อุทยานและน้ำตกตาก ลานสาง ขุนพะวอ พาเจริญ แม่เมย แม่ปิง

จังหวัดตากมีอุทยานแห่งชาติหลายแห่ง วิกิพีเดียไทยนับเก้าแห่ง ได้แก่ ขุนพะวอ คลองวังเจ้า ตากสินมหาราช น้ำตกพาเจริญ แม่เงา แม่ปิง แม่เมย แม่วะ และลานสาง หน้านี้เล่าเฉพาะที่เรามีข้อมูลทางการหรือข้อมูลที่ตรวจเทียบได้ คือลานสาง ขุนพะวอ น้ำตกพาเจริญ แม่เมย และแม่ปิง ส่วนตากสินมหาราชอยู่ในหน้าดอยมูเซอและตากสินมหาราช และเขื่อนภูมิพลอยู่ในหน้าเมืองตากและเขื่อนภูมิพล

เราไม่ได้ไปอุทยานเหล่านี้เอง ข้อมูลหลักมาจากหน้าอุทยานบนระบบจองของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช (nps.dnp.go.th) ที่อ่านตรงเมื่อ 19 ต.ค. 2569 หน้าเหล่านี้ให้ประวัติ ลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ สัตว์ป่า ที่อยู่และเบอร์โทรของที่ทำการ แต่ไม่ลงค่าเข้าและเวลาเปิดปิด เราจึงเติมค่าเข้าจากเว็บบรรณาธิการและติดป้ายไว้ทุกครั้ง ภาพรวมจังหวัดอยู่ที่คู่มือเที่ยวตาก

ข้อมูลที่ตรวจแล้ว และสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

เวลาเปิดอุทยานลานสาง

ต่างกันสามชั่วโมงเช้าและครึ่งชั่วโมงเย็น แหล่งหนึ่งเป็นเว็บรวมข้อมูล ส่วนอีกแหล่งเป็นบทความปี 2565 ไม่มีตัวใดเป็นของทางการ เวลาที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับการวางแผนจึงเป็นช่วงที่ทั้งสองครอบคลุม คือ 09:00-17:30 น. ซึ่งเป็นข้อเสนอของเราเอง ไม่ใช่ข้อมูลจากแหล่งใด และควรโทรถามที่ 055-577-207 ก่อน

ระยะและทางเข้าลานสาง

เรามีตัวเลข 17 กม. จากแหล่งเดียวเป็นสรุปผลค้นหา ไม่ใช่หน้าที่เปิดอ่านตรง และตัวเลข กม. 12-13 ไม่ตรงกับหลักกิโลเมตรของจุดแยกอุทยานตากสินมหาราชที่ lovethailand.org ระบุว่า กม. 26 เนื่องจากเป็นคนละอุทยาน และสองแห่งไม่ต้องตรงกัน เราไม่ยืนยันระยะ ใช้แผนที่นำทางและป้ายทางหลวง

น้ำตกลานสาง

ชื่อและตัวเลขความสูงจากสองแหล่งไม่ขัดกันโดยตรง เพราะอธิบายคนละชั้น แต่ตัวเลข 40 ม. ของทรูไอดีเป็นความสูงรวม ไม่ใช่ชั้นเดียว และ Wikipedia ไม่ให้ที่มาของความสูงชั้นอื่น ผู้ที่ไปจริงจึงควรถามอุทยานว่าเส้นทางไปน้ำตกชั้นใดเปิดและเดินเท้ากี่กิโลเมตร เพราะเราไม่พบแหล่งที่ระบุระยะเดินแต่ละเส้น

ขนาดและการประกาศของขุนพะวอ

หน้านี้ของกรมเองให้สองพื้นที่ ข้อความแรกเป็นพื้นที่ที่กรมป่าไม้สำรวจก่อนจัดตั้ง ส่วนข้อความที่สองเป็นพื้นที่ตามประกาศราชกิจจาฯ ปี 2552 เรายึดตัวเลข 396.73 ตร.กม. ที่ประกาศ เพราะเป็นพื้นที่ตามกฎหมาย แต่ก็ไม่ขัดกับตัวเลขแรกหากถือว่าเป็นสองช่วงเวลา

อุทยานแห่งชาติลานสาง

กรมอุทยานฯ เล่าตำนานชื่อลานสางว่าเมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินยกทัพไปตีเชียงใหม่ครั้งที่สองและพักที่บ้านระแหง ทรงพลัดหลงจากกองทัพในคืนมืด พอฟ้าสางทหารตามพบพระองค์ประทับม้ากลางลานโดยมีทหารพม่าราว 50 คนคุกเข่ายอมแพ้ บริเวณนั้นจึงถูกเรียกว่า "ลานสาง" ข้อความนี้เป็นตำนานที่กรมเล่าไว้ในหน้าอุทยาน เราไม่ได้ตรวจกับแหล่งประวัติศาสตร์ และไม่ถือเป็นข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

ตามกรมอุทยานฯ ปี 2498 ป่าไม้เขตตากริเริ่มจัดน้ำตกลานสางเป็นวนอุทยาน และมีพระราชกฤษฎีกากำหนดป่าลานสางเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อ 14 พ.ค. 2522 เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 15 ของประเทศ พื้นที่เป็นเทือกเขาซับซ้อน มีเทือกเขาถนนธงชัยอยู่กึ่งกลาง ยอดอุมยอมสูงประมาณ 1,065 เมตร ภูมิอากาศมีสามฤดู ฝนเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม หนาวพฤศจิกายนถึงมกราคม ร้อนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน อุณหภูมิสูงสุด 43 องศา ต่ำสุด 7 องศา ตามหน้านั้น ที่อยู่คือ ต.แม่ท้อ อ.เมืองตาก โทร 055-577-207 และ 086-443-3010

Wikipedia อังกฤษระบุว่ามีผู้เข้าชม 38,882 คนในปี 2562 ซึ่งเป็นปีก่อนการระบาดของโควิด และระบุจุดชมวิวเขาน้อยที่มองลงเมืองตาก ทรูไอดีเสริมว่ามีลานกางเต็นท์ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ เส้นทางจักรยานผ่านหมู่บ้านชาวเขา และจุดชมวิวเขาน้อยกับเขาแสนห่วง ที่ทรูไอดีว่าฤดูฝนและหนาวเป็นช่วงที่ควรไปเพราะน้ำมาก ไม่ลงระยะเดินและค่าเข้า

อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ

กรมอุทยานฯ อธิบายว่าขุนพะวอเป็นผืนป่าบนเทือกเขาด้านตะวันตกของตาก อุดมสมบูรณ์เป็นต้นน้ำของห้วยแม่ละเมา ห้วยพะวอ ห้วยแม่กาษา และอีกหลายสาย อากาศเย็นสบายตลอดปี อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 20 องศา ต่ำสุด 8 องศา ฝนเฉลี่ย 1,676 มม. ต่อปี หน้านั้นระบุว่าฤดูหนาวมีทะเลหมอกมากและลมแรง ที่ตั้งอยู่ในตำบลสามหมื่น อำเภอแม่ระมาด ตู้ ปณ. 11 รหัสไปรษณีย์ 63140 โทร 055-577-447 และ 089-157-1246

รายการแหล่งท่องเที่ยวในระบบจองของกรมมีเจ็ดแห่ง คือ ผาชมปรงและจุดชมทัศนียภาพ ศาลเจ้าพ่อพะวอ น้ำตกผึ้งหลวง ล่องแก่งลำน้ำแม่ละเมา น้ำตกขุนพะวอ น้ำตกป่าหมาก และน้ำตกห้วยกระทิง พร้อมที่จอดรถ ร้านสวัสดิการ ลานกางเต็นท์ และห้องน้ำที่ที่ทำการ รายการนี้ไม่ลงค่าเข้า ระยะทาง หรือเวลา และเราไม่พบหน้ากิจกรรมล่องแก่งที่มีราคาหรือผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต

Thai Holiday Guide (ก.ค. 2569) เขียนว่าค่าเข้าชาวต่างชาติ 200 บาท เด็ก 100 บาท คนไทย 40/20 บาท รถ 30 บาท และว่าน้ำตกขุนพะวอ (ห้วยโป่ง) สูงราว 90 เมตร ไหลตลอดปี ต้องเดินจากที่ทำการ 2.8 กม. น้ำตกห้วยกระทิงห่างที่ทำการราว 15 กม. น้ำตกป่าหมากห่างราว 40 กม. มีถ้ำใต้น้ำตก เส้นทางยังพัฒนาไม่เสร็จ ที่ทำการอยู่ห่างตัวอำเภอแม่ระมาดราว 16 กม. ทางทางหลวง 1175 และสัญญาณโทรศัพท์หายตามทางเข้า เราไม่พบแหล่งที่สองยืนยันทั้งค่าเข้าและระยะทางทั้งหมด กรมอุทยานฯ ระบุว่าอาณาเขตด้านเหนือจดถนนหมายเลข 1175 และด้านใต้จดทางหลวง 105 ซึ่งสอดคล้องกับที่ Thai Holiday Guide ว่าเข้าจากแม่ระมาดทางหมายเลข 1175 แต่ก็ไม่ยืนยันตัวเลข 16 กม.

กรมอุทยานฯ ยังกล่าวว่าอุทยานมีเลียงผา เก้ง เสือไฟ หมูป่า หมี ลิง ชะนี และอื่น ๆ ข้อมูลเหล่านี้เป็นรายชื่อสัตว์ที่พบทั่วไป ไม่ได้หมายความว่านักท่องเที่ยวมักเห็น

น้ำตกพาเจริญ และน้ำตกป่าไหว

กรมอุทยานฯ อธิบายว่าน้ำตกพาเจริญเป็นน้ำตกหินปูนที่ไหลลดหลั่นเป็นชั้นเล็กชั้นน้อยจำนวนมาก ตั้งอยู่ริมทางหลวงไม่ไกลจากเมืองแม่สอด จึงเป็นจุดแวะที่นิยม อยู่ในอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ (เตรียมการ) ครอบคลุมอำเภอแม่สอดและพบพระ ราว 534,375 ไร่หรือ 855 ตร.กม. ตั้งเป็นวนอุทยานตั้งแต่ กุมภาพันธ์ 2535 และมติคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ 8 พ.ย. 2537 เห็นชอบหลักการให้จัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ ยอดสูงสุดทางใต้ 1,765 ม. ฝนตกชุกตลอดปีราว 1,500-2,000 มม. ต่อปี

Thai Holiday Guide (ก.ค. 2569) ระบุว่าอุทยานนี้อยู่ในอำเภอพบพระ ใกล้ชายแดน เข้าฟรีเพราะยังเป็นสถานะเตรียมการ เปิด 08:00-17:00 น. ที่อยู่หมู่ 6 ถนนแม่สอด-อุ้มผาง ตำบลช่องแคบ อำเภอพบพระ มีที่จอด น้ำตกพาเจริญมี 97 ชั้นไหลตลอดปี ทุ่งดอกจันทร์ทองที่ทางเข้าบานกรกฎาคมถึงต้นกันยายน น้ำตกป่าไหวมีมากกว่า 100 ชั้นริมห้วยไหว มีหินสีแดง ปลายทางเป็นปล่องภูเขาห่างจากสุดทางเดินราว 30 ม. และน้ำพุร้อนห้วยน้ำนัก ราว 60 องศา ไม่มีกำมะถัน มีสระแร่ ห้องน้ำ ศาลา เบอร์โทร 055 030 178 สำหรับสภาพอุทยาน และ 02 562 0760 สำหรับกรมอุทยานฯ เรายืนยันเฉพาะส่วนที่ตรงกับกรมอุทยานฯ คือสถานะเตรียมการและตำแหน่งอำเภอ ส่วนตัวเลขชั้นน้ำตก เวลา ราคา และเบอร์โทรเป็นของ Thai Holiday Guide แหล่งเดียว

ระยะจากแม่สอดไม่ตรงกัน หน้าคู่มือเดิมของเราอ้างจากเว็บโรงแรมว่าน้ำตกพาเจริญห่างราว 38 กม. ส่วน The Sun Sight ว่าน้ำตกธารารักษ์อยู่บนทางหลวง 1090 ห่างราว 26 กม. ทั้งสองแห่งอาจเป็นคนละน้ำตก และเราไม่ทราบว่าธารารักษ์เป็นชื่อเรียกอีกชื่อของพาเจริญหรือไม่ จึงไม่รวมกัน ที่อยู่ของ Thai Holiday Guide บอกว่าอยู่ตำบลช่องแคบ ซึ่งเป็นตำบลของอำเภอพบพระตามประกาศของกรมอุทยานฯ

อุทยานแห่งชาติแม่เมย และถ้ำแม่อุสุ

Wikipedia อังกฤษระบุว่าอุทยานแห่งชาติแม่เมยอยู่ในอำเภอท่าสองยาง ห่างแม่สอดไปทางเหนือราว 130 กม. พื้นที่ 197 ตร.กม. ตั้งเมื่อปี 2542 มีถ้ำแม่อุสุที่มีแม่น้ำใต้ดิน หินงอกหินย้อย น้ำตก Mae Salit Noi และ Chao Doi จุดชมวิว Mon Kio Lom สูง 1,100 ม. (สะกดตามภาษาอังกฤษของ Wikipedia) และเป็นถิ่นอาศัยเดียวที่รู้จักในไทยของนก rufous-headed parrotbill ข้อมูลอ้างแหล่งกรมอุทยานฯ ปี 2558 และ ททท. แต่เราเปิดแหล่งเหล่านั้นไม่ได้ จึงถือเป็นข้อมูลรอง

ผลค้นหาถ้ำแม่อุสุสรุปว่าไปจากอำเภอท่าสองยางตามถนนแม่สะเรียงราว 13 กม. ทางค่อนข้างง่ายและมีป้าย ใช้เฉพาะหน้าหนาวและหน้าแล้งเพราะน้ำในถ้ำสูงในฤดูฝน ต้องลุยน้ำและมีไกด์เด็กในท้องถิ่นพาเข้า ไม่ควรเข้าเอง และ Thai Holiday Guide ว่าไม่เสียค่าเข้า ข้อมูลเหล่านี้เป็นสรุปจากผลค้นหา เราไม่ได้เปิดอ่านหน้าต้นทางทุกหน้า ค่าไกด์ เวลา และสถานะการเปิดในปี 2569 ยังไม่ยืนยัน

อุทยานแห่งชาติแม่ปิง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่น

กรมอุทยานฯ ระบุว่าอุทยานแห่งชาติแม่ปิงครอบคลุมอำเภอดอยเต่า (เชียงใหม่) ลี้ (ลำพูน) และสามเงา (ตาก) ราว 627,346 ไร่ หรือ 1,003 ตร.กม. อยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำปิงตอนเหนือของอ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ประกาศ 13 ก.ค. 2524 เป็นอุทยานลำดับที่ 32 ลำน้ำปิงช่วงที่ผ่านอุทยานยาวราว 100 กม. กว้างเฉลี่ยราว 500 ม. ลึกเฉลี่ยราว 30 ม. ยอดดอนห้วยหลาวสูงประมาณ 1,238 ม. หน้านั้นไม่บอกวิธีไปจากฝั่งตาก ไม่บอกค่าเข้า และไม่บอกจุดที่นักท่องเที่ยวฝั่งสามเงาเข้าได้ เรายืนยันเฉพาะว่ามีส่วนอยู่ในตาก

วิกิท่องเที่ยวเขียนถึงเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่นว่าเป็นภูเขาซับซ้อนหลายป่า มี Doi Khun Mae Tuen ที่มีถ้ำเล็กหินงอกหินย้อยและมีเก้งและเลียงผา ลำน้ำแม่ตื่นเป็นสาขาใหญ่ของแม่น้ำปิง และ Doi Soi Mala สูงราว 1,600 ม. ซึ่งเป็นยอดสูงสุดของเขต (สะกดตามวิกิท่องเที่ยว) เรายืนยันจากแหล่งทางการไม่ได้ และไม่พบข้อมูลค่าเข้าหรือการเข้าชมสำหรับนักท่องเที่ยว

อุทยานอื่นที่ควรรู้ชื่อ

เราไม่ได้ตรวจค่าเข้า เวลา และสถานะเปิดของสามแห่งนี้ ผู้อ่านควรใช้หน้าอุทยานของกรมอุทยานฯ ในการสอบถามโดยตรง ทุกตัวเลขข้างต้นเป็นข้อมูลปี 2562 หรือก่อนหน้า

วางแผนของเราเอง

ส่วนนี้เป็นข้อเสนอของเรา ไม่ใช่ข้อมูลจากแหล่งใด

• ถ้ามีเวลาครึ่งวันจากตัวเมืองตาก ลานสางใกล้เมืองที่สุดตามหน้ากรมที่อยู่ ต.แม่ท้อ ใกล้ตัวอำเภอเมือง แต่ควรโทรถามเวลาก่อน
• ถ้าอยู่แม่สอด น้ำตกพาเจริญอยู่ตามทางหลวง 1090 ไปอุ้มผางตามที่อยู่ที่ Thai Holiday Guide ลง จึงแวะได้ระหว่างทางไปอุ้มผาง
• ขุนพะวอเข้าจากแม่ระมาดทางหมายเลข 1175 ไม่ใช่ทางสายตาก-แม่สอด จึงเหมาะกับทริปเฉพาะ ไม่ใช่การแวะ
• ปลายฝนถึงต้นหนาวคือช่วงที่น้ำตกมักมีน้ำและอากาศเย็น ตามที่ทรูไอดีและกรมอุทยานฯ ระบุเรื่องฝนและทะเลหมอก
• ที่พักและเส้นทางทั้งจังหวัดอยู่ที่ที่พักตาก และหน้าไปตากและแผนเที่ยว
• ถ้าต้องการน้ำตกที่ใหญ่กว่านี้มาก ดูหน้าน้ำตกทีลอซู

ยังไม่ยืนยัน

• ค่าเข้าและเวลาเปิดของอุทยานทุกแห่งในหน้านี้จากแหล่งทางการ
• ระยะทางจากตัวเมืองตากถึงอุทยานลานสางและขุนพะวอ
• สถานะการเปิดเที่ยวน้ำตกพาเจริญเมื่อยังเป็นอุทยานเตรียมการ
• ราคาและผู้ให้บริการล่องแก่งแม่ละเมาในเขตขุนพะวอ
• ค่าไกด์และสถานะการเปิดของถ้ำแม่อุสุในปี 2569
• การเข้าชมอุทยานแม่ปิงและเขตรักษาพันธุ์แม่ตื่นฝั่งตาก
• ที่ตั้งของ "ป่าวะ" ตามที่มีผู้ถามถึง เราไม่พบสถานที่ชื่อนี้ ชื่อใกล้เคียงคือน้ำตกป่าไหวในพาเจริญ ซึ่งอาจเป็นชื่อเดียวกัน แต่เรายืนยันไม่ได้

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.