โฆษณา: บางลิงก์จองและซื้อตั๋วในเว็บนี้เป็นลิงก์พันธมิตร (affiliate) อาจทำให้เราได้ค่าคอมมิชชันโดยคุณไม่เสียเพิ่ม ปุ่มโรงแรม (Agoda และ Trip.com) เป็นลิงก์พันธมิตร ส่วนลิงก์ไปเว็บทางการของโรงแรม หน่วยงานรัฐ และแหล่งข้อมูลเป็นการอ้างอิงธรรมดาที่เราไม่ได้ค่าตอบแทน รายละเอียด
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศวางแผนวัฒนธรรม

พุทธคยา วัดมหาโพธิ์ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ วัดไทย สุชาดา 2569

พุทธคยาเชิงลึก วัดมหาโพธิ์ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ วัดไทยพุทธคยา พระพุทธรูปใหญ่ สุชาดา เที่ยวบินกรุงเทพไปคยาฤดูหนาว 2569 ถึง 2570 ตรวจ 21 ต.ค. 2569

อัปเดต 2026-10-21 · 14 นาทีอ่าน · โดยทีมบรรณาธิการ AsiaRoamer

ภาพประกอบ อินเดีย: พุทธคยา วัดมหาโพธิ์ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ วัดไทย สุชาดา 2569
ภาพ: Photo Dharma from Penang, Malaysia, CC BY 2.0 / Wikimedia Commons

พุทธคยาเป็นเมืองเล็กที่คนไทยสายบุญรู้จักดี เพราะเป็นที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าตามหน้าสังเวชนียสถานของคณะกรรมการวัดมหาโพธิ์ (BTMC) หน้านี้ไม่ซ้ำกับหน้าสังเวชนียสถานอินเดีย ที่สรุปสี่แห่งและตั๋ว ASI ไว้แล้ว เราลงลึกที่พุทธคยาอย่างเดียว คือผังในวัดมหาโพธิ์ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ พระพุทธรูปใหญ่ วัดไทยและวัดนานาชาติ สุชาดา สระมุจลินท์ ระยะเดินในเมือง และเรื่องใหม่ที่หน้าเดิมยังไม่มี คือเที่ยวบินจากกรุงเทพฯ ฤดูหนาว 2569 ถึง 2570 ตามข่าวเดือนตุลาคม

เราไม่ได้ไปพุทธคยา ข้อมูลมาจากเอกสารที่ระบุในรายการแหล่งข้อมูล และมีข้อที่ควรบอกก่อน คือเว็บ BTMC (bodhgayatemple.com) ที่หน้าสังเวชนียสถานของเราอ้างเรื่องเวลาเปิดไว้เมื่อ 17 ต.ค. 2569 ตอนนี้ (21 ต.ค. 2569) เปิดผ่าน Chrome จริงแล้วขึ้นหน้า Account Suspended เราไม่รู้ว่าเป็นการหยุดชั่วคราวหรือไม่ จึงอ้างเวลาเปิดจากที่เราอ่านเมื่อก่อนหน้านั้น และเขียนเป็น ยังไม่ยืนยัน ในหน้านี้ ราคาและกฎกล้องมาจาก Wikivoyage ซึ่งไม่ใช่แหล่งทางการ ตัวเลขเป็นรูปีอินเดีย บาทคำนวณโดยเราที่ 1 รูปี เท่ากับ 0.356 บาท ตามค่ากลางของ XE เมื่อ 21 ต.ค. 2569 อัตราเปลี่ยนทุกวัน

ภาพรวมวีซ่าและเมืองหลักดูที่หน้าเที่ยวอินเดีย ถ้าจะบินเข้าเดลีก่อนดูคู่มือเดลี อักรา ชัยปุระ ถ้าจะต่อพาราณสีดูหน้าพาราณสี และถ้าจะไปลุมพินีในเนปาลดูหน้าลุมพินี

ต้นพระศรีมหาโพธิ์และซุ้มประตูทางเข้าบริเวณวัดมหาโพธิ์ พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Photo Dharma จากปีนัง มาเลเซีย สัญญา CC BY 2.0
ต้นพระศรีมหาโพธิ์และซุ้มประตูทางเข้าบริเวณวัดมหาโพธิ์ พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Photo Dharma จากปีนัง มาเลเซีย สัญญา CC BY 2.0 ภาพ: Photo Dharma from Penang, Malaysia, CC BY 2.0 / Wikimedia Commons

ข้อมูลหลักที่ตรวจแล้ว

หัวข้อข้อมูลที่แหล่งบอกแหล่งและสถานะ
ความหมายสถานที่ที่ตามประเพณีเชื่อว่าพระพุทธเจ้าตรัสรู้ ราว 589 ปีก่อนคริสต์ศักราชตามคำเล่าWikipedia ระบุเป็นประเพณี ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยัน
มรดกโลกยูเนสโกขึ้นทะเบียนปี 2002 พื้นที่ที่ขึ้นทะเบียน 4.86 เฮกตาร์หน้าสังเวชนียสถานของเรา อ้างยูเนสโก และ Wikipedia
ผู้ดูแลคณะกรรมการตามกฎหมายวัดพุทธคยา ปี 1949Wikipedia (องค์ประกอบกรรมการมีสองรูปแบบในบทความ)
ตัวอาคารปิรามิดอิฐ หอกลางสูงราว 55 เมตร (180 ฟุต) อาคารปัจจุบันจากสมัยคุปตะ ศตวรรษที่ 5 ถึง 6Wikipedia
เวลาเปิดวัด05.00 ถึง 21.00 น. ทุกวันBTMC อ่านเมื่อ 17 ต.ค. 2569 เว็บหยุดทำงาน 21 ต.ค. 2569 ยังไม่ยืนยัน
สนามบินเกยา (GAY) ห่างพุทธคยา 5 กม.Wikipedia และ AAI ตามหน้าสังเวชนียสถานของเรา แต่ BTMC ว่า 7 กม.
ฤดูหนาวนี้มีเที่ยวบินตรงจากกรุงเทพฯ ตามข่าวSwarajya 12 ต.ค. 2569 ยังไม่ยืนยันกับสายการบิน

ทำไมที่นี่สำคัญ และประวัติแบบย่อ

Wikipedia เล่าว่าพระเจ้าอโศกเสด็จมาราว 250 ปีก่อนคริสต์ศักราชและตั้งอารามกับศาลเจ้าซึ่งปัจจุบันไม่เหลือแล้ว บัลลังก์วัชรอาสน์ (Vajrasana) อยู่ในช่วง 250 ถึง 233 ปีก่อนคริสต์ศักราช ส่วนรูปทรงหอแบบที่เห็นวันนี้มาจากยุคคุปตะ และแผ่นจารึกที่กุมราหาร (ราวปี 150 ถึง 200) ชี้ว่าวัดอาจมีรูปทรงนี้มาก่อน ราวรั้วหินทรายสมัยศุงคะอายุราว 150 ปีก่อนคริสต์ศักราช ของจริงจำนวนมากอยู่ที่พิพิธภัณฑ์อินเดียนในโกลกาตา ที่วัดเป็นปูนปลาสเตอร์จำลอง หลังการรุกรานของเติร์กในศตวรรษที่ 12 วัดเสื่อมลง ชาวพม่าบูรณะในศตวรรษที่ 13 และ 19 และรัฐบาลอาณานิคมอังกฤษบูรณะในทศวรรษ 1880 โดยอเล็กซานเดอร์ คันนิงแฮม

เรื่องอายุเหล่านี้ Wikipedia มีสองค่า (ราว 260 และราว 250 ปีก่อนคริสต์ศักราชสำหรับสมัยอโศก) เราไม่เลือก ให้ถือเป็นประมาณ ส่วนการสร้างโดยพระเจ้าอโศกมาจากเรื่องเล่าของแหล่งเดียวกัน ไม่ใช่การตรวจของเรา

เรื่องควรรู้ที่ผู้แสวงบุญมักไม่ได้ยิน Wikipedia ระบุว่าชาวพุทธรณรงค์ขอควบคุมวัดมาตั้งแต่ปี 1891 และกฎหมายปี 1949 ให้คณะกรรมการที่มีทั้งชาวพุทธและฮินดู ปี 2013 แก้กฎหมายให้ผู้พิพากษาแขวงคยาเป็นประธานได้แม้ไม่ใช่ฮินดู เราเล่าตามที่บทความระบุ ไม่ตัดสินประเด็นนี้ และ Wikipedia เองมีสองคำอธิบายของจำนวนกรรมการในบทความเดียวกัน

ผนังด้านใต้ของวัดมหาโพธิ์ มีช่องพระพุทธรูปนั่งสมาธิเรียงแถว ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Sumitsurai สัญญา CC BY-SA 4.0
ผนังด้านใต้ของวัดมหาโพธิ์ มีช่องพระพุทธรูปนั่งสมาธิเรียงแถว ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Sumitsurai สัญญา CC BY-SA 4.0 ภาพ: Sumitsurai, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

เดินในวัดมหาโพธิ์ ผังและจุดสำคัญ

Wikipedia อธิบายผังว่าโครงสร้างอิฐมีหอกลางสูงราว 55 เมตร ล้อมด้วยหอเล็กสี่หอ ต้นพระศรีมหาโพธิ์อยู่ทางตะวันตกของวัดโดยวัดอยู่ทางทิศตะวันออกของต้น จุดที่ผูกกับสัปดาห์ทั้งเจ็ดหลังตรัสรู้ที่ Wikipedia ลงชื่อไว้มีอนิมิสโลจนเจดีย์ (Animeshlocha) ทางตะวันออกเฉียงเหนือ จงกรมเจดีย์ (Ratnachakrama หรือทางจงกรมอัญมณี) รัตนฆรเจดีย์ (Ratnagar Chaitya) และสระบัว ส่วนหน้า Important Places ของ BTMC ที่หน้าสังเวชนียสถานของเราอ้างลงชื่อต้นมหาโพธิ์ วัชรอาสน์ อนิมิสโลจนเจดีย์ จงกรมเจดีย์ รัตนฆรเจดีย์ ต้นอชปาลนิโครธ สระมุจลินท์ ต้นราชายตนะ และสวนนั่งสมาธิ

เรายังไม่ได้อ่านแผนที่ภายในวัดจากแหล่งทางการ จึงไม่แนะนำลำดับเดินที่ตายตัว หลักที่เราเสนอ (ข้อเสนอของเรา) คือเดินเวียนขวาตามเข็มนาฬิการอบหอตามที่ Wikivoyage ระบุไว้ แล้วค่อยไปที่ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ใช้เวลาอย่างน้อย 1 ถึง 2 ชั่วโมงเพราะคนแน่นช่วงเช้า

สถูปจำลองถวายที่แกะพระพุทธรูปในบริเวณวัดมหาโพธิ์ พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Sumitsurai สัญญา CC BY-SA 4.0 เป็นภาพประกอบรายละเอียดของสถูปเล็ก
สถูปจำลองถวายที่แกะพระพุทธรูปในบริเวณวัดมหาโพธิ์ พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Sumitsurai สัญญา CC BY-SA 4.0 เป็นภาพประกอบรายละเอียดของสถูปเล็ก ภาพ: Sumitsurai, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

ต้นพระศรีมหาโพธิ์

Wikipedia เขียนว่าต้นปัจจุบันเชื่อกันว่าสืบจากต้นเดิมที่พระพุทธเจ้านั่งสมาธิ วัดอยู่ทางทิศตะวันออกของต้นโดยตรง ส่วนข่าวไทยรัฐลงวันที่ 8 กรกฎาคม 2560 เล่าว่าลมฝนทำให้กิ่งต้นโพธิ์ใหญ่ด้านเหนือของมหาเจดีย์หักเมื่อค่ำวันที่ 6 กรกฎาคม ตกใกล้ทางจงกรมและทำให้สถูปเล็กเสียหายบางส่วน แต่ต้นพระศรีมหาโพธิ์หลักกับองค์มหาเจดีย์ไม่ได้รับผลกระทบ และไม่มีผู้บาดเจ็บ พระธรรมโพธิวงศ์ (วิรยุทฺโธ) เจ้าอาวาสวัดไทยพุทธคยาเข้าสำรวจและเสนอช่วยบูรณะ พาดหัวข่าวว่าต้นอายุกว่า 100 ปี แต่เนื้อข่าวเขียน 130 ปี สองตัวเลขในข่าวเดียวกันไม่ตรง เราไม่ใช้ตัวเลขอายุต้นจากข่าวนี้

หมายเหตุสำคัญ ข่าวแยกชัดว่ากิ่งที่หักไม่ใช่ต้นพระศรีมหาโพธิ์หลัก ส่วนเรื่องการเก็บใบหรือกิ่งโพธิ์ Wikipedia กล่าวถึงข้อกล่าวหาปี 2007 ที่ยังไม่มีอ้างอิงครบ เราไม่นำมาตัดสิน แต่เตือนให้ไม่ซื้อใบโพธิ์หรือกิ่งจากคนที่เข้ามาขายหน้าวัด

เคล็ดลับ

ใบโพธิ์ที่ร่วงลงพื้นเก็บเป็นที่ระลึกได้ตามที่ผู้แสวงบุญนิยม แต่เราไม่มีกฎจากเว็บทางการว่าเก็บได้หรือไม่ ถามเจ้าหน้าที่ประตูก่อน

เวลาเปิด ค่าเข้า และกฎกล้อง

เวลาที่เราอ่านจากเว็บ BTMC เมื่อ 17 ต.ค. 2569 มีดังนี้ (หน้าเว็บนั้นตอนนี้ขึ้น Account Suspended)

เวลากิจกรรมสถานะ
05.00 น.เปิดวัดยังไม่ยืนยันหลังเว็บหยุด
05.30 ถึง 06.00 น.สวดมนต์และนั่งสมาธิยังไม่ยืนยัน
10.00 น.ถวายข้าวปายาสยังไม่ยืนยัน
18.00 ถึง 19.00 น.สวดมนต์เย็น (มหายานแล้วบาลี)ยังไม่ยืนยัน
21.00 น.ปิดวัดยังไม่ยืนยัน

เรื่องค่าเข้าและกล้อง แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน Wikivoyage ลงเวลาวัดสองแบบ (05.00 ถึง 21.00 น. และ 06.00 ถึง 21.00 น.) ว่าเข้าฟรี ค่ากล้องถ่ายภาพ 100 รูปี (ราว 36 บาท) และวิดีโอ 300 รูปี (ราว 107 บาท) แต่ในรายการเดียวกันยังเขียนว่า ห้ามนำแล็ปท็อป โทรศัพท์ และกล้องเข้าเขตวัด ซึ่งขัดกับการเก็บค่ากล้อง เราไม่เจอหน้าทางการที่ยืนยันข้อใดข้อหนึ่ง จึงให้ถือเป็น ยังไม่ยืนยัน และแนะนำให้ถามที่ประตูก่อนนำกล้องหรือมือถือเข้า Wikivoyage ยังเขียนว่าต้องถอดรองเท้าเมื่อเข้าห้องพระด้านใน เวียนเจดีย์ตามเข็มนาฬิกา และแต่งกายสุภาพ ซึ่งสอดคล้องกับธรรมเนียมวัดทั่วไป

ติดต่อ BTMC ตามที่หน้าสังเวชนียสถานของเราบันทึกไว้เมื่อ 17 ต.ค. 2569 คืออีเมล [email protected] และโทร 0091-631-2200735 เราไม่ได้ลองโทร จึงไม่รู้ว่าตอบหรือไม่

พระพุทธรูปใหญ่ วัดไทย และวัดนานาชาติ

พระพุทธรูปใหญ่ (Great Buddha Statue) สูง 80 ฟุต (24 เมตร) เปิดและเข้าพิธีเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2532 โดยองค์ทะไลลามะที่ 14 ทรงร่วมงาน ตาม Wikipedia ที่เล่าว่า Daijokyo ใช้เวลาสร้างเจ็ดปีกับช่างหิน 120,000 คน (ตัวเลขเรื่องช่างเป็นคำเล่าใน Wikipedia) Wikivoyage ลงเวลาเข้า 07.00 ถึง 12.00 น. และ 14.00 ถึง 18.00 น. (17.30 น. ฤดูหนาว) แต่ในรายการเดียวกันเขียนความสูง 25 เมตร ต่างจาก 24 เมตรของ Wikipedia เล็กน้อย

พระพุทธรูปใหญ่ (Great Buddha Statue) พุทธคยา ในแสงเย็น ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Ayush Raj สัญญา CC BY-SA 4.0
พระพุทธรูปใหญ่ (Great Buddha Statue) พุทธคยา ในแสงเย็น ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Ayush Raj สัญญา CC BY-SA 4.0 ภาพ: Ayush Raj, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

วัดไทยพุทธคยา (Wat Thai Buddhagaya) เป็นวัดที่คนไทยคุ้นเคยที่สุด Wikipedia ลงว่าสร้างปี 1957 ตามเว็บกระทรวงการต่างประเทศไทยเพื่อฉลองพุทธศตวรรษที่ 25 รัฐบาลไทยสร้างตามคำเชิญของรัฐบาลอินเดียภายใต้สัญญาเช่าระหว่างสองรัฐบาล หลังคาโค้งมุงกระเบื้องสีทองตามหน้า Bodh Gaya ของ Wikipedia ซึ่งว่าภายในมีพระโลหะสัมฤทธิ์องค์ใหญ่ แต่หน้า Wat Thai Buddhagaya ไม่ระบุวัสดุของพระประธาน เราจึงถือเรื่องวัสดุเป็น ยังไม่ยืนยัน โพสต์ทูเดย์ (29 ม.ค. 2560) เล่าว่าอาคารปฏิบัติธรรมนานาชาติวีรภุชงค์เปิดเมื่อ 23 มกราคม 2560 ใช้เวลาสร้างกว่าสองปี ราว 38 ล้านรูปี (ราว 19 ล้านบาทตามข่าว) มีห้องหลัก 120 ที่นั่งและห้องพักครูสอนสมาธิแปดห้อง เราไม่มีข้อมูลเวลาเปิด การพัก ค่าใช้จ่ายและกฎของวัดจากแหล่งทางการ ให้ติดต่อวัดโดยตรง

พระอุโบสถของวัดไทยพุทธคยา (Wat Thai Buddhagaya) ภายในมีพระประธานสีทองและลวดลายผนังแบบไทย ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Rohit Sharma สัญญา CC BY-SA 4.0
พระอุโบสถของวัดไทยพุทธคยา (Wat Thai Buddhagaya) ภายในมีพระประธานสีทองและลวดลายผนังแบบไทย ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Rohit Sharma สัญญา CC BY-SA 4.0 ภาพ: Rohit Sharma, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

วัดนานาชาติในเมืองมีมากกว่าสิบแห่ง Wikipedia ระบุวัดญี่ปุ่นทรงเจดีย์ วัดเมียนมาคล้ายแบบพุกาม วัดจีนที่ว่าพระประธานอายุราว 200 ปีที่นำมาจากจีน และวัดของทิเบต มองโกเลีย เนปาล เกาหลี กัมพูชา ลาว เวียดนาม สิกขิม ศรีลังกา ไต้หวัน ไทย ภูฏาน และจีน (ไม่มีรายละเอียด) Wikivoyage ลงเวลาเปิดวัดญี่ปุ่น 05.00 ถึง 12.00 น. และ 14.00 ถึง 18.00 น. ให้ตรวจหน้างาน เพราะวัดเอกชนปรับเวลาได้

ลานหน้าวัดทิเบตในพุทธคยา อาคารสีแดงลวดลายหลากสี ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Sumitsurai สัญญา CC BY-SA 4.0 ชื่อไฟล์ Tibetan Temple Bodh Gaya คำอธิบายไฟล์ยังไม่ระบุรายละเอียดวัด
ลานหน้าวัดทิเบตในพุทธคยา อาคารสีแดงลวดลายหลากสี ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Sumitsurai สัญญา CC BY-SA 4.0 ชื่อไฟล์ Tibetan Temple Bodh Gaya คำอธิบายไฟล์ยังไม่ระบุรายละเอียดวัด ภาพ: Sumitsurai, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons
วัดภูฏานในพุทธคยา สถาปัตยกรรมแบบภูฏาน ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Shakti สัญญา CC BY-SA 3.0
วัดภูฏานในพุทธคยา สถาปัตยกรรมแบบภูฏาน ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Shakti สัญญา CC BY-SA 3.0 ภาพ: Shakti, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

สระมุจลินท์ สุชาดา และถ้ำภูเขามหากาลา

สระมุจลินท์ (Mucalinda Lake) อยู่ในรายชื่อจุดสำคัญของ BTMC ที่หน้าสังเวชนียสถานของเรา เราไม่ได้อ่านคำบรรยายของ BTMC ภาพด้านล่างเป็นสระที่มีธงมนตราทิเบตรอบ ตามชื่อไฟล์ใน Commons Mucalinda Lake and Butter Lamp Houses

สระมุจลินท์ (Mucalinda Lake) และธงมนตราทิเบตรอบสระ พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Ktoya สัญญา CC BY-SA 3.0
สระมุจลินท์ (Mucalinda Lake) และธงมนตราทิเบตรอบสระ พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Ktoya สัญญา CC BY-SA 3.0 ภาพ: Ktoya, CC BY-SA 3.0 / Wikimedia Commons

สถูปสุชาดา (Sujata Stupa) อยู่ที่หมู่บ้านเสนานิคม (Bakraur) ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำผัลคุ ห่างไปทางตะวันออกของเมือง Wikipedia เล่าว่าสุชาดาเป็นหญิงเลี้ยงวัวที่ถวายข้าวมธุปายาสแด่พระพุทธเจ้าเมื่อทรงเลิกบำเพ็ญทุกกรกิริยา ASI ขุดค้นในปี 1973 ถึง 1974 และ 2001 ถึง 2006 และเดินจากพุทธคยาราว 20 นาที เวลาเข้าชมและค่าเข้าไม่พบในแหล่งที่อ่าน ยังไม่ยืนยัน และ Wikipedia ภาษาอังกฤษของพุทธคยาลงโบราณวัตถุว่าอายุราวศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชจากเครื่องปั้นดำขัดและเหรียญตอกตรา

สถูปอิฐสุชาดา (Sujata Stupa) ที่หมู่บ้านเสนานิคม ห่างพุทธคยาไปทางตะวันออก ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Rohit Sharma สัญญา CC BY-SA 4.0
สถูปอิฐสุชาดา (Sujata Stupa) ที่หมู่บ้านเสนานิคม ห่างพุทธคยาไปทางตะวันออก ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Rohit Sharma สัญญา CC BY-SA 4.0 ภาพ: Rohit Sharma, CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

ถ้ำบนภูเขามหากาลา (Mahakala Caves หรือถ้ำดุงเกศวรี Dungeshwari) เป็นที่ที่ผู้แสวงบุญรู้กันว่าเกี่ยวกับช่วงบำเพ็ญทุกกรกิริยา แต่หน้า Wikipedia ชื่อ Dungeshwari Cave Temples ที่เราลองเปิดตอบ 404 และ Wikivoyage ไม่ครอบคลุม เราจึงไม่มีระยะทาง ค่าเข้า และวิธีไปที่มีแหล่งอ้างอิง ภาพด้านล่างมีธงมนตราและผู้แสวงบุญตามชื่อไฟล์ Mahakala Caves เท่านั้น ยังไม่ยืนยัน

ธงมนตราและผู้แสวงบุญที่ถ้ำมหากาลา (Mahakala Caves) ใกล้พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Michael Eisenriegler สัญญา CC BY 2.0 คำอธิบายสถานที่ตามชื่อไฟล์ ไม่ได้ตรวจกับแหล่งทางการ
ธงมนตราและผู้แสวงบุญที่ถ้ำมหากาลา (Mahakala Caves) ใกล้พุทธคยา ภาพจาก Wikimedia Commons ผู้ถ่าย Michael Eisenriegler สัญญา CC BY 2.0 คำอธิบายสถานที่ตามชื่อไฟล์ ไม่ได้ตรวจกับแหล่งทางการ ภาพ: Michael Eisenriegler, CC BY 2.0 / Wikimedia Commons

พิพิธภัณฑ์ ASI และเทศกาล

พิพิธภัณฑ์โบราณคดี ASI พุทธคยามีในพอร์ทัลตั๋ว ASI ราคา 10 รูปี (ราว 4 บาท) ทั้งต่างชาติทั่วไปและกลุ่ม BIMSTEC ประเทศไทย ตามที่เราอ่านเมื่อ 17 ต.ค. 2569 พอร์ทัลเตือนว่าเปิด 09.00 ถึง 17.00 น. Wikivoyage ลงว่าเปิดวันเสาร์ถึงพฤหัสบดี (หมายถึงปิดวันศุกร์) ราคา 10 รูปี และอยู่ตรงข้ามสวนจยประกาศ (Jaiprakash Park) เราไม่มีประกาศทางการเรื่องวันปิด จึงให้ตรวจหน้างาน

Wikivoyage ลงเทศกาลวัดทิเบต กาจู มอนลัม เชนโม (Kagyu Monlam Chenmo) ช่วงมกราคมถึงกุมภาพันธ์ นยิงมา มอนลัม (Nyingma Monlam Chenmo) ช่วงเดียวกัน และเทศกาลสิทธารถะ กับเคียนเซ มอนลัมช่วงตุลาคมถึงพฤศจิกายน แต่ลิงก์หลายอันในรายการนั้นเป็นลิงก์เสีย เรายังไม่ยืนยันกำหนดปี 2569 ถึง 2570 ปฏิทินพิธีประจำปีของ BTMC (Annual Puja Calendar) ที่หน้าสังเวชนียสถานของเราอ้างถึงเปิดไม่ได้ในตอนนี้ งานใหญ่ทำให้ห้องพักเต็มและราคาแพงขึ้น แต่เราไม่มีตัวเลขเปรียบเทียบ

เดินทางไปพุทธคยา

จากไหนไปอย่างไร ใช้เวลา ค่าโดยสารแหล่งและสถานะ
กรุงเทพฯ ไป สนามบินเกยาการบินไทยบินทุกวันจาก 25 ต.ค. 2569 อินดิโก 6E 1083 ออกเกยา 13.15 น. ถึงกรุงเทพฯ 17.50 น. และ 6E 1084 ออกกรุงเทพฯ 10.15 น. ถึงเกยา 12.15 น. วันจันทร์และพฤหัสบดี จาก 26 ต.ค.Swarajya 12 ต.ค. 2569 และ AviationA2Z 24 ส.ค. 2569 ตารางรอการอนุมัติ ยังไม่ยืนยันกับสายการบิน
กรุงเทพฯ ไป เกยา (สายอื่น)ไทยแอร์เอเชียจากดอนเมืองตามข่าว ไม่ระบุความถี่ ภูฏานแอร์ไลน์ กรุงเทพฯ ไป เกยา ไป พาโร วันพุธและเสาร์จาก 28 ต.ค.Swarajya ยังไม่ยืนยัน
สนามบินเกยา ไป วัดมหาโพธิ์5 กม. ตาม AAI และ Wikipedia 7 กม. ตาม BTMC 10 กม. ตาม Wikivoyageระยะไม่ตรงกัน ใช้ 5 ถึง 10 กม.
สถานีรถไฟเกยา ไป พุทธคยา17 กม. ตาม BTMC 16 กม. ตาม Wikivoyage ตั๋วที่นั่งไม่จองจากปัตนา 25 ถึง 50 รูปีไม่ใช่ตารางทางการ
เดลี ไป เกยาแอร์อินเดียสองเที่ยวต่อวันจาก 25 ต.ค. 2569 ตามข่าว หรือรถไฟราว 15 ชั่วโมงตาม Wikivoyageยังไม่ยืนยัน
พาราณสี ไป พุทธคยา252 กม. ทางถนนตาม BTMC รถบัสท้องถิ่นออก 06.00 น. ใช้ 7 ถึง 8 ชั่วโมง และรถปรับอากาศ 16.00 น. ราว 6 ชั่วโมง ตาม Wikivoyageยังไม่ยืนยัน
ปัตนา ไป พุทธคยา135 กม. ตาม BTMC (Wikivoyage ว่า 110 และ 130 กม. ในหน้าเดียวกัน)ระยะไม่ตรงกัน

เรื่องเที่ยวบิน เราเปิดอ่านข่าว Swarajya (12 ต.ค. 2569) ที่บอกว่าตารางฤดูหนาวถึง 27 มีนาคม 2570 มีการบินไทย อินดิโก ไทยแอร์เอเชีย และสายการบินจากเมียนมาและภูฏาน ส่วนข่าว AviationA2Z (24 ส.ค. 2569) ลงเวลาอินดิโกและเขียนว่ารอการอนุมัติตามกฎ ทั้งสองเป็นข่าว ไม่ใช่ตารางจากสายการบิน และไม่ได้เปิดเว็บสายการบินหรือ AAI เพื่อยืนยัน อย่าซื้อตั๋วจากข่าวนี้อย่างเดียว ให้ตรวจเว็บสายการบินก่อนเสมอ ตัวเลขผู้โดยสารในช่วงเมษายน 2568 ถึงมีนาคม 2569 ที่ Wikipedia ลงคือ 357,462 คน (ไม่ใช่ตัวเลขทางการ) บอกว่าสนามบินคึกคักในฤดูท่องเที่ยวแสวงบุญ

Wikipedia เตือนว่าสนามบินนี้เป็นสนามบินตามฤดูและกฎการบินระหว่างประเทศจำกัด การบินไทยและไทยแอร์เอเชียมีในรายการปลายทาง แต่บทความไม่เล่าตารางรายวัน ส่วนอีวีซ่า สนามบินเกยาอยู่ในรายชื่อที่รับตามหน้าอินเดียของเรา

ที่พักและการเดินในเมือง

กล่องที่พักบนหน้านี้พาไปรายชื่อโรงแรมในพุทธคยา เป็นลิงก์พันธมิตร เราไม่ได้ตรวจโรงแรมรายตัวบนหน้านี้ Wikivoyage ลงช่วงราคาจากหลายแหล่ง เช่น เกสต์เฮาส์วัดมักรับเงินบริจาค ราว 440 ถึง 600 รูปีต่อคืน (ราว 157 ถึง 214 บาท) ที่พักงบประหยัดราว 200 ถึง 1,500 รูปี และโรงแรมระดับกลางราว 5,000 ถึง 8,500 รูปี (ราว 1,780 ถึง 3,026 บาท) แต่ป้ายวันที่ของรายการเหล่านั้นต่างกัน บางรายการเก่าถึงปี 2558 และบางรายการเป็นลิงก์เสีย เราไม่ใช้เป็นราคาจอง ให้เปิดดูราคาจริงในกล่องที่พักและตรวจอีกครั้งก่อนจ่าย

เมืองเล็ก Wikivoyage เขียนว่าสถานที่สำคัญส่วนใหญ่อยู่ในรัศมีราว 2 กม. จากวัดมหาโพธิ์ เดินได้ ส่วนรถที่ใช้คือออโต้ สามล้อถีบและแท็กซี่ท่องเที่ยว ค่ารถร่วมจากสถานีเกยาราว 50 รูปีและรถส่วนตัวราว 200 ถึง 250 รูปี (ราว 71 ถึง 89 บาท) เป็นตัวเลขชุมชนที่ไม่ลงปี ให้ตกลงก่อนขึ้นรถ

แผนเที่ยวพุทธคยา 1 ถึง 3 วัน

ช่วงเวลาแผนหมายเหตุ
ครึ่งวันเช้าวัดมหาโพธิ์และต้นพระศรีมหาโพธิ์ บ่ายพระพุทธรูปใหญ่ตรวจเวลาเปิดวัดก่อน
1 วันเพิ่มวัดไทย วัดนานาชาติ พิพิธภัณฑ์ ASI และสระมุจลินท์เผื่อนั่งสมาธิ 30 ถึง 60 นาที
2 วันเพิ่มสถูปสุชาดา และถ้ำมหากาลาถามที่พักเรื่องรถและเวลา
3 วันวันที่สามไปราชคฤห์และนาลันทาตั๋ว ASI นาลันทา 550 รูปี ตามหน้าสังเวชนียสถาน

ต่อจากนี้ไปพาราณสีและสารนาถที่หน้าพาราณสี ไปกุสินาราตามหน้าสังเวชนียสถาน และมองไกลไปแคชเมียร์หรือลาดักห์ที่หน้าแคชเมียร์และลาดักห์ ถ้าจะต่อสามเหลี่ยมทองคำ ดูทัชมาฮาล ป้อมอักราและฟาเตห์ปูร์สีกรี และที่พักเดลี

งบประมาณเบื้องต้น

รายการจำนวนหมายเหตุ
ค่าเข้าวัดมหาโพธิ์ฟรีตาม Wikivoyageยังไม่ยืนยัน
ค่ากล้องถ่ายภาพ วิดีโอ100 และ 300 รูปี (ราว 36 และ 107 บาท)Wikivoyage ขัดกับข้อห้ามกล้อง ยังไม่ยืนยัน
พิพิธภัณฑ์ ASI พุทธคยา10 รูปี (ราว 4 บาท)พอร์ทัล ASI 17 ต.ค. 2569
เกสต์เฮาส์วัดบริจาคราว 440 ถึง 600 รูปีต่อคืน (ราว 157 ถึง 214 บาท)Wikivoyage ประมาณ ไม่ใช่ราคาจอง
ตั๋ว ASI ซากนาลันทา550 รูปี (ราว 196 บาท) หรือ 35 รูปี (ราว 12 บาท) เมื่อเลือก BIMSTEC ไทยพอร์ทัล ASI 17 ต.ค. 2569 ตามหน้าสังเวชนียสถาน
ตั๋วเครื่องบินกรุงเทพฯ เกยายังไม่ยืนยันตรวจกับสายการบิน
งบประมาณ

ค่าที่หน้างานต่ำ ตัวเลขใหญ่คือตั๋วเครื่องบินและที่พัก ซึ่งหน้านี้ไม่ได้ตรวจราคา อย่าคิดงบจากตัวเลข Wikivoyage ที่เก่า

ความปลอดภัยและข้อควรระวัง

  • กฎแอลกอฮอล์: หน้าสังเวชนียสถานของเราอ้าง FCDO ว่าในรัฐพิหารการบริโภค ผลิต หรือขนส่งแอลกอฮอล์ผิดกฎหมายและอาจถูกจับโดยไม่ได้ประกันตัว ขณะที่ Wikivoyage เขียนว่าเกสต์เฮาส์บางแห่งเสิร์ฟเบียร์ในที่รโหฐาน เราใช้ข้อความ FCDO เป็นหลัก ห้ามนำเข้าหรือขนแอลกอฮอล์
  • ความมั่นคง: Wikipedia ระบุเหตุการณ์ระเบิดแรงต่ำสิบลูกเมื่อ 7 กรกฎาคม 2556 ที่ทำให้มีผู้บาดเจ็บห้าคน ตัววัดไม่เสียหาย เราไม่ได้อ่านประกาศล่าสุดของ FCDO หรือกระทรวงการต่างประเทศไทยในวันนี้ ตามหน้าสังเวชนียสถานให้ตรวจก่อนเดินทาง
  • ช่วงฝนและพายุ: ข่าวปี 2560 เล่าเรื่องลมฝนทำกิ่งโพธิ์หัก ฤดูฝนควรเผื่อเวลาเดินและหลีกเลี่ยงต้นไม้ใหญ่ขณะพายุ ข้อนี้เป็นคำแนะนำทั่วไปของเรา
  • คนขายของและขอเงิน: Wikivoyage เตือนถึงคนที่เข้ามาขายของ ไม่แนะนำให้ซื้อของที่ระลึกทางศาสนาจากคนหน้าวัดโดยไม่ตรวจ
  • ผู้สูงอายุและผู้ใช้วีลแชร์: เรายังไม่ได้ตรวจทางลาดและรองเท้า ยังไม่ยืนยัน และการถอดรองเท้าในวัดทำให้ต้องเตรียมถุงเท้าสำหรับพื้นร้อนหรือเย็นจัด
  • เบอร์ฉุกเฉิน: เบอร์สถานทูตไทยประจำนิวเดลีและสายด่วนกรมการกงสุลตามหน้าสังเวชนียสถานของเรา ดูหน้าสังเวชนียสถานอินเดีย

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

หัวข้อค่าที่แหล่งให้หน้านี้ใช้อะไร
ความสูงหอWikipedia 55 เมตร (180 ฟุต) ผลค้นหาจากข่าวไทยว่า 170 ฟุตใช้ราว 55 เมตร ยังไม่ยืนยันกับ ASI
พื้นที่วัด4.86 เฮกตาร์ (ยูเนสโก) และ 12 เฮกตาร์ (Wikipedia กล่องข้อมูล)ใช้ค่ายูเนสโกสำหรับพื้นที่ขึ้นทะเบียน
อายุสมัยพระเจ้าอโศกราว 260 และ 250 ปีก่อนคริสต์ศักราชใน Wikipediaใช้ราว 250
ระยะสนามบินเกยา5 กม. (AAI, Wikipedia) 7 กม. (BTMC) 10 กม. (Wikivoyage)ใช้ 5 ถึง 10 กม.
เวลาเปิดวัด05.00 น. (BTMC 17 ต.ค.) 06.00 น. (Wikivoyage)ใช้ 05.00 ถึง 21.00 น. ยังไม่ยืนยัน
ค่ากล้อง100 และ 300 รูปี แต่ห้ามกล้อง (Wikivoyage)ยังไม่ยืนยัน
แอลกอฮอล์ผิดกฎหมายในพิหาร (FCDO) เกสต์เฮาส์เสิร์ฟเบียร์ (Wikivoyage)ใช้ FCDO
ความสูงพระพุทธรูปใหญ่24 เมตร (Wikipedia) 25 เมตร (Wikivoyage)ใช้ 24 เมตรหรือ 80 ฟุต

สิ่งที่ยังไม่ยืนยัน

  • เวลาเปิดวัดมหาโพธิ์หลังเว็บ BTMC หยุดทำงาน และปฏิทินพิธีปี 2569 ถึง 2570
  • ค่าเข้า ค่ากล้อง และกฎโทรศัพท์ที่ประตู
  • เที่ยวบินตรงกรุงเทพฯ ไปเกยา ตารางจริงของการบินไทย อินดิโก ไทยแอร์เอเชีย และภูฏานแอร์ไลน์
  • เวลาเข้าและค่าเข้าสถูปสุชาดา ถ้ำมหากาลา และวัดไทย รวมกฎการพักปฏิบัติธรรม
  • วันปิดพิพิธภัณฑ์ ASI พุทธคยา
  • ข้อมูลทางลาดและการเข้าถึงสำหรับผู้สูงอายุ
  • ประกาศเตือนล่าสุดของกระทรวงการต่างประเทศไทยเรื่องรัฐพิหาร

ลิงก์ที่หน้านี้ใช้ และรายได้ของเรา

หน้านี้อาจมีกล่องที่พักที่พาไปเว็บจองโรงแรมของพันธมิตร ถ้าคุณจองผ่านปุ่มนั้น เราอาจได้ค่าคอมมิชชันโดยราคาที่คุณจ่ายไม่เพิ่ม กล่องนี้เป็นรายชื่อโรงแรมในพุทธคยา ไม่ใช่ตั๋วเข้าวัดและไม่มีตั๋วเข้าวัดที่เราพบ ข้อมูลเวลา ระยะทาง กฎ และเที่ยวบินมาจากแหล่งในรายการแหล่งข้อมูล ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแหล่งไม่ทางการหรือข่าว ไม่ได้มาจากพันธมิตร ราคาและตารางบินเปลี่ยนได้

คำถามที่พบบ่อย

วัดมหาโพธิ์พุทธคยาเปิดกี่โมง

ตามเว็บ BTMC ที่เราอ่านเมื่อ 17 ต.ค. 2569 เปิด 05.00 น. ปิด 21.00 น. ทุกวัน แต่เว็บนั้นขึ้น Account Suspended เมื่อ 21 ต.ค. 2569 ยังไม่ยืนยัน ให้โทรหรืออีเมลตามที่ BTMC ลงไว้ก่อนไป

เข้าวัดมหาโพธิ์ต้องเสียเงินไหม เอากล้องเข้าได้ไหม

Wikivoyage ว่าเข้าฟรี กล้องถ่ายภาพ 100 รูปี วิดีโอ 300 รูปี แต่ในหน้าเดียวกันก็เขียนห้ามกล้องและมือถือ ไม่มีหน้าทางการยืนยัน ให้ถามที่ประตู

มีเที่ยวบินตรงจากกรุงเทพไปพุทธคยาไหม

ข่าว 12 ต.ค. 2569 ว่าฤดูหนาว 2569 ถึง 2570 มีการบินไทยทุกวันจาก 25 ต.ค. และอินดิโกสัปดาห์ละ 2 เที่ยวจาก 26 ต.ค. กรุงเทพฯ ไปเกยา ยังไม่ยืนยันกับสายการบิน

สนามบินเกยาห่างพุทธคยาเท่าไร

5 กม. ตาม AAI และ Wikipedia 7 กม. ตาม BTMC และ 10 กม. ตาม Wikivoyage ระยะไม่ตรงกัน ใช้ 5 ถึง 10 กม. เป็นประมาณ

ไปพุทธคยากี่วันถึงพอ

เสนอครึ่งวันสำหรับวัดมหาโพธิ์ 1 วันถ้าเพิ่มวัดไทยและวัดนานาชาติ และ 2 ถึง 3 วันถ้าเพิ่มสุชาดา ราชคฤห์ และนาลันทา เป็นข้อเสนอของเรา

วัดไทยพุทธคยาอยู่ที่ไหน พักได้ไหม

อยู่ใกล้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ สร้างปี 1957 ตาม Wikipedia และมีอาคารปฏิบัติธรรมนานาชาติเปิดปี 2560 ตามโพสต์ทูเดย์ การพักและกฎวัดเรายังไม่ได้ตรวจ ยังไม่ยืนยัน ติดต่อวัดโดยตรง

พุทธคยาเดินเที่ยวได้ไหม

Wikivoyage เขียนว่าสถานที่สำคัญส่วนใหญ่อยู่ในรัศมีราว 2 กม. จากวัดมหาโพธิ์ เดินได้ ส่วนสุชาดาเดินราว 20 นาทีตาม Wikipedia และถ้ำมหากาลาเรายังไม่ยืนยันระยะ

ดื่มเบียร์ที่พุทธคยาได้ไหม

หน้าสังเวชนียสถานของเราอ้าง FCDO ว่าแอลกอฮอล์ผิดกฎหมายในรัฐพิหาร ผู้ฝ่าฝืนอาจถูกจับ แนะนำไม่ซื้อ ไม่ขนเข้า และไม่ดื่ม

ต่อไปนาลันทาและราชคฤห์ได้ไหม

ได้ ตั๋ว ASI ซากนาลันทา 550 รูปี หรือ 35 รูปีเมื่อเลือก BIMSTEC ไทย ตามหน้าสังเวชนียสถาน และ Wikivoyage ว่ามีทัวร์รถบัสวันเดียวจากราชคฤห์ ให้ตรวจเวลาจริงล่วงหน้า

แหล่งข้อมูลทางการและอ่านเพิ่มเติม

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.

ค้นหาโรงแรมพุทธคยาบน Agoda

คู่มือที่เกี่ยวข้อง

ภาพอินเดีย: อมฤตสาร์ วิหารทองคำ ด่านวากาห์ เวลา 17.00 น. 2569
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศ

อมฤตสาร์ วิหารทองคำ ด่านวากาห์ เวลา 17.00 น. 2569

อมฤตสาร์สำหรับคนไทย วิหารทองคำเข้าฟรี คลุมศีรษะ ถอดรองเท้า พิธีปิดด่านวากาห์ 17.00 ถึง 17.30 น. ตั้งแต่ 16 ต.ค. 2569 และคำเตือน FCDO ตรวจ 21 ต.ค. 2569

ภาพอินเดีย: ป้อมอักรา ฟาเตห์ปูร์สีกรี ค่าเข้า เวลา ไปอย่างไร 2569
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศ

ป้อมอักรา ฟาเตห์ปูร์สีกรี ค่าเข้า เวลา ไปอย่างไร 2569

ป้อมอักราและฟาเตห์ปูร์สีกรีสำหรับคนไทย ค่าเข้าต่างชาติ 650 และ 610 รูปี BIMSTEC 90 และ 50 เปิดทุกวัน เดินทางจากอักรา ตรวจ 21 ต.ค. 2569

ภาพอินเดีย: เที่ยวอชันตา เอลโลรา 2569: ถ้ำไกรลาส ค่าเข้า วันปิด
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศ

เที่ยวอชันตา เอลโลรา 2569: ถ้ำไกรลาส ค่าเข้า วันปิด

คู่มืออชันตาและเอลโลราจากออรังคาบาด ถ้ำไกรลาสถ้ำ 16 ค่าเข้าต่างชาติ 600 รูปี วันปิดที่แหล่งข้อมูลไม่ตรงกัน เส้นทางจากมุมไบ ตรวจ 21 ต.ค. 2569

ภาพอินเดีย: เดลี ป้อมแดง กุตุบมีนาร์ สุสานหุมายุน ค่าเข้า BIMSTEC 2569
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศ

เดลี ป้อมแดง กุตุบมีนาร์ สุสานหุมายุน ค่าเข้า BIMSTEC 2569

เดลีสำหรับคนไทย ป้อมแดง กุตุบมีนาร์ สุสานหุมายุน มัสยิดจามา อักษรธาม ASI ลงไทยในกลุ่ม BIMSTEC 35 รูปีออนไลน์ แทน 550 ตรวจ 21 ต.ค. 2569

ภาพอินเดีย: เที่ยวกัว 2569: หาดเหนือกับหาดใต้ โบสถ์ Old Goa เดินทาง
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศ

เที่ยวกัว 2569: หาดเหนือกับหาดใต้ โบสถ์ Old Goa เดินทาง

คู่มือกัว อินเดีย เทียบหาดโกอาเหนือกับโกอาใต้ โบสถ์มรดกโลก Old Goa สนามบิน 2 แห่ง ค่าเช่าสกูตเตอร์ ฤดูมรสุม กฎดื่มแอลกอฮอล์ ตรวจ 21 ต.ค. 2569

ภาพอินเดีย: เที่ยวฮัมปี 2569: วัดวิรูปักษะ รถหินวิฏฐลา ค่าเข้า เดินทาง
ญี่ปุ่น เกาหลี และต่างประเทศ

เที่ยวฮัมปี 2569: วัดวิรูปักษะ รถหินวิฏฐลา ค่าเข้า เดินทาง

คู่มือฮัมปี มรดกโลกอินเดียใต้ วัดวิรูปักษะ รถหินวิฏฐลา โลตัสมาฮาล ตั๋วรวมตามวิกิท่องเที่ยว ระยะจากโฮสเพต เบงกาลูรู เวลาที่ควรไป และข้อควรระวัง

คู่มืออื่นที่เกี่ยวข้อง