบ็อก และเสียใจที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากไปที่นั่นเพราะบริษัททัวร์ คนขับ และคนท้องถิ่นพาไป เพราะอยู่ริมทางไปช็อกโกแลตฮิลส์ นี่เป็นข้อความเก่ากว่าสิบปี และเป็นคำกล่าวของมูลนิธิเอง ไม่ใช่คำวินิจฉัยของหน่วยงานรัฐ เราไม่พบหน้าของรัฐ (DENR หรือกระทรวงท่องเที่ยว) ที่ระบุสถานะของพื้นที่ที่โลบ็อก จึงไม่ตัดสินแทน และขอให้ผู้อ่านตัดสินใจเองตามข้อมูลนี้
ทาร์เซียร์คืออะไร ตามที่มูลนิธิเล่า
เว็บของมูลนิธิบรรยายว่าทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์สูงราว 100 มิลลิเมตร ขนสีเทาอ่อน หางยาวกว่าลำตัว หูเหมือนค้างคาว คนท้องถิ่นเรียกว่ามาโอมัก (maomag) กินแมลงเป็นหลัก เช่น จิ้งหรีด ด้วง ปลวก และสัตว์เล็กอย่างกิ้งก่า กบ และนกตัวเล็ก เป็นสัตว์หากินกลางคืน หมุนหัวได้ 180 องศา และกระโดดถอยหลังได้แม่น จากหน้า The Philippine Tarsier ของมูลนิธิ ระบุว่าพบเฉพาะบนเกาะโบโฮล ซามาร์ เลเต และมินดาเนา และบนโบโฮลเหลือเพียงหลายร้อยตัว
มูลนิธิเขียนข้อเท็จจริงบางข้อที่น่าสนใจและเกี่ยวกับมารยาทผู้เยี่ยมชม เช่น ทาร์เซียร์เป็นสัตว์หากินกลางคืนและไม่ควรถูกรบกวนตอนกลางวัน กินแมลงเป็นหลักและไม่ควรให้เนื้อ ไวต่อเสียงมากตอนกลางวัน จึงต้องเงียบ และต้องการพื้นที่อย่างน้อยหนึ่งเฮกตาร์ต่อหนึ่งตัวในธรรมชาติ ข้อความอีกส่วนของมูลนิธิกล่าวว่าตัวที่ถูกเลี้ยงในกรงอาจเครียดจากการถูกจับและเสียงดังจนตาย เราอ้างข้อความนี้ในฐานะคำกล่าวของมูลนิธิ ไม่ใช่ผลการวิจัยที่เราตรวจแยกต่างหาก
กติกาตอนเข้าชม
หน้าเยี่ยมชมของมูลนิธิลงรายการที่ขอให้ผู้เยี่ยมชมทำ ดังนี้
- ห้ามใช้แฟลช
- พูดเสียงต่ำที่สุดเท่าที่ทำได้
- ห้ามจับสัตว์ และมีเพียงมัคคุเทศก์ที่ยุ่งกับทาร์เซียร์ได้
- ถ่ายรูปได้ไม่จำกัด แต่ไม่ควรอยู่หน้าทาร์เซียร์ตัวเดียวนานเกินราว 5 นาที
- ห้ามทิ้งขยะ ห้ามนำอะไรออกไป
- ทางในป่าเป็นสภาพธรรมชาติ ถ้าฝนตกจะลื่นและเป็นโคลน ร่มไม่ช่วยเพราะต้นไม้ทึบ ควรใส่เสื้อกันฝน บางช่วงเป็นทางชัน ทางแคบ
ตามที่เว็บของสำนักงานท่องเที่ยวโบโฮลแนะนำคือให้ใส่รองเท้ากันลื่น ซึ่งตรงกับสิ่งที่มูลนิธิเตือน
ใครเหมาะกับที่ไหน ข้อเสนอของเรา
ส่วนนี้เป็นความเห็นของเรา ไม่ใช่ข้อมูลทางการ ถ้าคุณอยากสนับสนุนการอนุรักษ์ตามที่มูลนิธิบอกว่าค่าเข้าทั้งหมดไปที่งานอนุรักษ์ และอยากไปในแบบที่มูลนิธิบอกว่าเป็นพื้นที่เปิดเพียงมีรั้วกันแมว ให้เลือกศูนย์ของมูลนิธิ ถ้าอยู่ในทัวร์ที่ผู้ขายจัดให้ไปที่ที่โลบ็อก ลองถามผู้ขายก่อนออกเดินทางว่าเปลี่ยนจุดได้ไหม ถ้าผู้ขายตอบไม่ได้ คุณตัดสินใจเองได้ว่าจะเข้าหรือรอที่รถ สำหรับคนที่ไม่แน่ใจว่าควรสนับสนุนที่ไหน เหตุผลหลักของเราคือเราหาแหล่งทางการที่ยืนยันสถานะของที่โลบ็อกไม่เจอ ขณะที่ที่โคเรลลามีเว็บของมูลนิธิ มีที่อยู่ตรงกับหน้าของสำนักงานท่องเที่ยวจังหวัด และมีกติกาเขียนไว้ชัด
วิธีไปที่ศูนย์ของมูลนิธิที่โคเรลลา
มูลนิธิบอกว่าโคเรลลาอยู่ห่างตักบิลารัน 14 กม. มีรถบัสและจีปนีย์วิ่งประจำ และมีรถปรับอากาศหรือรถเก๋งให้เช่าที่สนามบิน ตัวแทนท่องเที่ยว โรงแรมในตักบิลารัน และรีสอร์ตบนเกาะปังเลา และจากใจกลางเมืองโคเรลลาถึงทางเข้าสถานที่ 4 กม. สำนักงานท่องเที่ยวโบโฮลระบุวิธีไปว่าใช้จีปนีย์ มอเตอร์ไซค์ สามล้อ หรือรถตู้เช่า บล็อกท่องเที่ยวเขียนว่าใช้เวลาราว 20 นาทีจากตักบิลารันด้วยจีปนีย์หรือสามล้อ และราวหนึ่งชั่วโมงจากปังเลาแล้วแต่การจราจร (ไม่ทางการ เราไม่ได้จับเวลา)
เรายังไม่ได้ตรวจค่ารถรับจ้างจากหน้าราชการ จึงไม่ใส่ราคา ถ้าไปกับทัวร์ชนบท ดูรายการในหน้าทัวร์รวมวันเดียวและโบสถ์บาคลายอน และช็อกโกแลตฮิลส์ สำนักงานท่องเที่ยวโบโฮลลงเส้นทางแวะที่โคเรลลา ก่อนไปโลบ็อก ดูต่อที่ล่องเรือแม่น้ำโลบ็อกและป่าปลูกบิลาร์
ควรไปช่วงไหนของวัน
มูลนิธิแนะนำให้ไปช่วงบ่ายเพราะบริษัททัวร์ส่งแขกมาตอนเช้า ซึ่งแปลว่าช่วงเช้าน่าจะคนมากและเสียงดัง ศูนย์ปิด 15.30 น. จึงควรถึงก่อนเวลานั้นพอสมควรเพื่อไม่ให้เหลือเวลาเดินชมน้อย ถ้าคุณไปกับทัวร์ที่แวะช่วงเช้า คุณคุมเวลาไม่ได้ ถามผู้ขายทัวร์ว่าแวะกี่โมง ข้อเสนอของเราคือถ้าไปเองและมีเวลาเลือก ให้แวะหลังอาหารกลางวันหรือบ่ายต้น ๆ แต่ขึ้นกับระยะถนนและฝนด้วย
เที่ยวกับเด็ก
ทาร์เซียร์ไวต่อเสียงและแสง เด็กที่ตื่นเต้นง่ายและพูดเสียงดังอาจรบกวนสัตว์และคนอื่น (ข้อเสนอของเรา) มูลนิธิให้ "ห้ามจับ" และ "เสียงต่ำที่สุด" จึงควรอธิบายกติกากับเด็กก่อนเข้า ทางในป่ามีส่วนที่ลื่น ชัน และแคบตามที่มูลนิธิเขียน ควรจูงเด็กเล็กและใส่รองเท้ากันลื่น เว็บมูลนิธิไม่ได้ลงราคาสำหรับเด็ก มีเพียง 150 เปโซและ 120 เปโซสำหรับผู้สูงอายุ นักเรียน และผู้พิการ จึงควรถามหน้างานว่าเด็กเล็กต้องจ่ายหรือไม่
ถ้าเจอใครขายหรือถือทาร์เซียร์ให้ถ่ายรูป
มูลนิธิเขียนว่าอย่าเลี้ยงทาร์เซียร์เป็นสัตว์เลี้ยง อย่าซื้อทาร์เซียร์ที่ถูกจับในตลาดสัตว์เลี้ยง และให้แจ้งกรณีล่า ฆ่า หรือลักลอบค้า ไปที่กระทรวงท่องเที่ยว (DOT) เพราะทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองพิเศษตามประกาศประธานาธิบดีเลขที่ 1030 ปี 2540 ซึ่งห้ามล่า ฆ่า ทำให้บาดเจ็บ นำไป หรือครอบครอง ยกเว้นเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ หรืออนุรักษ์ที่ได้รับใบรับรองจากรัฐมนตรี DENR ตามที่มูลนิธิลงข้อความประกาศไว้บนเว็บ ซึ่งเราอ่านแล้วว่าตรงกับเนื้อหาที่มูลนิธิอ้าง แต่เราไม่ได้เปิดประกาศฉบับทางการจากราชกิจจานุเบกษาเทียบ
ข้อควรปฏิบัติที่ตามมาคือ ไม่ซื้อ ไม่ถือ ไม่ให้อาหาร และไม่จ่ายเงินเพื่อถือทาร์เซียร์ถ่ายรูป ที่ศูนย์ของมูลนิธิ มูลนิธิระบุว่ามีเพียงมัคคุเทศก์ที่ยุ่งกับทาร์เซียร์ได้
ลิงก์ที่หน้านี้ใช้ และรายได้ของเรา
ปุ่มในกล่องจองของหน้านี้ (Klook และ KKday สำหรับทัวร์ที่รวมจุดแวะทาร์เซียร์) เป็นลิงก์พันธมิตร ถ้าคุณซื้อหลังกดเข้าไป เราอาจได้ค่าคอมมิชชัน โดยราคาที่คุณจ่ายไม่เพิ่ม ข้อมูลค่าเข้า เวลาเปิด และกฎต่าง ๆ ในหน้านี้มาจากแหล่งที่ระบุ ไม่ได้มาจากผู้ขายตั๋ว ราคาตั๋วและทัวร์เปลี่ยนตามวัน ควรเช็กในหน้าจริงก่อนจ่าย ถ้าซื้อทัวร์ ให้ตรวจก่อนว่าจุดแวะทาร์เซียร์คือที่ไหนและค่าเข้ารวมในราคาหรือไม่ เพราะสองที่นี้ค่าเข้าต่างกัน
คำถามที่พบบ่อย
ทาร์เซียร์ที่โบโฮลค่าเข้าเท่าไร
ที่ศูนย์ของมูลนิธิทาร์เซียร์ฟิลิปปินส์ที่โคเรลลา ค่าเข้า 150 เปโซต่อคน และ 120 เปโซสำหรับผู้สูงอายุ นักเรียน และผู้พิการ ตามเว็บมูลนิธิ ตรวจ 20 ต.ค. 2569 บล็อกท่องเที่ยวบางแห่งเขียน 170 เปโซ ซึ่งไม่ตรงกับเว็บมูลนิธิ ส่วนพื้นที่ที่โลบ็อก บล็อกสองแห่งเขียน 80 เปโซ ไม่ทางการ
ทาร์เซียร์เปิดกี่โมง
เว็บมูลนิธิระบุเปิด 08.30 ปิด 15.30 น. ไม่ได้ระบุวันหยุดประจำสัปดาห์ในหน้าที่เราอ่าน บล็อกบางแห่งเขียนเวลาต่างออกไป เช่น 09.00-16.00 น. ไม่ทางการ
ต้องจองล่วงหน้าไหม
เว็บมูลนิธิเขียนว่าไม่ต้องจองล่วงหน้า (No advance booking needed)
ที่โคเรลลากับที่โลบ็อกต่างกันอย่างไร
เป็นสองที่ที่บริหารแยกกัน เว็บมูลนิธิมีคอมเมนต์ผู้ดูแลระบุว่าไม่เกี่ยวข้องกับที่โลบ็อก ส่วนข้อมูลของที่โลบ็อกเรามีเพียงบล็อก ดูตารางเทียบด้านบน
ถ่ายรูปได้ไหม ใช้แฟลชได้ไหม
ถ่ายรูปได้ตามที่มูลนิธิเขียน แต่ห้ามใช้แฟลช ห้ามจับ และควรอยู่หน้าตัวเดียวไม่เกินราว 5 นาที
ไปตอนไหนดี
มูลนิธิแนะนำช่วงบ่ายเพราะทัวร์พาแขกมาตอนเช้า และศูนย์ปิด 15.30 น.
ทำไมต้องเงียบ
มูลนิธิเขียนว่าทาร์เซียร์เป็นสัตว์หากินกลางคืนและไวต่อเสียงมากตอนกลางวัน จึงต้องเงียบ และไม่ควรถูกรบกวน
ไปจากตักบิลารันอย่างไร
โคเรลลาห่างตักบิลารัน 14 กม. มีรถบัสและจีปนีย์ประจำ และมีรถเช่าตามสนามบิน โรงแรม และตัวแทนท่องเที่ยว ตามเว็บมูลนิธิ สำนักงานท่องเที่ยวโบโฮลระบุจีปนีย์ มอเตอร์ไซค์ สามล้อ หรือรถตู้เช่า
หน้าอื่นเกี่ยวกับโบโฮล
- คู่มือเที่ยวโบโฮล ปังเลา
- ที่พักโบโฮล พักย่านไหนดี
- ล่องเรือแม่น้ำโลบ็อกและป่าปลูกบิลาร์
- ช็อกโกแลตฮิลส์ โบโฮล
- ทัวร์รวมวันเดียว บาคลายอน ฮินากดานัน
- เที่ยวฟิลิปปินส์จากไทย
แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม
- Philippine Tarsier Foundation: เยี่ยมชมทาร์เซียร์ (ค่าเข้า เวลา กติกา)
- Philippine Tarsier Foundation: พื้นที่สถานที่ (The Sanctuary)
- Philippine Tarsier Foundation: ทาร์เซียร์แห่งโบโฮล (ข้อเท็จจริงและสิ่งที่ช่วยได้)
- Philippine Tarsier Foundation: โครงการอนุรักษ์ (The Tarsier Sanctuary)
- Philippine Tarsier Foundation: ประกาศ 1030 ปี 2540
- สำนักงานท่องเที่ยวจังหวัดโบโฮล: เมืองโคเรลลา
- สำนักงานท่องเที่ยวจังหวัดโบโฮล: ทัวร์ชนบท
- บล็อกท่องเที่ยว: เทียบสองพื้นที่ทาร์เซียร์ (ไม่ทางการ ปรับปรุง 9 มิ.ย. 2567)
- บล็อกท่องเที่ยว: Loboc Tarsier Conservation Area (ไม่ทางการ ลง 26 ม.ค. 2569)
- บล็อกท่องเที่ยว: ข้อโต้แย้งเรื่อง Loboc (ความเห็นผู้เขียน ไม่ทางการ)
ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.
