ถ้ำผาไท หล่มภูเขียว ขุนตาน แม่วะ กิ่วลม แม่เมาะ วัดบนเขา

ลำปางมีธรรมชาติและจุดชมวิวนอกเหนือจากแจ้ซ้อน ซึ่งมีหน้าแยกในอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนและน้ำพุร้อน หน้านี้รวมทางเหนือบนทางหลวงหมายเลข 1 (ถ้ำผาไท หล่มภูเขียว ประตูผา) ทางใต้ (อุโมงค์ขุนตาน ดอยขุนตาล) ทางใต้สุด (อุทยานแม่วะ) แหล่งน้ำ (เขื่อนกิ่วลม อ่างเก็บน้ำวังเฮือ แม่มอก) เหมืองแม่เมาะ และวัดบนเขาที่ต้องขับรถขึ้นไป เป็นคู่มือสำหรับคนมีรถหรือเหมารถ เพราะแหล่งข้อมูลหลายแห่งบอกว่าไม่มีรถประจำทางไปถึงที่หมาย

เราไม่ได้ไปที่นี่เอง ข้อมูลทางการมาจากพอร์ทัลกรมอุทยานฯ และระบบจองที่พักอุทยานที่เปิดอ่านได้เมื่อ 17 ตุลาคม 2569 ส่วนใหญ่ไม่ลงค่าเข้าและเวลา เราจึงใช้ Thai Holiday Guide บทความ KTC Trip.com และวิกิพีเดียไทยและอังกฤษ พร้อมบอกที่มาทุกตัวเลข เมื่อสองแหล่งขัดกันเราแสดงทั้งสอง ภาพรวมจังหวัดอยู่ในคู่มือลำปาง ที่พักดูที่พักลำปาง

ตารางสรุปจุดธรรมชาติ

ถ้ำผาไท หล่มภูเขียว และประตูผา

หน้าทางการของกรมอุทยานฯ ระบุชื่อว่า อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท (เตรียมการ) ครอบคลุมอำเภอเมือง แจ้ห่ม และงาว พื้นที่ 763,087.25 ไร่ ที่ทำการอยู่หมู่ 3 ตำบลบ้านหวด อำเภองาว โทร 08 9952 3829 วิกิพีเดียไทยเล่าว่ากรมป่าไม้ขออนุมัติชื่อนี้เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2534 และกรมอุทยานฯ ลงสถานที่ท่องเที่ยวไว้ว่า ถ้ำผาไท หล่มภูเขียว น้ำตกแม่แก้ น้ำตกเก๊าฟุ น้ำตกตาดเหมย ศาลเจ้าพ่อประตูผา และภาพเขียนก่อนยุคประวัติศาสตร์ประตูผา ที่สำคัญคือคำว่า เตรียมการ หมายความว่ายังไม่ได้ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติอย่างเป็นทางการ ค่าเข้าและกติกาจึงอาจต่างจากอุทยานที่ประกาศแล้ว เราไม่พบประกาศอัตราค่าเข้าของอุทยานนี้

เส้นทางตามพอร์ทัลกรมอุทยานฯ คือทางหลวงหมายเลข 1 ลำปาง-พะเยา-เชียงราย กม. 665-666 เห็นป้ายแล้วเลี้ยวเข้าราว 300 เมตรถึงที่ทำการ รถโดยสารสายลำปาง-เชียงรายหรือรถตู้ลำปาง-งาวลงที่หลักกิโลเมตรนี้ได้ จากนั้นเดินอีก 300 เมตร ตามหน้าเดียวกัน ข้อมูลรถโดยสารมาจากหน้าทางการ ส่วนตารางและราคาเราไม่พบ

ตรงไหนที่แหล่งข้อมูลพูดไม่ตรงกัน

ตัวเลขระยะของ Thai Holiday Guide สำหรับถ้ำผาไทและหล่มภูเขียวไม่น่าจะใช้ร่วมกันได้ เพราะหน้าทางการบอกว่าถ้ำและหล่มอยู่ในอุทยานเดียวกัน แต่หน้าเว็บนั้นให้ระยะต่างกันมาก เราจึงใช้ระยะของกรมอุทยานฯ และบอกให้ใช้แผนที่ค้นชื่อไทยของแต่ละจุด ถ้าจะไปหล่มภูเขียว ให้ถามที่ทำการอุทยาน เพราะทางสุดท้ายเป็นถนนลูกรังตามที่ Thai Holiday Guide เขียน ซึ่งเป็นข้อมูลแหล่งเดียว

ข่าวกรมอุทยานฯ บรรยายหล่มภูเขียวว่าเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่คล้ายปล่องภูเขาไฟ ตั้งอยู่บนภูเขา น่าจะเกิดจากการยุบตัวของผิวดิน ล้อมด้วยผาหินปูนชัน ลึกจนหยั่งไม่ถึง เรื่องเล่าของผู้เฒ่าเล่าว่าสมัยก่อนชาวบ้านนำขันข้าวพร้อมดอกไม้ธูปเทียนวางบนขอนไม้ลอยกลางน้ำเพื่อบูชา Thai Holiday Guide ระบุว่าห้ามว่ายน้ำ ห้ามตกปลา และเดินลงบันไดราว 150 ขั้นไปจุดชมวิว 2 จุด ข้อมูลนี้ไม่ใช่ทางการ ยังไม่ยืนยัน

ประตูผา Thai Holiday Guide บอกว่าเป็นผาหินปูนแนวตั้งในอำเภอแม่เมาะ มีภาพเขียนสีสีแดงจากผงเฮมาไทต์ นับได้ 7 กลุ่ม เหลือ 1,872 ภาพ บางภาพอายุเกิน 3,000 ปี มีทางเดินยกพื้นและป้ายอธิบาย และศาลเจ้าพ่อประตูผาเล็ก ๆ วิกิท่องเที่ยวระบุศาลเจ้าพ่อประตูผาเป็นที่เคารพของนักรบผู้ปกป้องเมืองจากพม่า กรมอุทยานฯ ลงภาพเขียนประตูผาไว้ในรายการของถ้ำผาไท ที่ตั้งตาม Thai Holiday Guide คือริมทางหลวงหมายเลข 1 ห่างตัวเมืองราว 60 กม. เว็บนั้นว่าอยู่อำเภอแม่เมาะ แต่วิกิพีเดียไทยหน้าจังหวัดลงหอผีเจ้าพ่อประตูผาไว้ที่อำเภองาว เราจึงไม่ยืนยันเรื่องอำเภอ ตัวเลข 1,872 ภาพและอายุ 3,000 ปีเป็นข้อมูลแหล่งเดียว

อุโมงค์ขุนตานและดอยขุนตาล

วิกิพีเดียไทยบอกว่าอุโมงค์ขุนตานยาว 1,352.10 ม. กว้าง 5.20 ม. สูง 5.50 ม. เป็นอุโมงค์คอนกรีตเสริมเหล็กตลอดแนว ปลายเหนือสูงกว่าปลายใต้ประมาณ 14 ม. เป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในประเทศไทยเป็นเวลาหนึ่ง (ข้อความในหน้านั้นเขียนว่า เคยเป็น) เริ่มก่อสร้าง พ.ศ. 2450 แล้วเสร็จ พ.ศ. 2461 (ค.ศ. 1907-1918) ใช้เวลา 11 ปี ค่าใช้จ่าย 1,362,050 บาท ควบคุมโดยวิศวกรเยอรมัน เอมีล ไอเซินโฮเฟอร์ อุโมงค์อยู่บนสายเหนือระหว่างห้างฉัตรกับแม่ทา ลำพูน ด้านหนึ่งของอุโมงค์คือสถานีรถไฟขุนตาน บังกะโลรถไฟ และอุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล

กรมอุทยานฯ ระบุอุทยานแห่งชาติดอยขุนตาลอยู่ในอำเภอแม่ทา ลำพูน และอำเภอห้างฉัตรกับอำเภอเมือง ลำปาง ที่อยู่ที่ทำการอยู่ตำบลทาปลาดุก อำเภอแม่ทา ลำพูน 51140 โทร 081-032-6341 ความสูง 325-1,373 ม. ป่าสนที่ ย.2 ย.3 ย.4 เป็นป่าปลูกอายุมากกว่า 50 ปี วิกิพีเดียไทยหน้าอุทยานเล่าว่า ย.1 เป็นบ้านพักรับรองของการรถไฟที่กรมพระกำแพงเพชรฯ ใช้ประทับระหว่างก่อสร้างอุโมงค์ ห่างจากที่ทำการ 1,500 ม. และ ย.4 ซึ่งห่างจาก ย.3 ราว 1,000 ม. เป็นยอดเขาสูงที่สุดของทิวเขาขุนตาน

การไปด้วยรถไฟ วิกิพีเดียไทยหน้าอุทยานบอกว่านั่งรถไฟลงที่สถานีรถไฟขุนตานได้ เรายังไม่พบข้อมูลที่ยืนยันว่ารถไฟขบวนใดจอดที่สถานีนี้ ตารางจริงดูที่การรถไฟแห่งประเทศไทย

อุทยานแห่งชาติแม่วะ

พอร์ทัลกรมอุทยานฯ มีหน้า ดอยผาแดง ของอุทยานแห่งชาติแม่วะ ระบุว่าอยู่ในเขตอำเภอเถิน เป็นสันเขาสูง 720 เมตรจากระดับน้ำทะเล มีทางเดิน 2,220 เมตร เป็นจุดชมวิวที่สวยงามมาก ตามข้อความหน้านั้น ติดต่อ 081 112 2855 วิกิพีเดียอังกฤษระบุว่าอุทยานอยู่ในอำเภอเถินและแม่พริก ลำปาง และสามเงา กับบ้านตาก ตาก พื้นที่ 364,173 ไร่ หรือราว 582 ตร.กม. มีน้ำตกแม่วะ 12 ชั้น

Thai Holiday Guide บอกว่าไปด้วยมอเตอร์ไซค์หรือรถจากอำเภอเถิน ราวหนึ่งชั่วโมงจากตัวเมืองลำปาง ไม่มีรถประจำทางเลยเมืองเถิน และแนะนำให้โทรหาที่ทำการล่วงหน้าถ้าจะตั้งแคมป์ ตัวเลขหนึ่งชั่วโมงไม่ตรงกับระยะ 86 กม. ถึงตัวอำเภอเถินตามวิกิพีเดียไทยหน้าจังหวัด ซึ่งยังไม่รวมทางเข้าที่ทำการอุทยาน จึงควรเผื่อเวลามากกว่านั้น

เขื่อนกิ่วลม อ่างเก็บน้ำวังเฮือ และแม่มอก

วิกิพีเดียไทยบอกว่าเขื่อนกิ่วลมอยู่ในความดูแลของกรมชลประทาน ห่างตัวเมืองลำปางไปทางเหนือตามถนนพหลโยธินประมาณ 38 กม. แยกซ้ายกิโลเมตรที่ 623 แล้วเข้าไปอีก 14 กม. กั้นแม่น้ำวัง เป็นเขื่อนคอนกรีตเสริมเหล็ก สูง 26.50 ม. ยาว 135 ม. ความจุที่ระดับเก็บกัก 112 ล้าน ลบ.ม. พื้นที่อ่าง 19 ตร.กม. Thai Holiday Guide ตรงกันเรื่อง 38 กม. 26.5 ม. 135 ม. และเพิ่มว่าสร้างปี 1968 ชลประทานราว 240,000 ไร่ใน 4 อำเภอ ค่าเข้าฟรี เปิด 06.00-18.00 น. KTC ลงเวลา 06.00-18.00 น. ไม่เสียค่าเข้า เบอร์ 05422 3772 ตรงกัน

กิจกรรมหลักคือล่องแพและพักเรือนแพ Thai Holiday Guide ลงเหมาแพวันเดียว ราว 3,000 บาท เหมาค้างคืนราว 5,000 บาท ต่อคนแบบแพ็กเกจรีสอร์ตตั้งแต่ราว 450 บาท ถึงราว 800 บาทพร้อมที่พักบนแพ ข้อมูลนี้ไม่ใช่ทางการ ไม่ระบุปี ราคาขึ้นกับผู้ให้บริการและฤดู เราไม่พบเว็บของผู้ให้บริการรายใดที่ตรวจได้

อ่างเก็บน้ำวังเฮือ Thai Holiday Guide ระบุว่าอยู่ห่างตัวเมืองราว 18 กม. ทางหลวงหมายเลข 11 ไปเด่นชัยและแพร่ แยกที่บ้านผาลาด เข้าไปราว 1.5 กม. แล้วเลี้ยวซ้ายอีก 1 กม. เป็นที่ตั้งของร้านแพที่ให้ยืมเรือคายัคฟรีเมื่อกินอาหาร เปิดราว 11.00-20.00 น. และไม่มีประตูเก็บเงิน ข้อมูลนี้เป็นของเว็บเดียว

อ่างเก็บน้ำแม่มอกอยู่ตำบลเวียงมอก อำเภอเถิน ใกล้ชายแดนสุโขทัย Thai Holiday Guide ลงว่าห่างทางแยกอำเภอเถินราว 50 กม. และไม่มีรถประจำทาง เราไม่แนะนำเว้นแต่คุณไปทางใต้อยู่แล้ว

เหมืองแม่เมาะ

Thai Holiday Guide ระบุว่าเหมืองแม่เมาะดูแลโดย กฟผ. เป็นเหมืองลิกไนต์เปิดโล่งขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตามคำของเว็บนั้น ดูได้จากจุดชมวิวเท่านั้น เข้าไปในเหมืองไม่ได้ ค่าเข้าฟรี เปิด 06.00-18.00 น. KTC ลงเวลา 09.00-16.00 น. เบอร์ 054254930 ฟรีเช่นกัน Trip.com ลงโรงไฟฟ้าแม่เมาะ เวลา 08.00-17.00 น. เวลาเปิดขัดกันสามแหล่งและเราไม่ได้เปิดหน้าของ กฟผ. เอง ให้โทรถามก่อน

Thai Holiday Guide เตือนเรื่องคุณภาพอากาศ และบอกว่าทุ่งทานตะวันเม็กซิกันบานช่วงพฤศจิกายนถึงต้นธันวาคม เทศกาลแม่เมาะราวกลางเดือนพฤศจิกายน แต่วันจัดไม่ตายตัว ข้อมูลเหมืองใหญ่ เช่น พื้นที่ 38 ตร.กม. ปริมาณลิกไนต์ต่อวัน เป็นของเว็บเดียว ไม่ใช่ตัวเลข กฟผ. เราจึงไม่ใช้เป็นข้อมูลยืนยัน

วัดบนเขาและจุดชมวิว

ดอยพระฌานตามชื่อใน KTC และ Trip.com หน้า Thai Holiday Guide เขียนชื่อไทยแบบอื่น วัดนี้มีพระพุทธรูปสำริดนั่งสมาธิกว้าง 14 ม. สร้างลักษณะคล้ายไดบุตสึที่คามาคุระ ตามเว็บนั้น เจดีย์บนยอดสร้าง ค.ศ. 1902 บูรณะ 1953 และ 2008 ถนนขึ้นชันและแคบ เว็บแนะนำให้ไปเช้า 06.00-07.00 น. ช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์เพื่อดูทะเลหมอก Thai Holiday Guide ลงเปิดทุกวันขัดกับ KTC ที่ลงหยุดวันพุธ ให้ถือว่าอาจปิดวันพุธ

วัดพระบาทปู่ผาแดง หรือวัดเฉลิมพระเกียรติพระจอมเกล้าราชานุสรณ์ ตามที่ KTC และ Trip.com เรียก ตั้งอยู่ตำบลวิเชตนคร อำเภอแจ้ห่ม สามระดับบนดอยปู่ยัก ระดับล่างเป็นอุโบสถกับเจดีย์ ระดับกลางเป็นศาลรอยพระพุทธบาท ระดับยอดเป็นเจดีย์พระธาตุสีทอง ราว 815 ม. ตามเว็บ Thai Holiday Guide ว่าสร้างปี 2004 เพื่อเฉลิมฉลองครบ 200 ปีวันประสูติรัชกาลที่ 4 Trip.com บรรยายว่าเป็นวัดบนยอดเขาหินปูนที่มีพระธาตุสีขาวเรียงตัว ซึ่งต่างจากภาพ Thai Holiday Guide ที่บรรยายสามระดับ เราไม่ได้ตรวจ จึงไม่ยืนยันว่าสีของพระธาตุเป็นสีใด

วัดพระธาตุม่อนพระยาแช่ ตามเว็บเดียวกันมีบันไดนาค 585 ขั้นขึ้นเขาม่อนไก่เขียว ตำบลพิชัย เจดีย์ขึ้นทะเบียนโบราณสถานปี 1935 ล้อมด้วยป่า 350 ไร่ มีเส้นทางเดินและลานกางเต็นท์พื้นฐาน เปิด 05.00-19.00 น. วิกิท่องเที่ยวบรรยายว่าวัดอยู่บนไหล่เขา เห็นเมืองลำปางชัด และมีบันไดยาวขึ้นไปเจดีย์ วัดอัคโคไชยคีรี หลัก กม. 50-51 ทางหลวงหมายเลข 1035 ตำบลวิเชตนคร มีบันไดนาค 227 ขั้น พระพุทธรูปยืนสูงราว 11 ม. ตาม Thai Holiday Guide และมีปรากฏการณ์เงาเจดีย์ ซึ่งเว็บเดียวกันบอกว่าเหมือนวัดพระธาตุจอมปิง เรายังไม่ยืนยันข้อนี้เพราะแหล่งอื่นไม่เขียนเรื่องนี้

วัดพระธาตุเสด็จ Thai Holiday Guide ระบุว่าอยู่ห่างตัวเมือง 19 กม. ถนนลำปาง-งาว กม. 17 แล้วเข้าไป 2 กม. และบอกว่าเจดีย์ทรงล้านนาจำลองจากวัดพระธาตุลำปางหลวง และกรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ไม่ให้เวลาเปิด KTC ลงเปิดทุกวัน ไม่เสียค่าเข้า ไม่ระบุเวลา

แผนวัน ข้อเสนอของเรา

เราไม่ได้ลองตามแผนนี้ ใช้เพียงระยะที่แหล่งให้

ถ้าไม่มีรถ แหล่งส่วนใหญ่ที่เราอ่านไม่ระบุรถประจำทางไปถึง นอกจากถ้ำผาไทที่หน้าทางการบอกว่ารถลำปาง-เชียงรายหรือรถตู้ลำปาง-งาวลงตรงหลักกิโลเมตรได้ ให้ถามที่พักเรื่องเหมารถรายวัน ดูพื้นฐานเรื่องการเดินทางรอบเมืองในกาดกองต้า รถม้า งานประเพณีและอาหาร และวัดในเมืองในเมืองเก่าลำปาง

ความปลอดภัยและข้อควรระวัง

• อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนปิดชั่วคราวหลังไฟป่า 16 เม.ย. 2569 ตามข่าวกรมอุทยานฯ ถ้าจะไปอุทยานอื่นในช่วงมีนาคมถึงเมษายนให้ตรวจประกาศ
• ถ้ำผาไทไม่มีไฟส่องตามที่ Thai Holiday Guide ระบุ ไม่ควรเข้าโดยไม่มีผู้นำ
• ถนนขึ้นดอยพระฌานชันตามที่เว็บเขียน ถ้าไม่ชำนาญให้ใช้รถรับส่ง
• เหมืองแม่เมาะเป็นพื้นที่ทำงาน มีเตือนเรื่องคุณภาพอากาศ
• วัดพระธาตุดอยพระฌานไม่มีร้านอาหารหรือร้านค้าบนยอดตาม Thai Holiday Guide ควรพกน้ำและอาหาร

คำถามที่พบบ่อย

ราคา ตารางเวลา และกฎการเข้าเมืองเปลี่ยนได้ ตัวเลขในหน้านี้เป็นค่าประมาณ ณ ปี 2569 (2026) โปรดยืนยันกับหน้าทางการหรือผู้ให้บริการก่อนจอง พบข้อมูลล้าสมัยหรือไม่? แจ้งเรา.